TEDIM THU KIH ZAK NA LAI (The Tiddim Chin Hills News) AUTOBA KHA 1925

Date:

TEDIM THU KIH ZAK NA LAI

AUTOBA KHA 1925

The Tiddim Chin Hills News

 

Bu 6  ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Nambat 10

 

A SUNG A OM THU TE

  • Tedim thu kih zak na lai​​ 

  • Leitung mi bawl na thu​​ 

  • Nipi ni thu sin nah ding​​ 

  • Khamtung gam simtona thu​​ 

TEDIM THU KIH ZAK NA LAI​​ 

 Pesia gam sung ah mihing thei lo ci​​ natna khat tung a ni kumah mihing 3000 bang ah si hi. Za tote in ah zo zo kei leh tu kum mi tampi ah si lai ding hi.

India gam Punzab gam sungah zusa in lo khote ah bawl sia uh hi. Tua gamah zusa 470,000,000 bang ah om in kih um hi. Tuate in kum simin lo tampi ah sia sak uh hi. Ahih hang in lo khote in ah that ngam kei hi. Bang ding hiam ih cih leh si kha in ganhing pum sung ah tum thei ci in ah um uh hi. Tua ahih ciang in ganhing ah that ciang in mihing zong ah that in ah lau hi. Tua ahih ciang in kumpite in guh in ah that hi. Khua khatah pai a khuapite in ah inn zuat ganhing ah keem lai takin lo laiah guh tampi ah kawi hi. Kum khat sung ah zusa 7,990,000 ah si hi. Ahih hang in inn sa khat bek ah si kei hi.

Tu lai tak in khua tuam tuam ah zin nakpi ah ling thei hi. Zulai kha Amelika khuapi khat ah zin ling a inn kim khat ah sia hi. Mi tawm bek si hi. Zapan khua ah zong zin ah ling hi.

Sente gamah Mang Kangte ading ah haksa lai hi. Sente in zinte khempeuh ah hawl khia nuam manin ah Mang Kang te nasem nuam lo a nasem nuam te ah kham uh hi. Sang Mang te kim khat in ah khua ah ciah zo hi.

Apalika gam sung ah Piancit le Sapein gal kapte in zh zo kik lai hi. Tua gam ah uk nawn zo lo ding hi, khat vei kih um zo hi.

Mandali khua ah phui sam pawlte in kumpite ah nawk khak thei lai hi. Khat vei vei kih khawm a: Kumpite thu ngai kei ning, ah ci hi. Tua te om na sung ah pawlikte ah tum nuam lo ahih ciang in ah mat nahding ah haksa thei hi.

Awgu kha Khalkha khua ah Sia Thang Sin, Sia Thuam Hang leh sia Lal Bawng te tui phum sia kaih nahding kih dong hi. Ah kih dot na ah pha takpi ah dawng kik hi. Tua ahih ciang in amau Tapidaw pawlpi te ah ut leh ah kih kawm thei hi.

Tu kum India gam mun khat peuhah guah tam lua ah zu a, lam leh gun lei tampi kih sia hi. Mun dang ah guah ah zu lo manin ah an ah om kei hi. Mandali khua lamah tui haksa ahih ciang in hai khat mu khat ah pia hi. Mi zawngte leh ganhing te in tui duh in ah si thei hi.​​ 

Sente in England Sang Mangte giat ah man hi. Bang hang hiam ih ci leh dangka ah ngen ding hi.

   Awgu kha ni 23, 1925.

Kamhau Leh Sizang u leh naute aw;

Tua kah ngaihsut mah bang in Topa Pasian hong hehpi leh Mat kha ni 4, 1926 ni in ei Bukphir khua ah Khamtung sivuaizi ah tung ding hi. Tua ahih ciang in Mualpi khua ah Topa ah pai zo kei hi. Bukphir khua ah zong Sia Aung Duai ah pa zo kei ding hi. Ah khun in ah khua lamah ah ciah cing hi, ci in kah za hi. Ahih hang in Sang Mang pa thak hong pai in kah um hi. Topa hong pai zo phawt leh lung dam huaina ah om ding hi. Tua tham lo in Tawmphai tawh kih nai ahih ciang in Luseite tampi tak mah hong pai in kah um hi. Tua ahih hang in Kamhau leh Sizang mihing te ah lian, ah neu, pasal numei tampi hong pai zo ding in kih hansua ciat, nang kong ngen hi. Tampi tak nah hong pai zawh uh leh lung damna tampi ah om ding hi. Bang hang in lung damna om ding hiam nah ci uh leh, ni dang lai in ih pu, ih pi leh ngal kih do hi. Ah sak, ah khang kih that a ih lu ih ban kih khai ah om uh hi. Kah kih do nawn kei a Topa /Zeisu ah hong hehpihna in thu khat la khat kih kum a ci Bukphir khua ah ah sak ah khang mi tampi tak kah kih tuak kawm uh leh bang zah takpi in lung damna ah om ding hiam, kah ​​ gen thei nai kei. Tua ahih ciang in Kamhau, Sizang u leh naute aw, pi tek, pu tek, nungak, tangval atampi tak mu ding in ei Hualngo Tapidawte tua kihpan kah kih tuah ni ding ah tun mahteng kah nah lawp tawntung ding uh hi. Kih hansua tek ta un.

Tua ciang in Awtoba kha 25, 1925 ni in Tang Kawi khua ko Hualngo Tapidawte kih khawm ding uh hi.

Sia Lal Bawng

NIPI NI THU SIN NAHDING​​ 

Novemba kha ni 1 ni

Pitazu, thong sungah suaktana thu​​ 

Sawltak Tangthu 12

1 Tua lai tak in Hezawh mangpipa in pawlpite kim khat bawl siat ding in ah khut ah zang hi.​​ 

2. Zawhang ah u Zakoh tem tawh ah that hi. 3. Tua thu in Zudah mi ah nuam sak ah mu ciang in Pitazu zong ah man hi. Tua lai tak in Pasian pawi ni ah hi hi. 4. Amah in ah man khit ciang in gal kap sawm leh gunk keem ding in ah phut sungah pia a thong sung ah ah khia hi. Pasian pawi zawh ciang in mi honpi maiah lak ding in ah lung sungah ah hanciam hi. 5. Tua ahih ciang in Pitazu in thong sungah ah kih keem hang in Pawlpite in Pasian kiang ah amah aading hahkat in thu ah ngen uh hi. 6. Hezawh mangpipa ah lak ding ah hun dek, tua zan in Pitazu sik khau nih tawh kih khi a gal kapte nih kihkalah ah ihmu a thong kong maiah ah pang te in ah pang uh hi. 7. Pasian vantung mi khat a ma kiangah ding a thong sungah khua vak ah tang hi. Amah in Pitazu pang ah beeng in phawng a: Tho meeng meeng in, ah ci ciang in sik khaute ah khut tung ah ah khia suk hi. 8. Vantung mihing in: Nah kawnggak gak in la nah khedap bul in, ah ci ciang in tua bang mah ah hih hi. Nah puan sil in la hong zui iin, ah ci hi. 9. Ah pusuak a ah nung ah zui hi. Tua ah vantung mihing ah hihna in ah hi takpi ah thei lo hang in ah mang ah mu ah lung ngai hi. 10. Ah pang tem un khat mun nih ah paisan khin a khua sung suak ding sik kong pi ah tun ciang in amah thu bang in amau aading kih hongsa a ah pusuak a lam khat ah zui khit uh ciang in tha khatah vantung mihing in amah tawh ah kih khen hi. 11 Pitazu in khua phawk khit ciang in: Topa in ama vantung mihing khat sawl a Hezawh mangpa khut sung leh Zudah mihing te lam et na sung ah hong suakta sak inah tu in kah thie tak pi zo hi, ah ci hi. 12. Amah a ngaihsun khit ciang in Zawhang ah min thak Maku ah nu Mazi innah ah pai hi. Tua san tak thu um mi tampi hong kih khawm a thu ah ngen uh hi. 17. Tua thu in Zako leh sawltakte kiangah vah gen un ah ci khit ciang in tua san tak pan pusuak a mun dang ah pai hi.

Khiatna Thu

1 Hezawh mangpipa in Zeisu ah that nuam Hezawh tapa ah hi hi

Zakoh: Zeisu a telsa sawltak sawm leh nih sung pan ah masa pen sina ah thuak hi.​​ 

Tem: Zudahte in midangte khau tawh ah awk kei, tem tawh ah that hi.

3 Zudah mihing ah nuam hi, Zudah mihingte in Pasian pai hang in Zeisu thu zuite ah huat uh hi. Pasian pawi: Zudah te pawi ah lian pen hi.

4 Galkap pawl li: Ni dang ah Pitazu leh Zawhangte in thong inn sung pan ah suakta hi. Tu in ah suakta lo ding in ah pha takpi ah keem hi.​​ 

6 Zing ciang in Pitazu in sina ah thuak, ci in ah thei hang in lau lo in ah ihmu thei hi.

7 Vantung mi khat: VAntung mihingte in Pasian lelangte hi, ama na sem hi. Leitung mi hi lo.​​ 

12 Maku: Lai Siangtho bu khat ah gelh pa hi. Ama nu inn sung ah Tapidaw ah kih khawpna ah hi hi.​​ 

17 Zakoh: Zezusalem tapidaw pawlpi siapa ah hi hi. Ah kih mat lo nahding in Pitazu in lei dang ah ah tai hi.​​ 

Leitung mi leh dawi mangpa sang in Pasian ah lian zaw hi. Pasian ah nawp leh Tapidaw ah gum thei hi. Pitazu thong innah om laitak in amah ading Tapidawte in hehpihna Pasian kiangah ah nget ciang in Pasian ngai a Pitazu ah gum hi. Hezawh in thong inn ah lam hi, sik khau ah lei hi, galkap ah vil sak hi. Ahih hang in Pasian in thu ah piak ciang in tua teng ah om lo bang in ah piang hi.​​ 

Novemba kha ni 8 ni

Pawlu khua zinna masa pen​​ 

Sawltak Tang Thu 13

1 Antoih pawlpi sung ah kam sangte leh thu hilte ah om hi. Tuate in Banaba, Niga kih ci Simian, Kuzani mi Lusia, Hezawh khangpa ta ah khang khawm Menian leh Sawlu ah hi uh hi. 2. Topa na sem a an ah tang lai tak in Kha Siangtho in: Banaba leh Sawlu keimah kah na sep ding ah kah sapna sung ah nah khak un, ah ci hi. Tua ahih ciang in an tang in thu ngen a ah tung ah khut ah ngah khit ciang in ah pai sak uh hi.​​ 

4 Tua hi a amaute Kha Siangtho in pai sak a Silusi khua ah pai suk hi. Tua pan in tembaw tuang ah Kipazu khua ah pai hi. Salani khua ah om lai tak in Zudah mihingte sang inn sung ah Pasian thu ah hilh uh hi. Zawhang in ah huh ding in ah om hi. 6. Amaute in gam sung ah ah pai suak khit ciang in Paphu khua ah mi pil kam sang zuau​​ Zudah min ah min Bazeisu khat ah mu hi. 7. Tua pa in ah pilna ah nei Segu Pawlu mangpa kiang ah ah om hi. Tua mi in Pasian thu za nuam a Banaba leh Sawlu a sam hi. 8. Ahih hang in Elama mi pil pa in kham a thu upna pan in mangpa lung ah siak sak nuam hi. Elama in Bazeisu khiatna thu ah hi hi. 9. Sawlu ah​​ ci,​​ Pawlu in Kha Siangtho tawh dim a amah ah et ciang in: 10. Thu zuau te leh sia khempeuh ah dim, dawi mangpa ta, thu man thu tak ah gal aw, Pasian lam pha bawl sia ding in tawp lo ding nah hi hiam. 11. Tu in nah tung ah Pasian ah khut ah om leh ah tawm kha mu loin nah mit taw ding hi, ah ci hi. Tahkatah mei leh khua mial in ah tung ah hong tung leh ah khut tawh kai ding in mi ah zong hi. 12. Tua ciang in mangpa in tua thu ah mu ciang in Pasian thu hangah ah lung mang in ah um hi.

Khiatna Thu

Pawlu in nga vei ah khual zin hi. Hih thu in khual zin masa peuhah kih patna thu ah hi hi. Tuadong in Tapidawte in ah gamlapi ah Pasian thu hilh ding in pai nai kei hi. Gamlapi khua thu hilh ding in Pawlu ah pai masa pen hi. Ahih hang in ah khual zin ciang in kha khat bek ah zin kei hi, kum nih kum thum bang ah tam hi. Khat vei thong sung ah kum nih ah om hi.

  • Antiok khua: Pawlu leh Banabate in tua khua sungah ah sawt veipi ah om zo hi.

  • Kha Siangtho in Banaba leh Pawlu ah sawl masa hi. Tapidawte in Kha Siangtho thu ah kip sak hi.​​ 

  • Khut ngah hi: Hehpih leh phatna ah pia uh hi.​​ 

  • Kipazu khua Banaba omna, tui lak ah a hi hi.

  • Amau ngei na bang in amau mi pawl Zudah kiangah Pasian thu ah hilh masa hi.​​ 

  • Zudah te lak ah zuau hilh tampi ah om hi. Tua te in aisan tawh kih bang hi. Amaute in Pawlu ah bawl siat tawntung hi.

  • Sawlu: Zudah kam hi. Pawlu Galik kam hi. Ah nung ciang in Pawlu kih at hi.​​ 

Tua mangpa in khamtung mi kim khat tawh kih bang hi. Amah in Pasian thu deih hang in thu zuau thu bek ah um hi. Tua thu zuau pa in sum ngah ding in thu hilh a ai ah san hi. Mangpa in Pasian thu tak tak ah zak ciang in ah um pah hi. Sum deih thu zuau thu um khamtung mihing te in tua mah bang in Pasian thu a deih kei uh hi.

Novemba kha ni 15 ni

Pawlu Khual zinna masa pen​​ 

Sawltak Tang Thu 13

13 Pawlu leh a lawmte in Paphu khua panin tembaw tung ah tuang a Pampaih gam sung Puga khua ah tung uh hi. Tua panan Zawhang in amaute tawh kih khen a Zezusalem khua ah ciah hi. 14 Amaute in Puga gam pai suak uh a Pikadi gam Antioh khua ah lung leh Nipi ni ah sang inn sung ah pai ah tu uh hi. 15. Thu kham na leh Pasian kam sang te lai kih sim khit ciang in sang inn ukte in amaute kiangah mi pai sak a: Ute naute aw, mihing te thu hilh ding nah nei leh thu gen in, ah ci hi. 16. Pawlu ding a ah khut pe in thu ah hilh hi.

42 Mihing te a pai khit lai tak in Nipi ni khit ciang in hih thu kih hilh kik ding in ah ngen uh hi. 43. Kih khawm te ah kih khen lai takin Zudah mi leh Zudah ngeina ah tum Pasian zahtak tampite in Pawlu leh Banaba nung zui a Pasian thu pha sung ah om nahding in amaute in nakpi in thu ah hilh hi.

44. Nipi ni ah tun ciang in Pasian thu za ding in khua zang dek tak ah kih khawm hi. 45. Ahih hang in Zudah mite in mi honpi ah mu uh ciang in heh mah mah a Pawlu leh Banaba laulo in: Note kiangah Pasian thu hilh masa ding thu ah om hi. Ahih hang in no nah nial a nuntakna tawntung ngah nahding nah kih lawm sak lo ahih ciang in kote in Zentailte kiang ah ka pai ding uh hi. 48. Zentailte in hih thu ah zak uh ciang in ah lung dam mah mah a Pasian thu ah min phat uh hi. Nuntakna ngah ding in Pasian ah kawihte in tua thu ah um hi. 40. Topa thu in tua gam khempeuh ah zel hi. 50. Ahih hang in Zudah mihing te in Pasian zahtak min thang numeite leh khuapih upate ah hansuah​​ a Pawlu leh Banaba bawl sia a amau gam sungah ah hawl khia uh hi. 51. Ahih hang in amaute in ah khe peek tungah lei vui tua khua te lang khat ah​​ sin khia a kawn khua ah pai hi. 52. Tapidaw te in ah lung damna leh kha Siangtho tawh ah dim hi.

Khiatna Thu

13 Pampkaluh gam: Hih gam in Paphu khua pan in tai 150 bang pha hi. Zawhang ah ciah hi: Ah kihta hi. Banaba omna ah om lai takin kihtana om kei hi. Tu in lawm nei lo khuate ah pai ding hi. Gimna ah thuak kha ding hi. Anung ciang in Pawlu in Zawhang Maku ah sam kik nawn kei hi.​​ 

14. Bampalh gam in tuipi gei om ahih ciang in Pawlu leh Banaba in khamtung ah Pikadi gam ah kahto hi. Antiok khua: Pawlu leh Banaba kihpatna khua min bang ah hih hang hua dang ah hi hi. Kih kawpna inn: Hih khua ah Zudah mi tampi ah om maninah Pasian biak na inn ah nei hi. Ahih hang in tuate in Zeisu thu ah um kei hi.

15. Thu kham leh kam sangte lai: Lai Siangtho lui. Nipi ni nih vei Lai Siangtho ah sim uh hi. Pawlu leh Banaba zin mi ahih ciang in sang ukte in thu ah hilh sak hi.​​ 

Pawlu thu hilhna in, Zeisu in Pasian ta hi a Lai Siangtho lui ah cing sak pa ah hi, ci in thu ah hilh hi.

43. Zudah ngeina tumte: Tuate in amasa​​ ah Lawki hi a tu in Zudah te ah suak zo hi.​​ 

45. Zudah te bek Pasian pai thei Zudahte ah up maninah Lawkite in Pawlu thu ah za nuam ah mu ciang in ah heh uh hi.​​ 

46. Zeisu leh Sawltakte in Zudahte kiang ah Pasian thu ah hilh masa hi. Ahih hang in Lawkite in zong Pasian thu ah um thei hi. Zudahte in Pasian thu sang nuam lo ah hi leh Lawkite kiang ah ah hilh hi.

48. Pasian in thu pia lo ah hi leh kuamah in Tapidaw ah suak thei kei hi.​​ 

50. Lawki in Pawlu leh Banaba ah​​ bawl sia kei hi, Zudahte in ah bawl siat ding hi,​​ 

51. Zeisu in thu a pia hi. Khua khat ah mihingte in ah thu ngai nuam lo ah hi leh na paikhiat ciang in nah khe peekah om leivui nah sing​​ khia in, ah ci hi.

Novemba kha ni 22 ni

Lutaza Khua ah Khe Na Pa Thu​​ 

Sawltak 14

8 Lutaza khua ah khe bat lo, ah nu gil sungpanah ah khe sia, khat vei bek lam pai ngei lo pasal khat ah om hi. 9. Tua pa in Pawlu thu zak a amah en a ah dam thei ding in upna nei ah mu ciang in: 10. Nah khe tung ah nah ding in, ci in nakpi ah kihko leh ah ding a lam ah pai hi. 11. Pawlu ah hihna mi honpi ah muh ciangin naakpi pau a:​​ ‘Pasiante un mihing bang kih bawl,​​ komau kiangah hong pai hi,’​​ ci in Likiawni kam in ah kihko uh hi 12. Banaba in Zute, Pawlu in Hemi hi ah ci hi. Bang ding hiam ih cih leh, amah in tampi ah gen zo zaw hi. 13. Zuta sang innpi khua pannah om a, ah siampipa in paak leh bawng, kongpi hong paipih a, mi honpi tawh ah bia khawm nuam uh hi.​​ 14.Pasian sawltak Pawlu leh Banaba ah zah ciang in ah puan bal kek a,​​ mi hongpi ​​ kiang ah tai a: 15​​ ‘Mihing-te aw,​​ hih te bang ding no​​ nah hih uh hiam.​​ Komau in note bang mah in lung sim nei mihing ka hi uh hi.​​ Hih a mawh na sungpan​​ ah van leh lei leh tui lian leh ah sung ah om kheempeuh ah bawl Pasian kiangah no nah hong kih he nahding lung Damna Thu kong hilh uh hi.​​ 16.Amah in khang masa mi pawl khempeuh ama thu bang ah hih ding thu a pia hi. 17.A hih hang in ah pha bawl a,​​ vantung ah gua tui ah sawl a,​​ ah hun kih tuak in an hong pia a,​​ an tawh lung dam na tawh nah lung​​ k​​ im sak a, teci kawih loin in ah nusia kei hi,’​​ ah ci hi.18 Tua thu a hilh hang in amau te a bia lo nahding mi honte kham dingin a haksa hi.19.Ahih hang in Antiok khua leh Ikawni khua pan in Zudah mi hong pai leh mi honte a hansuah​​ khit ciangin Pawlu suang tawh deeng a ah si zo hi,​​ ci in a lungngai maninah khua dai gei lam ah pai khia hi.20 A hih hang in Tapidawte in ama kiimkot ah om lai tak in amah tho a, khua sungah ah tum hi.​​ Zing sang ciang in Banaba​​ tawh a pusuak a Debezi khua ah pai hi.

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Khiatna Thu

8.​​ Ludaza khua:​​ Antiok tawh kih gam la lo hi. Antiok khua leh Lutaza khua kihkalah Ikawni khua ah om hi. Tua khua sungah Pawlu in thu hil a bawl siat na ah thuak hi.

11.​​ Tua mihing te in Pasian tampi a nei hi. A lian pen Zuta kih ci hi.​​ Thu hilh ah siam pen Hemi kih ci hi. Tua ahih ciangin Pawlu in lam dang ah bawl ciang in Zuta leh Hemi-te in leitung ah hong tuak,​​ ci in ah um hi.​​ Likiawni:Amau kam min ah hi. Tua a hih ciang in sa ah go nawp ciang in Pawlu in amau thu ah thei kei hi.

14.​​ Puan a bal kek:​​ Dahna ah kih langna hi.

17.​​ Mihingte in guah thu,​​ an thu, ci damna thu ah lung ngai ciang in Pasian bia lo in bang ci ah om thei hiam.

19.​​ Pawlu in amau deih na bangin bawl lo a hih ciangin khuapihte heh uh a ah that thei hi.​​ Zeisu in Zezusalen khua sungah ah tum lai tak in mi honpite lung dam in la ah sa uh hi.​​ Ni li khit ciang in tua mihingte in Zeisu ah that uh hi.

20 Pasian in Pawlu ah nunta sak kik hi.​​ Pasian in mi gi lo te deihna ah siah sak hi.​​ Tua a hih ciangin Pawlu leh Banaba in khua kheempeuh bawl siatna ah thuak uh hi. A hih hangin Tapidawte ah khang seem seem hi.​​ Eite in bawl siatna tawm ih thuak ciangin Pawlu bawl siatna thu ngaihsun ni.

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Novemba Kha ni 29 ni

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Pawlu Nihna Khual Zinna Thu​​ 

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Sawltak Tang Thu 15,16​​ 

36.Ah sawt vei ciangin Pawlu in: ‘Thu kah hilh nah ngei khuate ah om Tapidawte,​​ bang ci om uh hiam,​​ ci-in en ni,​​ ci in Banaba kiangah gen hi.​​ 37.Banaba in Maku a min nei Zawhang ah sam nuam hangin. 38.Pawlu in Pamphalu khua amau e tawh kih khen a naseem ding nung zui lo pa sam kei ning ci in ah ngaih sun hi.​​ 39.Tua thu hang ah amaute khat leh khat kih lem lo ciangin​​ ah tuam tek in pai a banaba in Maku ah sap khit ciangin tembaw tung ah tuang a,​​ Kipazu khua a pai hi.​​ 40. Unate in Pasian heh pih na, Pawlu tung ah ah pia khit ciang in Pawlu in Tila la a ah pai hi.​​ 41.Amah in Tapidaw pawlpi te ah kip sak in Suzi gam leh Galati gam lampi ah pai hi.

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ 

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ 16​​ 

1.Pawlu in Debezi khua leh Lutazan khua zong ah tung hi.​​ Tua khua-ah Timawte min nei Nungzui khat ah om hi.​​ Tua pa a nu in thu ah um Zudah numei a hi hi.​​ Ah pa in Galik mi ah hi hi.​​ 2.Tua mi in Lutaza leh Debezi khua-ah om u leh naute kiangah mai pha a nga mi ah hi hi. 3.Pawlu in tua pa sam nuam a,​​ ama pa in Galik mi ah hi ci in tua gam ah om Zudah mihingte ah thei a hih ciangin ama vun at sak hi.​​ 4. Amau te in khuate ah pai lai takin Zezusalem khua-ah om Sawltak te leh upate thu piak na thu khamna te Pawlipite ah pia uh hi. 5.Tua a hih ciangin Pawlpite a upna ah kip pha​​ mah mah a, ah kih sim ciang in ni khat sangin ni khat a khang zaw hi.

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Khiatna Thu ​​ 

Pawlu leh Banaba te in khual zin na ah tun kik ciang in Zezusalen khua upate tawh vai hawm dingin a pai uh hi. Bang ding hiam ih cih leh mi kim khat in,​​ Lawki te in Tapidaw suak nuam leh Zudah ngeina ah zui sak nuam hi.​​ Pawlu a ut kei hi. Upate in Pawlu a zo sak hi..Antiok khua ah ciah ciangin ah khual zin masa pen lai takin Tapidaw ah ngahte a mu nuam ahih ciang in sawt vei pi a tam kei hi.​​ 

37.Maku in Banaba suapih ah hi hi.Pawlu in ah heek kik pa ah deih kei hi.

39.Tua bang in a kih lem lo a hih ciangin ih lung dam thei kei hi. Ahih hangin Pasian gam a ding ah hawih hi. Bang hang hiam ih cih leh amaute lam nih pai a hih ciangin mihing tam zaw te in Pasian thu ah zak thei hi. Banaba leh Maku in amau omna kipazu gamah pai hi.

40.Tila, Pawlu leh Banaba te in Zezusalen khua panin Antiok khua ah ciah ciangin Sila in ah nung zui hi. Tu nung ciangin Pawlu kiangah ah om tawntung hi.

41.Antiok khua,​​ Debezi khua, Lutaza khuate in Galiti gam sung ah om hi.​​ 

1. Timawte Tangval a hih hang in a siam hi. Tua tangval in Pawlu kiangah a khual zin tawntung hi. Ah si ma in Siapipa na ah sem hi. Ah pa lawki ah hi hi. Ah nu Zudah mi ah hi hi. Vun at na in Zudah ngeina hi,​​ Amau vun kih at lo leh Zudahte kiangah thu hil thei lo, an ne thei lo hi.​​ 

4.​​ Zezusalen khua upate thu piakna​​ in, milim biakna​​ sa ne kei un,​​ khialna nah bawl kei un, ci in thu a pia hi.​​ Tua ahih ciang in Pasian nasepte mun dang kawi kawi pan in ngah hi. Zeisu nung zui pi belte in ngasa beng te hi. Pawlu in upa lian hi. Timawte in tangval hi. Tua a hih ciangin mihing lian hi ta leh, mi neu hi ta leh Pasian na ah seem thei hi.​​ 

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ KHAMTUNG GAM SIMTONA THU​​ 

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ 6​​ 

Kum 1891 kum in Mangte in Phalam khua khat vei kih khawm kik a phiangsia ah ngah uh hi. Phalamte in Kumpite tawh tel takpi kih lem huam lo hangin ah do tak tak kei hi.Mat kha sungah Khalkha galkapte in Lushei Mangpipa kih tuah leh Tang Tangte in khua dang ah sim ah kham dingin Tau khua pai uh hi. Tau khua ah om lai tak in Thang Tangte kih khawm a Kumpigalkapte ah nah nang hi.Ni khat in gal kapte in ah kih ngaihsun khawl lo in zing an ah nek lai takun a kiimkot panin khamtung te in tha khat in ah kap hi. Galkap te ki khawm a ah kap kik hang in Mangpa khat leh galkap 11ah liam hi. Tua te sug pan nih a si hi. Ah si leh a liam sa puak nahding ah haksa hi. Ahih hang in galkapte in naakpi do a khamtung dam dam in ah nung lam ah leh tai uh hi.

Lui khat ah tun ciangin ah pamah ken sangpi khat ah om hi. Hih ken saang tung ah khamtung mi tampi om a gal kap te a kap uh hi. Sing kung leh suangpi liah a kihta lo in ah kap thei hi. Gal kapte in ken saang kah to nuam hangin ah kah to zo kei hi. Tua ahih ciangin meepi in khamtung te a kap lai takin gal kap te in lampi del a ken vum ah tung hi. Tua ahih ciang in khamtungte ah tai uh hi.​​ 

Tua ciangin Mangte vaihawm uh hi. An​​ ni nih neek ding bek ah om hi.​​ Amau thau tang she thum sua she khat a bei hi. Mi si leh mi na puak ding sawm leh thum a om hi. Khalkha khua tawh a kihkal tai 40 gamla a hih ciangin ah kih hon ding kua mah om lo hi. Khalkha khua ah om gal kapte in bangmah thu a zo kei hi. Tua ahih ciangin galkap te leh kulite ni sim an taih khat bek pia a mi si luang mei in ah hal uh hi. Mi vom te in misi luang khut tawh a lawng thei lo ahih ciang in Mangte in mi si ah hal hi. Tua ciangin a pai kik hi.​​ Zanah mual kih kalah lui geiah giak ngam lo manin​​ ah sunah lui sungah tui um tui tawh dim a mual dawn ah pua in a giak uh hi. Sing luang tawh kulh bawl a an ne loin in tui dawn loin ah giak uh hi. Giah phual ah tun ma-in gal kap te tui um sungah tui an ne khin hi.​​ An huan nahding mei ah vak leh galte mu ding a ah kap ding ah lau uh hi.​​ Cina te leh a liam sa te in tui mu lo a hih ciangin ah tau tawntung a kuamah ah ihmu zo kei hi.​​ Ahih hang in mi khempeuh bang mah pau lo in ah thuak thei hi. Zanah khamtung-te in giakna mun pan in ah kap kei uh hi.

Zing ciang a pai kik uh hi.​​ Zanah ah si gal kap khat a luang mei tawh a hal masa hi.​​ Gal kap te a din ciangin khamtung te a kap kik hangin kuamah ah kha kei hi. Lampi kih sia khin hi. lei zong ah om kei hi. Tal pai thei nahding la pai thei nahding lampi ah ah bawl kik uh hi. Sing kung tampi lampi tung ah ah phuk uh hi. Lampi a pai lai takin gal kap nih a si manin​​ ah amau luang mei tawh a hal uh hi. Khulam khua a tun​​ ciangin Mangpipa in khua, mei tawh a hal nuam hi.​​ ‘Ih hal​​ leh khamtung te ah kih ta ding hi,’​​ a ci hi.​​ A hih hangin gal kap Mangpipa in:​​ ‘An ah bei dek tak hi. Tua sim lo in gal kap ah tawm lua manin​​ ah manlang in pai ning,’​​ a ci hi.​​ 

Sunah lui khat ah tung hi:​​ Ahih hang in tua ni tak ma-in gamlapi a pai nuam manin​​ ah an ah huan man lo a kih huan lo buh tang sial tawm ah ne khit ciangin a pai lai hi.​​ Khamtungte tawh lampi a pang a ah kap tawn tung hi.​​ Ahih hangin ah gal kapte in nakpi kap a lam pang te ah tai leu​​ leu hi.​​ Thang Tang khua ah tung dek tak ciang in limlang mu ah Thang Tang khua-ah a honte ah om ci ah thei hi. Ah lung dam in a lawm te sam a Thang Tang khua tawh kih nai ah kih tuak hi. Ah kih tuak ciang in galkapte an huan ding a khawl uh hi.​​ Tuate in ni nih sungah kih huan lo an bek ah ne zo hi.​​ Ahih hangin Khamtung te in lau lo in a kap lai hi. An ah ne khit ciangin ah pai kik a zanah khua mial ciangin Thang Tang khua ah tung hi.​​ 

Khamtung galkap 500 bang ah om hi. Bang zah kih kap lum hiam kih thei nai kei hi. Kumpi gal kap 5 a si hi.​​ Mangte in Thang Tang te dan ah tat pah nuam hi.​​ Ahih hang in gal kap tampi ci na a hih ciangin Khalkha khua a ciah hi. Ah ciah ma in Thang Tang khua ngun 5000dan tat a:​​ ‘Ni nga khit ciang in nong pia kei leh nah khua uh mei tawh ka hal ding hi,’​​ ci in Mangpipa in thu ah pia hi.​​ 

Ni nga ah cin’ciangin sum kih pia lo ahih ciang in Mangte in Thang Tang khua sim ning, ah ci hi.​​ Ahih hangin Thang Tang hausa pa khat, Khalkha khua hong pai a:​​ ‘Dan kah thuak ding hi,’​​ ah ci hi.​​ Ah dan piak na in.​​ Khamtung gal kap uk nihte Mangpa kiangah kih ap ding hi.​​ Amau ten na khua mei tawh kih hal ding hi. Kumpi gal kap ah suamte ah neisa teng kih pia ding hi,​​ ci in mangpa in thu ah pia hi.

 

Laibu Saal /Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related