TEDIM KAM KI ZA NA LAI
AUTOBA KHA 1921
The Chin Hills News
Bu 3 Shim Na Pi 1
A SUNG A OM THU TE
Tedim kam ki za na lai
Kam ki za na
Maw na
Sanda Shing nung tak na thu
Masa pen khual zin na thu
Ci nat na thu
Maw ne te Jeshu in ngai hi
TEDIM KAM KIZA NA LAI
A ki piang na kum 1919
Khalkha khua kha shim in a bawl hi.
Lai bawl pa ------ Sang Mang Pa
A hu te ------ Tun En, Dam Shuan
Kum khat a man hamu a hi hi.
Khalkha khua ------ Autoba kha 1, 1921.
___________________________
KAM KI ZA NA
Shia Aung Due in Khalkha Khua a tung kik hi. Ama a ji te a ta te in Kawl gam a awm lai ding u hi. Shia Cia in hong pai to nai ke hi.
Kajian shia thak khat in Khua Sak khua a tung jo hi. A min in Ne Vuin a hi hi.
Tedim uk shia te in Awgu kha a Khua Sak khua a Sang Mang Pa kiang a Pashian Lai Shiang Tho a shin u hi. Shia Po Ku, Tuam Hang, Pau Suan, Lam Shuan, Vial Nang, Tua Hang, Za Khup, Shuang Ko Kam, Tuang Ko mang, Tun Ngin, te in a shin u hi. Tun En le Vang Tual in hong pai ke hi.
Ni dang lai in a Khalkha uk shung a hausa te in lai a shin nuam ke hi. Tua a hi ciang in Khalkha Topa in hausa pa sang in lam nuam hi. A hang in kumpinu in a awi ke hi. Khalkha khua a hau sa ta pa te lup na in lam in a maute in sang mang pa in shung a lai shin ta hen, ci in Menji pa in thu a pia hi. Septemba kha shung tua lup na in a lam hi. Hau sa ta pa te in sawm ni in lai shin u hi.
Ni dang lai in a Kham Tung te in Piancit khua na sem ding a pai u ciang in Khalkha mihing te in a ki ta ma ma a Kumpinu a shuam u hi. Tu kum kumpinu in Kham Tung gal kap pawl khat a la ding hi. Khalkha mihing te a tampi in a tum nuam u hi. Kumpinu a shuam te in a tum nuam pen u hi.
Tu lai tak in Kham Tung nau pang te in Kawl lai bek a shin u hi. Tu kum a Phalam Mang pi pa in jo lai a shin na ding in a ngai shun hi. Tua a hi ciang in Jun kha a Mang te khempeu in Phalam khua a lai shin na thu a vai hawm u hi. Amau te a vai hawm na thu in a nuai a gel hi:
In sawm nga val a awm khua khempeu a sang in a awm ding hi.
Tua sang in shung a sang nau pang te in kum li dawng in Jo lai a shin ding u hi.
Lai hil shia te in kha shum sawm le nga a nga ding u hi. Amau kha shum in kumpinu a pia ding hi.
Khalkha khua, Phalam khua, Tedim khua sang in a awm lai ding hi. Tua sang in shung a tan sagi a shin ding u hi.
Khalkha uk shung a Khalkha lai, Phalam uk shung a Laijo lai, Tedim uk shung a Tedim lai a zang ding
Vundawk te in sang in a uk ding u hi. Hi vai hawm na thu in khang lam Sagai Mengji pa kiang a khak jo hi. Ama in a awi le ni kum ciang in sang in a lam ding hi. A hi hang in a awi ke in ki um hi.
Tu kum Engalik kumpipa a ta pa in mi Kang Te gam a hong pai ding hi. Zanuaji kha a ama in Kawl Gam Zangvun khua le Mandali khua a vak ding hi.
Mi Kang Te gam shung a Kumpinu taw a ki pawl nuam lo a amau gam a ki uk nuam te in a man lang in a jo ke a hi ciang in a kim khat te in Kumpinu a shuam nuam u hi. Kim khat a hi le dam dam in ki uk na a nga nuam u hi. Musalman te u-nau in a vak kawi kawi u a Kumpinu a shuam na ding mihing te a han shua u hi. A hi hang in Mang Te in: Tua bang na hil u le thong shung a kong kum ding hi, a ci ciang in a mau te a tawp u hi. Tu lai tak in Gandi pa in: Mikang Te gam shung pan a ki bawl puan bek na shil un. Mang Kang Te a bawl sa puan na le ke un. Mang Kang. A bawl sa puan a awm le me taw na hal un, ci in thu a pia hi. Mi kim khat te in Mang Kang Te puan mi zawng te a pia nuam hang in a uk te in thu a pia ke u hi. Tua a hi ciang in khua kim khat a mihing te in a mau puan a shua khia khit ciang in a khawm u a me taw a hal u hi.
Sente gam shung a tu kum kial pi a tung a gam gim na a piang hi. Tu kum gua pi a tung lai tak in mihing bang za a shi hiam kua ma the ke hi.
Sente gam a gim na a be khit ciang in Lushia gam gim na a piang hi. Tu kum gua a pha lo a hi ciang in an tawm bek a awm hi. Mi zawng te in gam pa lak a vak u a an a zawng u hi. Khua pi a lut jo lo na ding in gal kap te’n a kham u hi. Tua shim lo in puk tat nat na a tung a hi ciang in mihing tampi a shi u hi. Mang Kang Te khempeu in a he pi u a an a vak u hi.
Galik mi le Tulki te in gal a ki do lai u hi., Tu in Galik te’n a jo a Tulki te in a tai u hi. Mang Kang Te in: Ki lem un, a ci u hang in amau in a ngai nuam ke u hi
Zamini te le Pulan te a ki tawt na thu in Engalik le Piancit Kumpipa te in a vai hawm u hang in a mau thu a ki kim ke a Mang Kang Kumpite khempeu a vai hawm sak u hi. Amau a ki tawt na gam shung a shuang mei hawl le shik tampi a awm hi. Tua a hi ciang in Zamini te le Pulan te in a dei ma ma u hi. Hi gam a nga te in shum a hau ding u hi.
_________________________
MAWH NA
Nangma in maw ne mi na hi in a na the hiam? A hi ke le: Kema in mi dang tampi sang in ka pha zaw a gi lo a tak tak ka hi ke na ci ding hiam. Mi dang taw na ki te ke hi. Nang in a Pashian thu na ngai in.
Mi pha, mi dik khat bek a awm ke hi, ci in Jeshu a hil hi. Bang hang hiam na ci le thu kham na na sem te in ki ciam na mai a awm u hi. Lai Shiang Tho shung a thu kham na khempeu bang a hi lo te in maw na a hi hi.
Kam ka dong ding hi. Pashian thu kham khempeu na jui jo mihing khat bek a awm ke hi. Tua a hi le nangma in maw na ne mi na hi jo hi. Mihing in thu kham khempeu a jui hang in khat khial le thu kham khempeu tung a khial jo hi. ci hi. Lai Shiang Tho a ci hi. Maw na ka ne ke ka ci u le komau ka ki khen a thu man thu tak komau shung a awm ke hi. 1 Zawhang 1:8 Bang hang hiam I ci le mi hing khempeu in maw a hi a a ki lam dang ke hi. Zawma 3:22 Mi a vekpi, ka ci ciang in nang ma zong na awm hi. Mihing te a gi lo na in a ki bang ke hi. A hi hang in a maw lo mi khat bek a awm ke hi. Tui dai shung a shi mi in tui thuk shung a shi mi taw ki bang hi. Tua bang in a mihing te tam khial ciang in shina shung a tung ding hi, le tung a maw lo mi khat bek a awm ke hi. A khe pan a lu dawng in a bit mun a awm ke hi. Me ma, ki sat na ma le ki shuam na ma a dim hi. Heshiaza 1:6 Mihing lung shim in a dang te sang in hong khem the a a gi lo bel a hi hi Jezami 17:19.
Hi thu teng na shim ciang in mi gi lo bel ka hi ke hi, a ka mi gi ciang in a pha jo hi, na ci ding hiam. Pashian Lai Shiang Tho a ci bang ma in maw ne mi na hi hi. Maw na in thu tan na na thuak ding hi. Dik na in maw na taw a awm khawm jo ke hi. Maw na in thu tan na a thuak ciang in maw na bawl te zong a thuak ding hi. Cik ma ciang in na shuak ta ke ding hi. A hi jo hi. Maw a ne mi na hi in a na the jo hi. Maw ki phel na a awm na the nuam le Pashian it na le Topa Jeshu hong gum na kong lak ding hi.
A be lap ding hi. Shia Po Ku.
__________________________
SANDA SHING NUNG TAK NA THU
Lung dam na tui khuk khempeu in tui luang na ding a de hi. Tua hi a Sanda Shing in Jeshu lungdam na thu hil a tui a duh ama lung in a nek sa nung tak na tui khuk kiang a mi dang te pai pi ding a ut ma ma hi. Jeshu in Sanda Shing a the lo lung dam na taw ama lung a dim sak hi. Ama in a awm mawk a nga sa thak lung dam na a lung ngai bek hiam. Tua bang a hi ke hi. Jeshu in ama kiang a man pha a hi le le tung mihing khempeu a ding man pha a hi hi. Tua a hi ciang in Sanda sing in ama gum pa Jeshu mi dang te a the sak nuam hi. Tua thu a ngai shun lai tak in Sanda Shing in a cia a Pashian a tel sa na sep na a bawl ding in lai nakpi a shin hi. Tu nung ciang in Sanda Shing in bang hang in Pashian thu hil a shiam ma ma hiam I ci le ama in thu a ngen ngit nget a Pashian Lai Shiang Tho nakpi a shim khit ciang in a lung ngai hi. Pashian ading le ama mi pawl te ading na a sep na ding in Pashian in hong sam a Sanda Shing in a shi dawng in ama pum pi lung ngai lo in Pashian na sem ding in a ki ciam hi.
Ama in lai a shin khit ciang in a ne sa khempeu puan hi ta le lai bu hi ta le mi a pia khin hi. Mi vawm thu hil te a puan shil bang ma in puan kang shil a mihing te gum na thu hil ding in a pai hi. Ama in ke dap a hi hang in puan keng lo in a jing ciang a pai na ding a ne na ding a lung mang ke hi.
Masa Pen Khual Zin Na Thu
Mi dang itna in me kuang taw ki bang hi. Tua ki it na me kuang in Sanda Shing lung shung a kuang sem sem hi. Tua a hi ciang in ama in a khua pan in a ki pan a ama khua taw ki nai kham tung a awm khual a jin hi. Ama in khe dap keng lo a hi man in a khe a me ma a piang hi. An zong kham ding a mu jo ke a zan ciang in pha tak pi a I mu the ke a hi ciang in a ci na taw ki bang a hi hi. A hi hang in ama in a ki ciam na thu a pel na ding khat ve bek a ngai shun ke hi. Ama in shi mateng in Pashian na sem ding in a ki ciam a hi ciang in a shi dawng in tua ki ciam na pel nuam ke hi. Da na ka na gim na tawl na a ki ta ke hi.
Sanda Shing in a khual jin lai tak in jing tung a ki pan khua mial dawng in lam pai a hi ciang in a gim ma ma hi. Ni khat a Dawi val min ne khua khat a tung hi. Ama in in kim le shuang buk kim in lup na a ngen hi. A hi bang in ama in Tapidaw a hi ci in khuapi te in a the u ciang in a pia nuam ke hi. A khua dam a gua a ju a ama puan a kawt a gim ma ma a hi ciang in lampi a lum na ding a haksa ma ma hi. Tua a hi ciang in in hawm a mu ciang in a lut hi. Tua in a shia dek tak hi. In khak taw, khua et na taw, tung kum taw a shia jo hi. A gim ma ma khual jin mi a lup na ding in tua in a hawi ke hi. A hi hang in Sanda Shing in a tun na ding a dang a awm lo a hi ciang in Pashian he pi na a phat in a puan pha a lum le a jing sang ciang in a khang lo bek hi.
Jing sang ciang in a thaw ciang in puan tung a ama ban nuai a mual tan gul khat a kual a awm sanda Shing in a mu hi. A mu ciang in a kita ma ma a tha khat a in pua a tai khia hi. Zan lai tak in zong Pashian in hong kem hi, ci in a ngai shut ciang in a mai jum ma ma a: Pashian thu ka um ke hi, ci in a ngai shun hi. Tua a hi ciang in ama in in shung a lut kik a lau lo in gul a puan tung a awm a shing khia hi Gul in a nge na bang in Sanda Shing a tu nuam ke a dam tak in le I hawm shung a lut hi. Sanda Shing in a kita man in a mai jum hi. A hi hang in tua in pan pai khia lai tak in ama up na akhang a Pashian in hong kem lai tak in lau na a awm ke hi, ci in a the hi.
_________________________________
CI NAT NA THU
Ci nat na a nung a dam kik na bawl ding sang in ci dam tawn tung ding bawl na a bai zaw hi. A shia sa bawl kik na sang in a shia lo na ding kham na in a pha zaw hi, ci a thu gen na khat a awm hi. I ci na nung a ki bawl kik a dam hang in ci na na sang in I ci dam ding ki bawl na in a pha zaw hi. A hi hang in mi pil lo kim khat te in a ci nat na kham nang in a ci dam na pi shung tawl za a ne the hi. Tua bang ki bawl na in a shia piang a pum tak a tha kiam a gim na a piang hi. Puk tat nat na a awm lai tak in hi bang ki bawl na lam in gim na a piang the hi. Puk tat bang ci na pi te in tha khat a za tui ne na ding thu a awm hi. Ci nat na a dang te in ki awm muang na le ki tuak na an nek na taw ki bawl ciang in a dam the hi. Mihing in a na tawp a dam tak lum in la puan shil in khua ul shuak sak ci pum ki lum sak in. Nek nge na sa an ki ne lo a bu cim an a nel te nek ding hi. Hi bang ki bawl leng sawt lo in ci dam nak mi mu kik ding hi.
Ci na Et na: Pha tak pi ci na et te a awm lo man in a ci nate a shi uh hi. Tua ciang in a nuai a tawm kha ki hil ding hi.
Hui shiang tho sak ding hi. Mi hing a ci a nat ciang in hui shiang tho se ni a sam hi. Bang hang hiam na ci le ci na te in a ci lak a a nam shia a nin te a pu shuak hang hi. Khat veve ci na te in de no shung a ki kawi a mi dang te in hong haw a hong lut caing in de shung a hui nin sak the hi. Tua bang a hi ciang in a ci na te bek gim na a nga tham lo in a hong haw te zong in a nga the hi.
Na khempeu a shiang thona ding. A nam shia khempeu gam la pi pai khia ding hi. Ci nate a na phalo le ni shim in tui lum shung a puan shia dia in dam tak a ci tung nul khia ding hi.
An nek na zong ki kem ding. A ki pan cil in ci nat te khat ve ni ve a ne ke le a pha zaw hi. A hi hang in ci nat na a khang le a thakiam lo na ding tha ne na ding an nek na a sam hi. Khat ve ve ci na te an a nek lo hang in a shi the hi. A hi hang in ci na a damthe lo te in bu tui pia na ding a hi. Cina ten a pia na dan in ci na te a gil va ma teng khat ve pia ding a hi ke hi. Tawm kha a hun taw pia ding a hi hi.
Gam lum lo na ding: Ci nate in gam lum aw a zak ciang in a lung a nuam lo man in a gam lum lo in ki awm sak in la I mu nawp ki mu sak in. Ci nat te taw kam nuam vi ve taw thu gen pi in a lung hi maw lo na ding ha kat in.
Me vak no in me vak pi sang in a mit vak zaw bang ma in u pa te a thuak zawt ci nate in nau pang te in a shi sak the hi. Tua a hi ciang in hui shiang tho. Tui shiang tho, an phate la a lup na taw um na ding in nau pang te in a lam dang a de hi. Nawi ju in nau pang tan ding a pha bel hi. A ha a po khit ciang in bu cim an nel teng dam tak in kipa ding hi. A ha a po cil in pha tak pi ki kem in. Ni sa lak a, hui sa lak a, a vawt lak a na tang sak in. Nau pang khempeu shum phuk shut na ding thu a awm man in a a shuak zawk khathum ciang in shum phuk ki shun sak le a pha bel a hi hi.
A ki tuak lo an in nau pang te tampi a gim sak the hi. Nau pang te in a zan the lo an a the lo man in a, shing ga a puam, be ga shial a nek man in a ek phiat na, gil san nat na a ve the hi. Tua a hi ciang in nau pang te a an ki kem na in a tul a tul tham lo nau pang te in hing na thu a nga the hi.
A shiang tho ki awm na ding a neu lai tak a ki shin ding hi. Tua bang in shin te ci thak te a dang ci nat a kham jo hi. Dai tui a kia lai tak in nau pang te a ki um lo in shung a lum sak ke in. Nau pang te a ci lum na ding puan pha ki shil sak ding hi. Zan a a shil ding puan zong ki awm sak ding hi. A vawt tuak na in nau pang te ci nat na i shi na a bul a hi hi.
_________________________
MAW NE TE JESHU IN A NGAI HI
Christ receiveth sinful men
Ngai un maw ne mi te in, Van tung lam pi a khial mi,
lam khial a van gik te in, Topa Jeshu hong gum hi.
SAKIK: La sa in sa kik, in la, Maw ne te Jeshu’ ngai hi.
maw ne te Jeshu ngai hi. maw ne te Jeshu ngai hi.
Hong pai in nuam na shung a, a thu piak na na ngai in.
maw na a lian mi te a, Jeshu in a ma ngai ding
Tu in lung shim lau nawn lo a mai a shiang tho ding jeshu in ke hong le jo,
ka maw na khempeu shil ta.
Vial Nang.
Laibu Saal / Zomi eLibrary
