Zu Ngawl Nading Lampite
Agelh ~ Kap Za Khai
Tapidaw khat zudawndawn cih pen Lai Siangtho tawh kituak lo banah i sungah Kha Siangtho teeng nai lo cihna leh piangthak taktak lo cihna hi a, Pasian mai leh mi siangthote’ mai-ah a zumhuai mahmah thu ahi hi. Tua ahih manin zu ngawl ding hong kisamta hi. zudawndawnsa khat thakhat thu in zu ngawl vat ding, tang vat ding cih pen thu haksa khat hi. Zudawn khempeuh in tua danin genciat uh hi. Ahi zongin tapidaw hihna taktak i neih sawm leh ngawl loh a phamawh hong hita ahih manin haksa i sata zongin hih anuai-a lampite tawh tan sawm ni.
Piangthak taktak hih sawm phot ding
Cihsa mah bangin pianthakna cih pen kikhelna ahih manin zudawn khat a pianthak leh a zudawnzia hong kikhel limlim ding cihna hi. I pianthak ciangin i sungah Kha Siangtho hong teeng ta hi a, Pasian in i sungpan nahoih sep hong kipankhia in hong puahpha toto ding hita hi. Mihing hanciamna tawh milui hihnate i do zawh loh hangin Kha Siangtho vangliatna in a kilawmlo gamtatziate hong hemkhiasak zo dinga, kideek zawhna leh ei leh ei ki-uk zawhna hong pia ding hi. Cihnopna ah zu nek loh ding hanciamna ah ei bek in a hanciam hi nawnlo dinga Thumgawm Pasian in i sungpan hong makaih ngiat in hong semkhoppih den ding cihna hi. Pasian bekmah in a kisiacipte a puahpha thei ahi hi. Tua manin lungsim, kha leh pumpi a siacip mite ahoih kiksak thei pen Pasian bekmah ahi hi. A piangthak taktakte sungah Kha Siangtho in na sem lo cih omlo ahih manin zu i tan nop taktak leh Jesuh umin i nuntakna buppi Pasian kiang ap in Kha Siangtho ki-uksakna tawh kalsuan kul hi. Tua bangin Pasian sungah kipuahphatna neih theih nadingin piangthak taktak hih sawm phot ding kisam hi (Fil. 1:6).
Pasian Hong Itna Tel Ding Kisam
Pianthakna pen sung le pua kikhelna banah Pasian hong itna telna (understanding) hi. A piangthak taktakte bekin Pasian’ hehpihna, hong itna leh hong lai-natna te tel hi. Piangthak kici napi’n guihtheih khamtheih sungah kidiahte pen Pasian’ thu puatham a telte hi a, atungtham ahawng bek thei in, a laimu ne kha nailo cihte hi. Pasian hong hehpihna le itna, hong lai-natna tel taktak hi lehang, Pasian’ deihloh peuhmah kisem kigamta nuam het lo dinga, atawntung in Topa’ lungkim nading zongin i gamta ding hi.
Guihtheih Khamtheih Kizuak Kileina Phual ah om lo Ding
Zu tang nuam khat zu kizuakna leh kileina phualah om leh cikma hunin zutang zo ngeilo ding hi. Zu kizuak lohna mun om lo ding himah taleh pai kha lo dingin kikep kul a, kikep zawh keileh zong zu kizuakna phual pan mun dangah tawmvei sung kihepkhiat kul hi. Lungsim ngaihsutna limlim pan ‘zu thu ngaihsun het loin’ om a kul bangin zuthawl limlim tawiloh ding hi. Zu tan nadingin ahoih pen kihepkhiatna in zu phiatsakte kikoihna camp ah omna, kha 9/10 nungzuih tintan kahna cihte ah omna ahi hi.
Zang Sin kik Peuhmah lo Ding
Zu tawmcik a tangsate in zong zu peuhmah zang sinkik ding hilo hi. A limna a theisa ahih manun zatkik ding baihta uh hi. Zu tawmcik dawn bel lauhaui kei e cih tawh tawm dawn sinna pen zudawn kik dinga khensat cihna hi pah hi. ‘Sinna’ pen ‘siam nading’ lampi ahih bangin ‘ciapna’ pen ‘duh suakna’ lampi ahi hi. Guihtheih khamtheih le zu peuhmah kuamah in zang sin loh ding thupipen hi.
Guihtheih Khamtheih Zangte Tawh Kikhawl Lo Ding
Mihing bek tham loin ganhingte nangawn kikholhna tam leh a sia le a pha kilawh baih mahmah hi. A diakdiak ah a sia kilawh baihzaw kankan lai in a pha kilawh hak sese lai hi. Tua manin guihtheih khamtheih a zang lawmte pel hamtang in (Pau. 23:20; 24:21).
Ngaihsut Khialhte Paikhia Ding
American thungaihsun Sia pipa William James in ‘Mi khempeuh in amau’ ngaihsutzia khelna tawh a nuntakzia uh kikhelsak zo uh hi’ a cih bangin mi tampi in guihtheih khamtheih a zatna uh pen tua tawh kisai ngaihsut khialh tampi aneih man uh ahi hi. Gentehna in a sia mahmah a piangthakte Pasian in zang deuh, bengtep khitciang la phuak leng hoih deuh, zu khamsa in la sa leng tha kingah deuh, zu khamsa a zawlthu genleng numeite’n zaknop sa in um deuh cih bangte hi. Man het lo hi. Hi bang ngaihsut neite pen mi ginalote hizaw hi. Hihteng pen piltang a sem leng hoihzaw kanlai hi. Tua manin ‘zu dawn leng bek... zo hi,’ cih ngaihsut khialhnate paikhia in.
Nungzui Pattahna Tintante Kah Ding
Zu dawnsa khat a om khong sangin pawlpi tuamtuam pan kibawl nungzuih tintante kah leh hoih hi. Lai Siangtho sungah ‘Khangno khat in ama gamtatna a siangtho mahmah dingin bangci kep ding ahi hiam? Nangma thu zuihna tawh ama gamtatna siangthosak thei ding hi (Late 119:9)’ acih bangin kikhel paisuak theih nadingin Pasian’ kammal kihilhna tintante kah in ei leh ei zong kipattah kul hi. Lai Siangtho sim denin lung ngaikik den in. Tua banah kha 9/10 kihong Lai Siangtho kihilh tintante kah ngiat ding thupi hi. Tua in nuntak kikhel paisuakna le khantoh picinna hong pia ding hi.
Nasep Khat Peuhpeuh Nei Ding
U Myo Chit in ‘Nasep neilo a vakvai khangnote pen buaina tuamtuam piangsakte hi’ na ci ngei a, mun tuamtuam ah buaina tuamtuam piangsakte a et uh ciangin nasep neilo a vakvaite ahihna mukhia uh hi. Nasep nei loin hun-awng hauh luatna pen lauhuai hi. Hunte hoihtak zat theih nadingin i uuk khat peuhpeuh sem hithiat ding thupi hi. Gentehna in laisimna, kimawlna, motor cycle bawlsinna, mawtaw bawlsinna, limsuaih kisinna, sam metna cihte tawh hun manpha taka zat ding hi. Hun zeek siamna in lungsim, khuak leh nuntakna hong khangtosak hi.
Thungen Niloh Ding
Satan in tapidawte’ nuntakna hong susia nuam in humpinelkai bangin kua pet ding cih hong encik den (1 Pet. 5:8) ahih manin Satan hunpha i piak khak loh ding thupi a, Satan do zawh nadingin thunget den kul hi. Tua bangin Satan in hong suksiat nadingin a vanzat in i cilesa hihna hong phawngsakna tawh ahi zongin, kimlepam a lawm le gualte tungtawn pan ahi zongin, hunpha tuamtuamte tawh ahi zongin thang hong siahsiah ding hi. Tuate khempeuh i mit tawh kimuthei lo ahih manin Pasian tungah thungetna kisam ahi hi. Zu tang zawh nadingin kikhal zawhna tha, ze-etna nan zawhna tha hong pia in ci-a nget kul hi. Pasian tungah ki-ap in thunget denna in haksat gimna hong thuakzo sak bek tham loin kha thu lamah hong thuk lutsak hi. Paul in tapidawte ‘Thungen niloh un’ hong ci hi (1 Thess. 5:17).
Hih teng pen a kizang thei pen, aman pen cihna zong hi khin lo in zu tan nading lampi bangin zat theih dinga ngaihsut piakna cih ding ahi hi. Zang sinsin leng ahoihna leh muibutna om limlim ding ci-in lamen hang.

