VANTUNG GAM TUNNADING LAMPI NGAIHSUNZIA A TUAMTUAM OM. Agelh ~ Rev. Do Khan Khai

Date:

VANTUNG GAM TUNNADING LAMPI NGAIHSUNZIA A TUAMTUAM OM

(There is dissimilar theory for the way of eternal life)

Agelh ~ Rev. Do Khan Khai

 

Thupatna:  

Leitungah Christina biakna a hilo biakna dang pawlkhatte in zong vantunggam tuntheih nading lampi ngaihsutzia a tuamtuam nanei uh hi. Leitungbup Christian makaite sungah zong ngaihsutzia a tuamtuam na omlai hi. Zomi Christian te sungah zong tulai gupkhiatna ki tanthei aci tawh ki tanthei ngeilo aci tawh kibuai ngeingaike a, Baptist Siapte, Pentecostal Siapite, Evangelist Siapite sungah zong updan sandan kibangkhinlo ahih na I zaciat hi. Ei Zomite ma leh Zogam leh Zomite sungah Christianity hong tunmapek in leitungbup Christian makaite zong nabuaikhin tham uh hi.​​ Tua ahih manin vantung gam tunnading, tawntung nuntakna mun lutnading Christian makai masate updan sandan a tuamtuam tawm ensuk masa dih ni.  

 

  • Cat Theory: 

Hihte ngaihsutna ah gupkhiatna tawntung nuntakna, vantung gam tunna ding mun I cih pen Zawhngeupi in a tate a ututna mun ah tuah kawikawi thei a, a Zawhngeuno lam panin bang mah asep omlo hi. Tua Zawhngeuno bangin ei mihingte lam pa’n I septheih, I sepzawh omlo a, vantunggam tunna ding pen Pasian in ei mihingte tungah hong sep hi-in ei mihingte lam pa’n I septheih omlo hi, cih ahi hi.  

 

  • Child Theory/Human Theory: 

Hihte ngaihsutna ah gupkhiatna I cih pen Nupi te’n a tate uh nawi a piak uhteh a tate tawh ki kawituah uh hi. Tuaci bangin a kikawi tuah uhteh a tate zong agil vah in cidamin khangto hi. Tate in nawi aduh mahmah uh hangin nawi a piading om kei leh khangtheilo bekthamlo in si ding uh hi. Nute a nawi uh agau mahmah hangin a neding tate om kei leh a kimanna omtuanlo bekthamlo in a nawi uh nasa mahmahding uh hi. Tua mah bangin Pasian lam pa’n zong asep ding omin ei mihingte lam pa’n zong I sepding om tuak hi, tuaci bang I hih tuaknak leh vantunggam kitung pelmawhding hi, cih ahi hi.

 

  • Monkey Theory: 

Hihte ngaihsutna ah Zawngpi leh Zawngno pen a taitaina, a paipaina ah api in pomlo in ano bek in pom in a kawngah luaiden hi. Tua zawngno in a pi​​ a pom zawhlaisiah, a pi kawngah a luaizawh laisiah a pi tawh kizom denin kikhen cih bang omlo hi. Tua mah bangin Pasian pen ei mihingtelam pa’n I pom det nak leh gupkhiatna kitan cih bang omlo in vantunggam kitung ding hi, cih ahi hi.

 

  • Seal Theory: 

Hih ngaihsutna bel agen om naikeikha in cin a genkhin aom khit leh zong kei a zakha nailo hining in laigelh pa in Sawltak Paul thugen 2 Kor 1:22, Epg 4: 30 bulphuh leh Lai Siangtho Sang ah BD a sinlai in a lawmte tawh a kikupna uh a hong puahtoh ahi hi. Sawltak Paul in nidang amau hunlai Rom kumpite leh leitung kumpi pawlkhatte in a sakol zatte uh ciaptehna in a tawbo maw ahih kei leh a sakoltung munkhat seal tum in tua tawh ciamteh uh hi. Ei Zogam pan a khangkhia te’n I theihding ah I lawi, I bawng, I sial te’n ta hong neihteh I ciamtehna in a bil dawn ahih kei leh a bilnuailam ahih kei leh a tunglam cih bang dan a bil munkhat peuh ki at in tua tawh kiciamteh hi. Mi danga I leiteh a ki ciamteh khinsa ahih leh zong ciaptehna a bawl kik zong omthei veve hi. Tua I gan neihsate pen mundang, khuadang leh koi mun koi gam ah omta leh abil at dan tawh kizong in hih pen ko ahi ci-in I inn ah ki ciahpih kik hi. A bil ki atsa leh ciaptehna a omsa ganhing peuhmah ei inn ah hong pai in ei gante tawh a kithuahkhaphial zongin ciaptehna omkhin ahih manin ei a kici theilo a, a nei te’n hong lak hunhunteh I piak loh phamawh hi. Tua mah bangin Jesu honpa gumpa a I sankhit nak leh koikoi ah omin Jesu taisan in Pasian dangte bia in bangsem bangbawl in I om khaphial zongin Pasian in Ama tading in hong ciamtehkhin ahih manin gupkhiatna ki tankiklo, kitan theilo or vantung gam tunnading min ciaptehna pan Pasian in I minphiat kiklo, amah pen hehpihna tawh a kidim Pasian hi-in mihingte banga thu khelkik themthum kei inteh vantunggam hong tungsak veve inteh  cih  ngaihsutna nei uh hi.

 

Nangma san dan koidan hiam cih na ki etkak in. Jesu in vantung gamin note sungah om hi, acih bangin vantunggam tawntung nuntakna mun tunnading pen nang leh kei sung aom kha tawh kisai takpi hi. Upkhialh sankhialh theihding leh Pasian tate a lampialsakding, a puksakding pen satan nasep lian pen ahi hi. Vantung gam tuntheihnading thu tawh kisai agen masa I Topa Jesu leh a nungzuipite in bangci gen uh ahi hiam cih tawm ensukleuleu ni. Bang hang hiam cih leh Jesu thugen sangin mihingte thugen in I lungsim ah mun hong luahzaw thei leh kizui khathei in Ama kammal pa’n I theih loh kal in Christian tampi lam kipial khin hi.

 

  • Jesu in bangci gen: 

Biakna dangte tawh I kilamdanna pen Jesu hang bek ahi hi. Tua Jesu nungzui mikhempeuh Christian a kici ahi hi. Tua hi-in a nung I zuih Jesu genna leh mi hingte gen a kilamdang hiam cih na ngaihsun kawm in.

 

  • Topa, Topa aw hong ci mikhempeuh vantung gam sungah lutthei kimloding uha, vantungah aom Ka Pa deihna bangin a gamtate bek luttheiding uh hi, Matt 7:21. I lungsim khempeuh tawh Topa I cih kei a, I phat I pahtawi kei a kilawm sakna mite thangahnading peuh a Topa Topa a cikha I hih mawk leh lauhuai a hihlam zong hong phawksak hi.

 

  • A gah hoihlo singkungte kiphuk tan in meilipi sungah kikhulding hi, Matt 7: 19. Piangthak Jesu nungzui hing a kici mi khat peuhmah a gahkhiading in Jesu in hong deih a, a gahkhialote Hell meilipi sungah kikhulding cih zong hong phawksak hi. Bangci gah ding cih a thei nailo I om leh Gal 5: 22-26 limtak na sim un, “The fruit of the Spirit” naci ngiat hi.

 

  • Tua ni ciangin Topa, Topa kote in Nangma min tawh Pasian thuhilh, Nangma min tawh dawite hawlkhia in na lamdang tampibawl hilo ka hi uh hiam? Ci-in mitampi in hong gending uh hi. Tua banga hong gen uh ciangin note cik mah in kong thei ngeikei hi. Mawhna a hihte aw, kei kiang panin taikhia un, ka ci ding hi, Matt 7: 22-23.  Piangthaklopi Topa Jesu tawh kizom loin ama sungah I om kei a, ei gamtatna hoih I thuphabawl peuh I mawksuan khak leh nalian tampi I semphial zongin vantung gam tunna ding hilo cih zong hong phawksak hi. “Kei sungah a omlo peuhmah aki paikhia hiangte bangin kikkhawm in meikhuk sungah kikhul in kangtum hi,” Jn 15: 6.

 

Note:​​ Hih a tunga Jesu genteng nasim khitteh ut bangbang a gamtate vantung gam tungding Jesu in aci hiam cih na ngaihsunkik in?

 

  • Jesu in Amah a um Judah mite kiangah “Ka thuhilhna na zuih uh leh ka nungzui taktakte na hiding uh hi,” Jn 8: 31.

 

  • Kei mah in lampi ka hi hi, thuman thutak ka hi hi, nuntakna zong ka hi hi. Kei tung tawnlo in kua mah Pa kiang a tung zo kei ding hi, Jn 14: 6.

 

  • Kei sungah om un. Kei zong note sungah kong omding hi. Lenggah hiangin a gui tawh a kizop kei leh a gahzawh loh bangin note zong keima sungah na om kei uh leh na gahzo keiding uh hi, Jn 15: 4.

 

  • Kei in lenggui ka hi hi. Note in ahiang na hi uh hi, kei sungah na om kei uh leh bang mah na hih thei kei ding uha, kei sungah note hong omin note sungah kei ka hong om leh gahtampi na gahding uh hi. Jn 15:5.

 

  • Kei sungah na om uha, ka thu in note sungah aom leh nan get peuhpeuh uh na ngahding uh hi, Jn 15: 7.

 

  • Kei sungah a omlo peuhmah aki paikhia hiangte bangin kikkhawm in meikhuk sungah kikhul in kangtum hi, Jn 15: 6.

 

  • Jesu in, Na Topa Pasian na lungsim khempeuh, na kha khempeuh , na pilna khempeuh tawh na it in, Matt 22: 37.

 

  • Nangma pumpi na it bangin na lawmte zong na it in, Matt 22: 39.

 

  • Note vak kawikawi unla minam khempeuh keima nungzui na suaksak unla, Pa min, Tapa min leh Kha Siangtho min tawh na tuiphum un, Matt 28: 19. Note pawi kawikawi unla keima nungzui a suaksate, Pawlpi a omsate vakhenkham kawikawi in Pawlpithak na phut kawikawi un Jesu in aci hiam? Tulai piangthak hing, kha mi hing, Pasian nasem hing a kici ei Zomi Christiante sung mahmah ah Pastor te, Evangelist te, Upa makai te, kamsang thusuak neite, khami hing a kicite leh Christian hing a kici khempeuh bangci danin I nungta I kalsuan  hiam? Topa Jesu hong vaikhakna bangin I sem mah hiam cih kien kikdih ni. Tuaci bangin I sep loh manin, mi dangte ading in limpha I hih loh man, I gahkhiat loh manin gupkhiatna ki tankik theiding maw, kitankik theiloding cih Christiante sung mahmah ah zong muan mawhna hong lang himawk hi.

 

Note: Hih a tunga teng nasim khitteh Jesu in ke’n semkhinta no lam pa’n sepding kisam nawnlo, om hit hiat a, ih mumu theita uhteh hong ci hiam?

 

  • Jesu Nungzui makai muan pen Peter in Bangci: 

Nungzuipiteng lak ah Jesu in a muan pen Peter in piangthaksa Christian te bangci nuntakding cih a genna tawm ensuk ni.

  • Pasian in note hong sapna leh hong telna ah akip taktak na hih na dingun hahkat mahmah un. Tuaci bangin hahkat le uhcin na puk ngeikeiding uh hi, 1 Pet 1:10.

 

  • Pasian thu na mang unla, na theih nai loh uh hunlai in na gamtat uh bangin na gamtat nawn kei un. Note hong sampa a siangtho ahih mah bangin note zong na gamtatna khempeuh uh ah na siangtho un, 1 Pet 1:14-15.

 

  • Nuntakna a piathei suangpi ahi Topa kiangah na pai un, 1 Pet 2: 4.

 

  • Na kha nuntakna uh tawh aki leh ngat pumpi deihnate na kikham un, 1 Pet 2:11.

 

  • Pasian muhna ah a manpha mahmah a tultheilo lungsim puakzia sunglam hoihna na bulphuhzaw un, 1 Pet 3: 4.

 

  • Note in hoih gamtatding ut in hanciam le uhcin kua in hong bawlsia ding ahi hiam? A hoih in na gamtat man un gimna na thuak uh leh zong Pasian in thupha hong pia ding hi, 1 Pet 3: 13-14.

 

  • I Topa leh honpa Jesu Christ theihna hangin leitung siatna sung panin suakta khin napi in leitung siatna ah a awk kik, a lelte pen a masa a, a pianzia uh sangin a nunung a pianzia uh siahuaizaw hi. Tua bang mite in thuman lampi a thei hetlo uh hi leh hoihzaw thampek hi, 2 Pet 2:20-21.

 

Note: Peter in zong na ut bangbang in na gamta un cilo in “Gamtatsia in I omsang in Pasian deihna a hih nak leh I gamtat hoihna hangin gimthuakding hoihzaw hi,” naci hi, 1 Pet 3: 17.

 

  • Sawltak Paul in bangci gen:

 Lai Siangtho atam gelh penpen Sawltal Paul in piangthaksa Christiante  bangci danin gamta kalsuan ding hong ci hiam cih tawm ensuk dih ni.

  • Mi gilote Pasian ukna sungah a lut het loh nading thu na thei uh hi. Note ki haibawl kei un. Numei tawh a paktate, milim biakte, mizi ahih kei leh mi pasal tawh a mawhte, pasal leh pasal a mawhte, a gutate, a huaihamte, zuukhamte, mi gensiate, mi na a sutte khat beek, Pasian ukna sungah lutthei hetlo ding uh hi, 1 Cor 6:9-10.

 

  • Note pen Pasian biak inn na hih uh leh note sungah Pasian Kha Siangtho a teng ahih lamtak na theihsa uh ahi hi. Mi khat peuh in Pasian biak in susia leh Pasian in tua mipa susia ding hi. 1 Cor 3:16-17.

 

  • Na pumpi uh Pasian hong piak note sungah ateng Kha Siangtho biak inn ahih lamtak theilo na hi uh hiam? Note’ pumpi no mau neihsa hilo in Pasian a ahi hi, 1 Cor 6:19.

 

  • Note pen Pasian in hong leisa na hih manun na pumpi uh Pasian minthan nading in na zangh un, 1 Cor 6:20.

 

  • Kei mah in mihingte pau a tuamtuamte leh vantung mite pau nangawn ka pau theih hangin itna ka neih kei leh a bilaphuai zam leh daltuah kitum tawh a kibang lel ka hi hi, 1 Cor 13:1.

 

  • Kamsangte pilna nei in thuthuk khempeuh, na khempeuh thei in mualte kinsakzawhna ding nading upna ka neih hangin itna ka neih kei leh ka ki manna bang mah omlo hi, 1 Cor 13:2.

 

  • Ka neihkhempeuh mi zawngte tungah pia in Pasian nasepna hangin ki haltumna ka thuak zongin itna ka neih kei leh ka phattuamna omlo hi, 1 Cor 13:3.

 

  • Thu manlote ah lungdam ngeilo uha, thumante bek ah lungdam uh hi, 1 Cor 13:6.

 

Note: Sawltak Paul in zong Christiante ut bangbang in gamta kalsuanding hong cih hiam cih na ngaihsun kik in.

 

  • Jesu nungzuipi John in bangci gen: 

Kumthum sung vilvel Jesu nung a zui nungzuipi John in piangthak Christiante bangci nuntak kalsuan ding cih a genna tawm ensuk dih ni.

 

  • Mi khat peuh in Pasian ka thei hi cina pi in a thupiakte a zuih kei leh zuaugen mi hia, ama sungah thuman thutak aom kei hi, 1 Jn 2:4. Jesu in bangnaci hiam cih leh “Ka thuhilhnate na zuih uh leh ka nungzui taktakte na hiding uh hi. Tua ciangin thuman thutak na theiding uha, tua thuman thutak in note hong suaktasak ding hi, Jn 8: 31-32. Hih thu ah bang hong phawksak hiam cih leh a sungah thuman thutak aom nailote, thuman thutak in a gamtat nuamlote, thuman bek cici kei un ki thutuak thei kei nuteh ci-a Zomi Pastor pipi, Doctor  pipi, Evangelist pipi, Kawlmi milimbia Christian ahilo ciamnuih siam Yagana in na thumanluat uh leh kitamding ci hi, tua ahih manin na thumanlua kei un ci-a, Jesu kammal Lai Siangtho tawh kituaklo a thu I mawk gengen leh Moses Pau gendan leh a sung uah khanin dawi in luahta hizawkha ding ahih manin tuaci bang Pasian nasem Pastor te, Doctor te, Evangelist te, kamsangte pelhding ahi hi. Peter zong Jesu tawh omkimlai satan in luahthei, zanghthei hi cih phawk in.

 

  • Jesu sungah ka om hi aci mi in Ama gamtat bangin gamta ding hi, 1 Jn 2:6.

 

  • A Christian mipihte a muhdahte pen khuamial sungah omlai, 1 Jn 2: 11.

 

  • Leitung nate a deihluate  in Pasian it taktak theilo hi, 1 Jn 2:15.

 

  • Khrih gal ahi hih mite pen ei pawl hingei napi in hong taisan uh hi, 1 Jn 2:19.

 

  • Khrih a siangtho mah bangin amah tawh kibatding a lamen khempeuh zong a nuntakna uh siangtho ding hi, 1 Jn 3:3.

 

  • Mawhna a bawl mi in dawimangpa tawh kipawl hi, 1 Jn 3:8.

 

  • Pasian tate in mawhna bawlbawllo uh hi. Pasian tate in Pasian lungsim paii uh ahih manun mawhna bawl nuamlo uh hi, 1 Jn 3:9.

 

  • A Christian mipihte a mudah peuhmah mithat hia, mi thatte in nungtak tawntungna neilo uh hi, 1 Jn 3:15.

 

  • Ka it tate aw, I kampi bek tawh ki itlo in lungsim takpi tawh ki it in I gamtatna tawh ki langsak hi, 1 Jn 3: 18.

 

  • Pasian tate in mawhna bawlbawllo uh hi. Pasian in a maute kem a dawimangpa in susia zolo hi, 1 Jn 5:18.

 

  • A gamtat hoih mite pen Pasian tawh kipawl hi a, a gamtat hoihlo mite pen Pasian a thei nailo ahi uh hi, 3 Jn 1:11.

 

  • Na thuakding haksatnate kihta kei in, dawimangpa in note pawlkhat thongsungah hong khia in hong ze-et ding hi. Sihna nathuak dongin kei tungah thumanin om in tua hi leh nuntakna kumpi lukhu nang kong piading hi, Mangmuhna 2:10.

 

  • Kongkhak ah dingin kong ka hong kiu hi, ka aw za in kong hong honte kiangah lut in amah tawh ann ka nekhawm ding uh hi, Mangmuhna 3:20.

 

  • Ahi zongin a meidawite, a lehtatte, a lampialte, mi thatte, a paktatte, aisante, milim biate, leh zuaugente omna ding mun pen sihna nihna ahi kat aki khul na meiphuakpi kuangsung ahi hi, Mang 21:8.

 

  • Khuapi kulhkongpi sungah lut theihna ding leh nuntakna singgah a nektheih nading un a puan uh asiang in a sawp mite mi hampha ahi uh hi, Mang 22:14. A puan uh a siang in ka sawpsak mite cilo in a sawp mite ci hi.

 

  • A lampial mite, aisan mite, a paktat mite, mi thatte, milim biate, leh zuaugen nuamsa in zuau a gengen mite khuapi pualam ah om uh hi.

 

Note: Hih a tung a John genteng nasim khitteh John in piangthak Christian taktak Pasian a neitaktak mite omzia gamtatzia leh Pasian a neinailo  a piangthak nailo mite omzia gamtat kalsuan zia kibangding aci hiam, piangthak Christian te bang mah semlo in ihmumu ding hongci hiam cih na lungngai kik in.

 

Thukhupna: 

Tuhun pen nidang Zomite sungah khanlawhna hong tuncillai hun tawh kibang nawnlo hi. Tua hunlai in bel Sia. Hau Lian Kham in tuaci, Sia. Enno in tuaci, Sia. Kam Khaw Thang in tuaci, Sia. Do Suan Mung in tuaci, Sia. Mungtawng in tuaci, Sia. Pum Za Thang in tuaci, Sia. Gin Khan Khual in tuaci, Sia. JM Paupu in tuaci, Sia. Do Khup in tuaci, Sia. Pau Khai in tuaci, Sia. Moses Pau in tuaci, Sia. Sawm Sang in tuaci, Sia. Khuangnun in tuaci, Sia. Phundum in tuaci, I Father te’n tuaci, Western Theologian te’n tuaci, German Theologian te’n tuaci, Asian Theologian te’n tuaci Greek in tuaci, Hebrew in tuaci, Mang te’n tuaci cih bang dante ki um, kisang thei pahpah hi. Tua I gen Siapite thupilo aci I hikei a, Lai Siangtho gen sangin mihingte thugen tungah I ki ngakzawk khakteh I upna nangawn kibuai lawh theih aci nuam I hi hi. Bang hang hiam cih leh ei mihingte pen a ki khialthei vive ahih manin a khial ngeilo a kikhel ngeilo Pasian kammal tungah kinga in siksak in neizaw ni. Khatvei Khenman khua a Sia. Pau Khen leh Khuadam khua a Pa. Tha Suan amau lawmta Lai Siangtho sandan kihilh, kiselke hih tuak hi. Pa. Tha Suan pen a hilhsiamzaw, a mutlam siamzaw, agen dan siamzaw hiam, Sia. Pau Khen in a dawn theih nawn lohteh a BIZU ah a koih Mang Lai Siangtho la in enve hiah Manglai ah tua aci veh acih leh zolian kici hi. Hunkhatlai Zomi Pawlpi pawlkhat Meeting khawngah thu ki nialna aom leh tua pen I Siapa in tuaci danin gen cihkhawng agen aom leh tua dikzaw hoihzaw dingin ngaihsun uh a, kimang ahih manin mipawlkhat bangin amau cih aki zuihding a ut leh Siapa min paulap in Siapa in tuaci gen kici hi. Ahi zongin tuhun pen nidang sangin Lai Siangtho ki naksim zawta ahih manin Zomi Christiante sung ah Lai Siangtho tawh kituaklo ngaihsutzia pen kipom pahpah, ki umpahpah thei nawnlo hi. Tuaci bang a Lai Siangtho tawh kituaklo a um pahpah, apom pahpahte pen TAWNTUNG NUNTAKNA MUN VANTUNGGAM tungloding in Lai Siangtho in hong hilhzo hi, cih aki phawksaknuam hi hang. Lungnoppakna I cih bel satan in zong hong piathei, semthei hi. Lungnopna ding ciang leh mite thuhilhna ciang bek tawh ki ngalo zaw in si leng vantunggam ka tung takpi diam cih khamuanna kician I sungah I neihtakpiding leh Jesu kammal leh Lai Siangtho tungah aki ngazaw I hih ding I ki deihsak penpen hi. Laisim mimal kim Topa’n athak in hong lawng hen.

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related