TU IN JESUH’ TAWH OM KHAWM TA HI: CHRISTIAN APOLOGIST RAVI ZEKHARIAS KUM 74 A PHAK IN SI

Date:

TU IN JESUH' TAWH OM KHAWM TA HI: CHRISTIAN APOLOGIST RAVI ZEKHARIAS KUM 74 A PHAK IN SI

 

May 20: Khristian doctrine a gum cinten​​ (apologetics),​​ laigelh leh thugen minthang Ravi Zacharias in cancer natna tuampi khat nipi kal tam lo a do khit nung leh kum 74 sung a nuntakna leitung ah a zat khit nung May 19 in hong sihsan ta hi. Zacharias’ tanu, Sarah Davis in Ravi Zacharias International Ministries​​ (RZIM)​​ website ah a message a post na-ah​​ “Ravi Zacharias, Now With Jesus,”​​ cih thulu zangin Khristian thu upna gumpa in hong nusiatsan ta hi cih post hi.

"Ka pa in a gen nop den thu pen amah a Gumpa, Jesuh Khrist hi. A nuntakna bei kuan nangawn in, husan leh pauna hamsa sa-in a thanem dongin holimna in Jesuh leh Pasian nasepte gen hi. Kum sawm-le-sagih sung (Pasian) uplahna, lamet bei in omna leh uplohna hangin guallel in a om mipa Pasian a gualzo nuntakna leh Lai Siangtho kammal um dingin a sapna lamdangsakna tawh kidim den hi. Kum 48 sung hih thu leitung bup-ah tangko kawikawi hi,"​​ ci-in Sarah Davis in RZIM website ah gelh hi.

Davis in a pa’ luanghawm khakkhiatna dingin public memorial a kineih ding zia kician nai loin kingai lai hi ci a, paak hong khak nuamte in RZIM nasepna dingin hong pia zaw un ci-in nget hi.​​ “Ni dang sangin tu ni-in ka pa nungta zaw hi. Ama' sik leh tangin Pasian tungah lungdam i ko uh a, tawntung innpi ah Ama’n hong sap ma dongin thuman tangkopih in Pasian’ adingin i nuntakna uh ki-ap pha kik in i kiciam pha kik ding ding uh hi,”​​ ci-in Davis in gen beh hi.

 

RAVI ZEKHARIAS’ TANGTHU TOMKIM IN ET PAKNA

March 26, 1946 in Madras, British Raj​​ (tu-in India)​​ ah Frederick Antony Ravi Kumar Zacharias na piang hi. Kum tam lo a phak in a innkuan un Delhi ah peem uh a, tua mun ah khangkhia hi. Khristian innkuan sung pan-a khangkhia ahih hangin kum 17 a phakin amah leh amah kithat​​ (kisihbawl;suicide)​​ sawm in gu​​ (poison)​​ a dawn ma dongin biakna thu don loin um lo hi. A kisihbawl sawm hangin si zo loin zato inn ah kipuak a, zato inn ah lup lai-in Youth for Christ director in Lai Siangtho va pia a, a nu’ kiangah Johan 14 sung a simsakna dingin ngen hi. Ravi in Johan 14:19 sunga,​​ “Tawl khat khit ciangin leitung mite in kei hong mu nawn lo ding uh hi. Ahi zongin kei ka nuntak mah bangin note zong nungta ding na hih manun note in kei na hong mu ding uh hi,”​​ a cih in ka nuntakna hong kheel hi ci hi.​​ “Khristian upna a a gum ding leh evangelist mission na sem ding, mite in Jesuh Khrist sungah thuman a muhna dingun a nuntak sung a gum dingin kipia khia hi. Hyderabad ah international Youth Congress ah kum 19 a phakin Asian Youth Preacher Award pahtawina Ravi' tungah a kipiak ni-in thugen dingin sapna a ngahna kipsak hi,”​​ ci-in Ravi Zacharias International Ministries ah kigelh hi.

1966 kum in a innkuanpihte tawh Canada gam-ah Zacharias peem uh a, 1972 kum in Ontario Bible College​​ (tu-in Tyndale University a kici ta)​​ panin undergraduate degree ngah a, Trinity International University panin M.Div. ngah hi. 1990 in Cambridge ah Church of England theological school Ridley Hall ah kha thum sung hun va zang hi.

 

KHRISTIAN THU UPNA DOCTRINE A GUM PA​​ (Apologetics)

1980 kum in Christian and Missionary Alliance in Ravi’ tungah ordination pia uh a, 1984 kum in Ravi Zacharias International Ministries hong phuankhia hi. 2017 kum in apologetics training center phuankhia hi. Tua dingin RZIM in leitung mun tuamtuam ah offices 16 tuamtuam ah nasem 200 a guaihte lakah full-time leh supplement​​ (adjunct roles)​​ a sem 80 apologetics speakers kihel in nei uh hi.

Zacharias pen radio a thugen minthang khat hi a, nipi kal sim in a weekly program “Let My People Think”​​ kici gam 30 valte ah 2,000 outlets bang kihawmkhia hi. Ravi in university, pawlpi tuamtuamte ah Khristian doctrine a gupna thu genna​​ (apologetics speeches)​​ a neih kawikawi banah US gam sung leh gam pua lam, Berlin Wall a kicip khitin Eastern Europe kihelin mipite kikhopna munte a thugenna nei kawikawi hi.

2017 in Washington, D.C., ah World Summit in Defense of Persecuted Christians; 2015 in Ottawa, Canada ah National Prayer Breakfast Ottawa; 2003 in Mozambique gam-a First Annual Prayer Breakfast for African Leaders cihte ah a kihel banah New York khuapi-a United Nations’ Annual Prayer ah tampi vei kihel hi. 2004 kum in mi 7,000 kiim a kihelna Protestants leh Church of Jesus Christ of Latter-day Saints in thu kikopkhopna lianpi a neihna uh-ah thu va gen hi. Hih munah a kihel manin Mormon theology gum hi ci-in gensiatna tuak hi. Ahi zongin Ravi in,​​ “Latter-day Saints Church thuhilhna gensiat sak sangin kitel takin i thu upna leh i kipiak khiatna bulphuh in i upna bulphuh in itna tawh i lam theihna dingin i kalsuan theihna hun hi,”​​ ci-in dawng hi.

 

A LAIBU GELHTE

Radio programs panin a thugenna, thugen dingin a kicialna munte ah thu a va gen kawikawi banah Zecharias in Christian apologetics thu tawh kisai laibu tuamtuam na gelh hi. A laibu gelh masak pen​​ “A Shattered Visage: The Real Face of Atheism”​​ kici 1990 in Wolgemuth & Hyatt in khensakin kihawmkhia a, tua khitin kipuahpha kik in kihawmkhia hi. A laibu gelh dangte: Jesus Among Other Gods: The Absolute Claims of the Christian Message (2000), The Lotus and the Cross: Jesus Talks with Buddha (2001), Light in the Shadow of Jihad: The Struggle for Truth (2002), The Lamb and the Fuhrer: Jesus Talks with Hitler (2005), New Birth or Rebirth: Jesus Talks to Krishna(2008), and The Logic of God: 52 Christian Essentials for the Heart and the Mind (2019), cihte kihel hi.

 

A HUN NUNUNG LAM IN THUBUAITE​​ (Later controversies)

November 2017 Pasian om hi cih a um lo laigelh atheist blogger Steve Baughman in Ordinary Times website ah thu saupi a gelhna ah, Zacharias in a academic credentials neihte a man lopi-in gelh in tuangsak hi ci-in ngawh hi.​​ “1980s kipat cil lai pek panin Ravi Zacharias in amah leh amah ‘Dr. Zacharias’ na kici a, doctoral degrees tampi nei hi ci-in kigen hi,"​​ ci hi.​​ “Ahih​​ hangin graduate level academic program ah Ravi Zacharias in a min khum in na kah ngei lo a, a buaih ngahte doctoral program sanga niam hi. Religious institution min a kiza ngei lo leh thei ngei lo panin Bachelor’ degree leh non-academic Master of Divinity degree ngah hi… supportive Christian schools panin kum tampi sungin doctorate degrees ka ngah hi ci-in kigen hi,”​​ ci-in Baughman in a lai gelhna ah ngawh hi.

RZIM in hih ngawhna vai tawh kisai a dawn’na a statement panin a genna ah, Zecharias’ academic credentials, pawl khatte entities​​ (institutions)​​ pua lam ah a man loin a kigelh khakna om mah a, honorary degrees ngah mi pawl khatte​​ “Dr.”​​ ci-in a kisapna leh gelh khakna mun tampi ah om hi.​​ “Tu lai takin RZIM team members 11 in doctorates ngah om uh hi. Tuate lakah Ravi kihel kha lo a, doctorate degree ka ngah hi kici ngei lo hi. A beisa hun lai-in Ravi’ min mai-ah ‘Dr.’ ci-in ka materials maite uh leh ka website uh-ah a kigelhna om mah a, ahi zongin honorary doctorates ngahte in tua bang title a kizat uh pen a kisang thei gamtatna leh a kilawm a kituak mah ahi hi. Ahi zongin tua bangin title min a kizatna hangin kinialna piang thei ahih manin kizang nawn lo hi,”​​ ci-in RZIM in hilhcianna bawl hi.

Tua bang hun lai-in pasal nei khinsa nupi khatin 2014 in Canada ah hun zatna event khat ah kei leh ka pasal tawh Ravi a kimuh khit nungun relationship hoih lo ka nei kha uh hi ci-in ci-in Canadian ministry supporter Lori Anne Thompson kici in angkawm dingin hong zol hi ci-in ngawh a, Zacharias in a kilawm lopi-in sex thu hong text​​ (sexting)​​ banah emails kilawm lopi hong khak hi ci-in ngawh hi. Christianity Today magazine report in Zacharias in Thomson’ tungah RICO suit filed hi ci hi. Hih case vai November 2017 in kisiangsak hi. December 3, 2017 in Ravi in a statement bawlna ah,​​ “Siang takin gen leng public ahih kei leh private in Thompson ka kimuhpih ngei kei hi. Maan kilawm lo leh messages kilawm lo ka khak ngei kei hi. Tua bangte ka khak hi cih thuman tawh a lahna ding teci om lo hi. Ka zi lo buang numei dang tawh tua bangin kiholimna leh thukizaktuahna (communication) ka nei ngei kei hi. Ka zi, Margie ka teenpih khit nungsang ama tungah a tawntung in ka citak hi,”​​ ci hi. Ahi zongin Thompson tawh non-disclosure agreement a neih uh tawh kituakin Ravi in Thompson tungah kisihbawl ding hi’ng ci-in vauna bawl hi cih ngawhna vai dawn’na pia lo hi.

Thukankhiat a kineih khit nung March 2018 in Christian and Missionary Alliance in Zacharias’ minphatna za kipiate​​ (credentials)​​ ngawhna vai tawh kisai thuman hi cih kimu lo ahih manin ka lakkhiatsak kei ding uh ci-in pulak hi.​​ “Hih ngawhnate tawh kisai mipite mai-ah kikup dingin kilawm lo a, thuman hi cih a lahna ding teci (evidence) omte panin C&MA policy nuai-a formal discipline basis kisamte ngawhna kibawlte in zui lo hi,”​​ ci hi.

 

A SIH KUAN

March kha-in Zekharias’ taksa leh guhte kizopna ah cancer tumdangpi khat sarcoma kici a nungzang guh a ki-at khit nipi kal tam lo khit nungin kimu hi. Tua hun in Zacharias in, “Ka nung ki-atna (back surgery) panin ka dam siang dong hong ngak ding uh a, nipi kal 4-5 khit ciangin a cancer a kibehlap lohna dingin treatment kipan ding hi. Hih vai tawh kisai-ah Pasian ka muang uh a, Pasian’ khut muanhuai hi cih cih a teci kimu khin zo hi,”​​ ci hi.

May 8 in RZIM CEO leh Ravi’ tanu Sarah Davis in social media ah a pa’ cancer treatment (chemotherapy) a kipat hangin lawhsam hi cih pulak a,​​ “Ka pa a kem cancer natna lamsang siam siavuanpa (oncologist) in hih banga cancer khauhpai kimu mengmeng lo (vang or rare) mahmah a, hi zah val in a kep ding dan kithei nawn lo hi ci-in hong zasak hi. Zatui lamsang in kam in gen ding hi leng ahih theih tawp dong uh hih khin zo uh hi. Dahna lianpi tawh ka kidim hangun lungmuanna zong ka nei uh a, Pasian in na khempeuh thei a, na khempeuh mu a, thuneihna khempeuh a neih banah amah hoih hi cih thuman hi cih muang in kinga in ka tawldam uh hi,”​​ ci-in gen hi.

 

THUKHUPNA:

Canadian leh American dual citizenship a nei kum 74 mi Ravi Zekharias 19 May 2020 in a teen’na inn Atlanta, Georgia, U.S. ah a hu tawpna sangin kum 17 a phak khit zawh a sih dongin a cihtakna tawp dong suah in a na a sepsak Pasian’ ang ah hong tawldamsan dingin a laitat ta hi.

Ravi in mihingte pen biakna​​ (religion)​​ a zuih uh ahih kei kei leh biakna vai a um kei ta zongun dawn’ns piak ding a poimawh thu nam li – Koi lai panin hong pai ka hi hiam? (Where do I come from i.e. Origin);​​ Bang hangin hih lai-a om ka hi hiam?​​ (Why am I here i.e. Meaning);​​ Mi dangte koici bawl ding ka hi hiam? (How should I treat people i.e. Morality); Koi ah pai in koi lai tung ding ka hi hiam?​​ (Where am I going i.e. Destiny)​​ cih nam lite dawn’na a piak loh kiphamawh hi na ci hi. Ravi in, “Mi khempeuh liangko kikim khin uh a, ahi zongin thusan zia leh ngaihsutnate (ideas) kikim lo hi,”​​ ci hi.

Ravi pen biakna tuamtuamte siate leh secular lamsang mipil misiamte tawh thu kikum khawm in thu kinial siam mahmah mi hi a, Lai Siangtho thuthuk a theihna hang leh a khuak ciimna hang tawh Christian doctrine i thumanna a gupna thute khauhpai thei leh muibun thei mahmah a, kuamah nial zawh loh mi khat ahih manin hong nusiatsan vat pen global Khristian khempeuh adingin supna lianpi hi.

 

References: Christian Post and Wikipedia

Agelh ~​​ Thang Khan Lian #ZUNs reports

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

cinpuzomi@gmail.com

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related