ZAILA NGAIHNO. Agelh ~ Kap Za Khai

Date:

ZAILA NGAIHNO

Agelh ~ Kap Za Khai

 

Amun pen Kawlpi, Pinlong (--), (---) lampi sung ahi hi. Tua sungah ahoih mahmah taihinn dawlnih khat omin neek theih singkung lopate zong tam mahmah a, zong nopci mahmah hi. Innpi sungah kum 27 a pha innteknu, a tanu le a anhuannu a vekpi kigawmin thum om uh hi. Innteknu pen tu laitak a pasal omlo hi. A pasal pen zatui sepna tawh kumpite’n kem a, tu kum tawh hi leh kum 2 bang hita hi.​​ 

 

Sunni hong tangin huihdam hong nun’ hiauhiau laitak innteknu pen innpi sung Sofa tutphah tungah tu-in TV a en hi. Tua laitak innpi kongkhak hong ging hi.​​ 

 

“Dak…dak…dak…”​​ 

“Kua na hia?... hong tumphei oo.”​​ 

 

Innteknu in kongkhak lam en phei-in a ci hi. Kongkhak hong kihong in kum 26 apha numei khat a khut sungah van khat tawi-in hong tum suk hi. Tua nu in nuihmai kawm in…

 

Alai… lawm,… kimuhloh zawh bang sawtta ei maw…na damdam hia?..”​​ ci kawmin Nuampi gei-ah pai-in ading hi. Innteeknu zong a lawm it nu Lunpi a muh ciangin nuam lua-in tutphah pia pahin, a anhuannu niangtui bawlsak pah hi. Ama’n Lunpi’ khut pan lenin,​​ 

 

“Ai lawm, kei zong dam mahmah ing… Tua sang na hoih keei​​ si cia, dam teh maw”​​ a cih leh Lunpi in zong,​​ “Kei zong Pasian’ huhna tawh dam mahmah ing. Tua sang nang ading VCD khat hong puak ing. Hiah… la oo…”​​ ci-in Lunpi in innteknu VCD pia a, innteknu in maitai takin a sang hi. VCD bawm en kawmin​​ “Hih bang VCD a hia lawm…”​​ 

 

“Hih maw… la hi, lasapa pen Khaipi a kici pa hi. A late ngai lecin hoih sa ni teh…ken zong hoihsa lua kaih cianga nang ading zong hong puak ing…”​​ Tua laitak anhuannu in niangtui hong puak ahih​​ manin, niangtui dawn uh a, tua kawmin neulai thute le lenlai thute sut kikkikin nuam hongsa mahmah uh a, tua khit teh​​ Lunpi ciah hi.​​ 

 

Nitak annek khit ciangin innteknu Nuampi in Khaipi’ VCD hongin late ngai-in​​ a sunga lasapa a muh​​ ciang lamdang sa mahmah hi. Banghang hiam cih leh a sunga lasapa pen a sangkahpihpa le a ngaihpa ahihman hi. VCD en kawmin a lungsim zong hun beisate sungah hong lehkik hi.​​ 

 

Nuampi le Khaipi pen Kalay University ah kah khawm uh hi. Nuampi pen Maths major hi-in Khaipi pen English major hi. Major a kibat loh hang, amau tegel pen kimuhdenna pan lawmta hong suakin lawmta pan lawm kingaite hong suak ahi hi. Khaipi pen music uk mahmah in, Nuampi ahihleh sumlepai uk mahmah ahih​​ manin amau nihgel a kimuh hun sialin kam kinial-in hun bei den uh hi. A nih-un sang manin degree a ngah khit uh ciang, Khaipi pen gam dangah music sin dingin pai-in, Nuampi ahihleh kum khat a sawt ciang mihau pasal khat tawh kitengin Kawlpi-ah teng uh hi. Nuampi pen hau mahmah in, nuamsa mahmah hi. Tua laitak a pasal U Hau pen zatui le guihtheih khamtheih sepna tawh hong kiman hi. Nuampi zong a sawt loin tanu khat hong nei-in, tukum tawh hi leh kum 7 bang hong hita hi. Hih thu a ngaihsut ciang lungkim lua-in a nui hi.​​ “Nuampi lum nailo ding maw… nitak nai 10 bang satta ahi aw…”​​ ci-in anhuannu in a nung pan a gen ciang bek Nuampi a nunglam thu ngaihsutna teng hong bei-in khua a phawk pan hi. Tua teh TV khak in lum dingin lupna-ah paito hi.​​ 

 

Tung sunni hong suak in vasate vanah a len ciang, Nuampite innkuan hong thokhia uh hi. Maiphiat, hanawt khit ciang kiallap ne uh a, tua khit teh nasep dingte gel in sem pah uh hi. A pasal U Hau a om loha kipan innvai lovai khempeuh Nuampi’n geelin ukin sem hi. Lungsim pumpi tawlna le gimna thuak kha den hi. Dahna khasiatna thuak khazel hi. Nidangin hauhna hangin nuam a sak mahmah hangin, tun hi leh hauhna hangin sep le bawl dan ding a ngaihsut kik ciang hai nuam phial liang hi. Nidangin hau den le’ng nuam den ding hi, cih a ngaihsutte taksin thu tawh hong kilamdang pian hi. Sepna bawlna tawh kisai lungkham, dahna a thuak kawmkalah thong sunga a pasal damlo cih thu za lai hi.​​ 

 

Tua khit a sawt loin Khaipi gamdang pan hong ciahin Kawlpi-ah late khumin lasiam le music tum siamin hong minthang mahmah hi. Hih thu a zak ciang Nuampi pen lungdam zel, dah zel hi. Ama thu Khaipi in a theih ding dah mahmah hi. Ahi zongin Khaipi in Nuampi’ thu a lawmte’ tung pan thei khin zo hi.​​ 

 

Ni khat Khaipi le Nuampi hong kimu-in kiho uh a, Khaipi in Nuampi hangin a lainatna, a lungzuanna le a thuak khak haksatnate hong sutkhia hi. Nuampi in zong a thuak khak hatsatnate le a lung hihmawhna thute hong sutkik hi. Nihgel kihona-ah khat le khat​​ tungah kilungkim lohna, hehna a om hangin bangmah hoihkik thei nawnlo ahih​​ manin amau tegel hong kihehnem kik hi. Nihgel a paupau laitak, a tanu sang pan hong ciah hi. Nuampi’n a tanu a phei tungah koih kawmin,​​ “Hih ka tanu hi, kum 8 pha ta, a minneu bel ‘Nunu’ ci’n sam ung. Tu’n amah tannih hi ta”​​ ci-in a gen leh Khaipi in​​ “Anu mah bangin ngaihbang peuhmah ei”​​ ci-in a nih un nui uh hi. Tua laitak Nunu in Khaipi en kawmin,​​ 

 

“Pu… ke’n nang, video sungah na lasak laitak hong mu ngei ing,… tu’n zong la hong sa dih ve…”​​ ci-in a kun hi. Khaipi in zingciang hong paikik ning, ci-in kamciamin ciah hi.​​ 

 

A zingciangin Khaipi zong guitar khat tawh Nuampite’n hong hawhin Nunu’ sawl bangin guitar tumin lasa hi. Nunu hong lamin Nuampi in a khut bengin thapia hi. Hih bang tawh a thum un nuam hong sa mahmah uh a, Khaipi le Nuampite zong nidang bangin hong kimaingap kik ta uh hi. Ni le khate hong beibei hangin Nuampi-te innsung pen Khaipi music aw khum tawh kidim den ahih​​ manin nopci mahmah a, Nuampi zong a zak ngei loh music aw khumte a zak ciang, lamdang sa-in a lung nuam mahmah hi. Ahi​​ zongin Nuampi in Malaria natna nei ahih​​ manin damlo zel hi. Tua bang hun ciangin Khaipi in Nuampi a hih theihzah huh ahih​​ manin Nuampi lungkhamna hong tawm zaw deuh a, Khaipi le Nunu zong kikhawlin nuamsa in a nuih uh a muh ciangin Nuampi’ lungsim sung pan gen theih loh kipahna le lainatna hong phulkhia hi.​​ 

 

Ni le khate hong beibei-in nikhat ni ciang thong sunga om U Hau AIDS natna hangin hong si hi. Tua thu a zak ciangin U Hau tawh a kiho uh hong phawk kik hi.​​ 

 

“Nuam aw… thu tawm hong gen nuam ing. Ka nuntak sung hau nuam lua ka hih manin nasepte zong ahoih tawh ahoihlo tawh sem kha ing. Zatui le guihtheih khamtheih sem le’ng sum tampi kingah zaw ahih​​ manin tuate semsuak kha bek thamlo ke’n zong zangkha ing. Tua bek thamlo a vekpi-in hong pulak mai le’ng, numei paktatte kiang zong na tung khazel ing. Tua ahih​​ manin ka nuntakna pen kihhuai mahmah le khuamial tawh kidim den hi… kei ading thu hong ngetsak in…”​​ 

 

A pasal sihna hang, inn le lo vaite hang, le Malaria natna hangin Nuampi pen nikhat khit ni khat hong damlo semsem in, lupna tungah lumcip denta hi. Siavuante’n a natna hoihtak a etsak uh leh AIDS zong hongsuak ci uh hi. Hih natna pen a pasal tung pan a ngah hi a, a damlai sungteng bangmah a cih loh hang, tu’n a damloh hun ciangin AIDS​​ natna hong suak hi. Tua laitak Khaipi pen khua dangah music tum dingin paikhia hi.​​ 

 

Nuampi pen khatvei zong a thuak ngei loh lungzuanna, patauhna, launate hong thuak semsemin Singkung tung pan singteh pulh a muh ciang, na khempeuh kipden zolo ahihna thu hong phawk hi. Mihingte adingin a thupi pen in hauhna ahih lohna, tua sangin kha muanna le lungnopna bek a thupi pen ahihna hong phawk ciang, Pawlpi kem Pastor pipa samsak a, Siapa in kha muan nading tawh kisai Pasian’ thu tawh hong hehnem hi.​​ 

 

Vantunga meikai bangin a nuntakna a bei ma-in a ngaih mahmah Khaipi mu nuam lai ahih​​ manin samsak hi. Ahi​​ zongin Khaipi khua dang pan hong ciah nai lo hi. Hih bang tawh ni hong beibei-in Nuampi zong hong gim semsem a, u le nau, nu le pa, le beh le phung teng in ompih ta uh hi. Bangbang ahi zong Nuampi in Khaipi mah ngak lai veve ding hi leh kilawm hi.​​ 

 

Nuampi pen innpi sung tutphah tung pan lampi lam adak laitaka khua hong phawk lo pak ahih​​ manin nu le pate’n inn tungah koihto uh hi.​​ Tua thu Khaipi in a zak ciangin Nuampi kiangah sun le zanin hong ciah pah hi. A khut sungah a it mahmah Violin khat hong tawi hi.​​ 

 

Khaipi, Nuampi kiang a tun’ ciangin Nuampi pen lupna tungah a mit si-in lum dide hi. Khaipi in a khut pan lenin,​​ “Nuam aw… bangci na hia? Kei hong pai ing…”​​ ci-in a gen ciang, Nuampi a mit​​ tawm hong hakin,​​ “U Khai aw… ngaih aw… ka kiangpan paikhia nawn ke’n maw… kei laulua ing,”​​ ci-in a khitui a luang hi. Khaipi in zong,​​ 

 

“Nuam aw… lau ke’n maw… na gei-ah kei hong om den ning… lungmuang takin om in aw… ”​​ a cih ciang Nuampi in​​ “U Khai aw.. ka pai ma-in nang kiang pan ka lunggulh hong gen nuam ing. Khatvei kei hong nam in la, tua khit teh ka zaknop mahmah music aw hong tum sak in…”​​ a cih ciang Khaipi in Nuampi en gige-in a khitui hong luang hi. Nuampi’ khut pan len kawmin​​ “Nuam aw, nang si thei lo ding… kei adingin nungta lai ve…”​​ a cih ciang Nuampi’n nuihmai khawmin,​​ 

 

“U Khai aw kei hangin banghang dah na hiam? Kei pen nang adingin gu nei gul bang hi lel ing a, banghang a hong damsak nuam laina hiam?”​​ a cih ciang, Khaipi in Nuampi khutte nam kawmin​​ “Nuam aw…ke’n maw…ke’n maw..nang hong ngai lua ing, nang bangbang na ci zongin hong ngai veve ing…ngaih aw…hong taisan ke’n aw…”​​ 

 

Nuampi zong Khaipi lutunga samzangte a khut tawh lawng kawmin,​​ “U Khai aw… kei nong ngaih taktak leh ka lunggulhte hong cingsak ve,”​​ acih ciangin Khaipi in Nuampi khatvei hong nam​​ in, tua khit​​ the​​ a violin a liangah koihin, a khum mahmah music aw hong luangkhia sak hi.​​ 

 

A khum mahmah music aw a zak ciangin Nuampi hong maitai-in nidang a, angah lungnopna sangin a lianzaw lungnopna hong ngah hi. A khituite hong luangin Khaipi’ music aw pen Nuampi’ khitui tawh kigawmin a nungta music hong suak a, tua music awte innsung panin vantung dongah luangkhia hi. Music aw luankhiatna vantung dongah Nuampi’ kha in zuito a, a pumpi ahihleh Khaipi’ gei-ah maitai sa-in lum dide hi. Nuampi si cih a theih ciangin Khaipi a khitui hong luang semsemin dah mahmah a, a violin tum kawmin zong,​​ 

 

“Ngaih aw… na maitai den nading le na lungnop nading ahihleh leitung bei dong na gei-ah dingin music hong tumtum sak nuam ing…”​​ ci-in a kap hi. Ahi​​ zongin behlephung, nu le pa, sanggam tanute’ kahna, khaipi’ kahna le a music awte a gei-a Nuampi in zathei nawnlo hi.​​ 

 

Zomi Siamsin Magazine, Vol.III, Nov 2009(Revised)

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related