THUGEN KHIT CIANGA KIZOPNA
Agelh ~ T. Sawm Lian
Mi tampi omna muna thugen sangin, mi tawmcik omna muna thugen kitamzaw hi. Tua ahih manin tua bang hunah theih ding tampi om hi.
Mipi kikhopna maia thugen tawh kisai honpi khat i gelh khin a, gelh behlap ding tampi om lai ding hi. Tua laitakin a kidawkcian lian lo a thu khat a kikoihsim pen thugen siamna lam bekbek hi loin, midangte tawh kinaizawk theih nadinga i sepna-in, tua mite tungah bang tun hiam cih theih pen a kisam mahmah ahi hi.
Siam takin mipi maiah khitui luang liang a thu nagen ciangin ‘lawhcing’ kici pah kei in. Thugen lawhcinna pen nangma thugen lamah kinga loin, a ngai mite a thuzawh leh thuzawh loh ah kinga zaw hi. Tua ahih manin na thugen hun ciang, tua na thugenna in mi a thuzawh hiam cih ngaihsun lo a, na lungsima a om bangbang na suahkhiat gawp theihna hangin lawhcingin na kingaihsut leh khial den ding hi teh. Na nasep leh thugen in midangte’ nuntakna-ah na a sepdan tangpi in namthum (3) in kikhen thei hi.
A thalnial pah om
Mipi paikhopna ah hiam, committee tutkhopna munah na deihdan na gen a, midangte hong dawnna pen, “Sep dingin hoih kei!” cih hi leh, “Bang hangin?” ci-in a taktakin na dawnkik kei leh zong na lungsim in na dawngkik ding hi. “Nidangin kisem khin a, kilawhsam khin hi” hong cih kei leh, “Kua hiam tua bang nasem a lawhcing” hong ci nuam mahmah uh hi. Tua pen a buaihuai mahmah khat ahi hi. A hoihna a theih hangin a sepzawhloh ding leh sep theihloh dinga a ngaihsut uh leh tua na thugen a meetna om lo hi. Tua bang dawnna pen ngah thei na hihna thei in. Tua ahih manin thu na gen ciangin tua banga dotna om theite dawn nading tawh na gen pah ding kisam hi.
Nang zong bang na hia?
Hih dotna pen a gingin na maiah kuama’n hong gen lo ding uh hi. Ahih hangin i thugen tamzaw a lawhcin lohna pen a ngaite lungsim ah hih dotna a om man ahi hi.
Khatveivei, “... a sep phot kei leh..” cih thumal hoih lo tawh thungai mite in thugen sang nuam mahmah uh hi. “Na nuntakna kikhel masa inla, tua ciang na thugen zui ning” cih khawng, “Na theory pen a taktaka na hih theih leh hoih mahmah hi” cih khawng zong hi thei hi. I thugen pen a vekpi a um lo hi loin, ‘thu’ bek hi lo in na dang ei tungah lametna nei uh cihna hi. Tua manin pulpit tunga i thugen tampi lawhcing thei lo hi.
Sang siam ing ei!
Hih mite pen a vekpi a thugen ngai a, sang a, a zuipahte ahi hi. Mathematics dana tuat theih hi leh hih mite tung bekah thugen in, hih mite bek thu hilh zelzel le’ng hoih lel ding hi. Ahih hangin nuntakna pen tua bang hi lo hi. Ahihna takah tua bang mite tungah thugen pen kisam lua lo a, i gensa midangte tungah gen kisamzaw hi.
Mi tampi in, “Sang siam ing ei” ci-a gingtaka kiko tawmcikte thugen bek kiza nuam a, lawhcing pelmawh dingin i kingaihsun uh hi. Tua manin hong vote cing dinga i kingaihsut lai in i theihdan na maan lo zel hi.
Source:
Nuntak Manphazaw Tawh Lawhcinna (Laibu)
Laibu saal / Zomi eLibrary

