REBEKAH
Mite nget masak ngaklo a,
Deihsakna tawh thupha bawl
masa den numei
Pian 22:23;24; 25:20-28; 26:6-35;27
28:5:29:12; 3:58; 49:31;Rom 9:6-16
Agelh ~ Rev. Dr. John Thang Hum &
Dim Lun Zam
Adam khang pan ki sim suk khang sawmna, Noah, Noah pan khang 10 na Terah in tapa thum-Abraham, Nahor leh Haran nei hi. Nahor in tapa Bethuel nei a, Bethuel in tanu, Rebekah leh tapa Laban nei hi. Hih unau teng sak leh khang ah ki khenthang a, Nahor pen Chaldea (Babylon) ah teeng in, Abraham pen Kanaan gam ah teeng hi.
Abraham in azi a sih khit ciangin a tapa Isak zi neihsak ding ngaihsun a, ahi zongin atenna Kanan numeite deihsaklo hi. A ngaihsutna teng a nasempa Eleizar gen a, Isak zi ding Haran a om, a sanggampa’ tanu, ava laksak dingin sawl hi.
Rebekah maidawk masa
Nasempa in Rebekah ut ding maw, ut lo ding gen theilo ahih manin patau in thungensa in pai hi. A thungetna ah, kei mah ka dawn ding tui hong pia in, tua ban ah ka Kalaoh ading zong tui hong pia numei pen ka topa’ tapa’ zi hi ding hi, ci-in ngaihsut kholhna tawh thungen hi. Nesempa pai a, khua kiang atun ciangin, tuikhuk a va zuat leh, a thunget kholhna bang lian in Rebekah in na hih hi.
Lungsim siangtho takin zindo
Paunak in, nang kiangah sapna anei khat hong pai ciangin na huh theih ding ahih leh, zinglamteh hong paikik in cih loh ding, tu mahmah a huh pah ding na gen hi (Pau 3:28). Zindo nasep hahkat ding zong hong gen hi. Tanglai miten zin hoihtak ado manin vantungmi lenglate na do kha uh hi (Heb 13:2). Alang khatah zong khuasungah zin leh leng nei leh a simmawh leh a susia nuam zong na om hi. Lot zinte tungah siatna abawl sawm mite hangin Sodom leh Gomorah kaat leh mei tawh halna ngah hi (Pian 19). Levi mikhat azi tawh khualzin a, nitak a tawl ngakna khua khat ah khuami gilo pawlkhatin azi sutkhia in mawh pih hi. Tua khua-a om Benzamin minamte tungah, a sanggam dangte kipawl in phulak na nei uh hi. (Thukhente 19; 20 ah athu acing in en in).
Rebekah in azinte omna, khawlna, leh an leh tui kicing tak na pia hi. Hih pen zinten letsong hong puak ding cih lametna hi masa lo a, ama’ sungpan a suak lungsim hoihna tawh zin do ahi hi.
A pasal tawh ki muh ding ngaklah
Abraham nasempa Elieza in modotna teng gen a, phalna angah ciangin ciah pah dingin ngaihsun hi. Rebekah innkuan pih ten na khokho lai hi. A tawpna ah Rebekah adot ciangin paipah ding a utna gen hi. Rebekah khensatna hangin a innkuan ten khaam nawnlo in pai sak hi.
Hi lai ah Rebekah in thu-um mite lim hong lak hi. Isak pen Jesu Khris etsakna hi a, nasem pa Elieza pen Kha Siangtho etsakna hi. Thu-um miten zong Jesu hong pai in ama’zi (eite) hong lak ding, Ih pasal ding Jesu I muh kal ding ngaklah mahmah ding ahi hi. Johan in a mangmuhna ah zong, “Kha Siangtho leh a kipi mo in, Topa hong pai ta hen ci-hi”, ci’n na gen hi (Mang 22:17).
Jesu hong pai ding ngaklah lohna ahang pen sep ding i tavuan te semlo i hih man hi. Hong sawlte sem in zo hi leng amah i muh ding i ngak lah ding hi. Rebekah banghangin a muh ngei nailoh mikhat zi dingin ut pah thei ai tam? cih mi pawlkhatte theihnop thu ahi hi. Sia khatin a genna ah, hih hunlui laite in, u leh nau kizopna, omzia khawlzia te kizaza in ki gengen hi. Abraham Pasian in thupha apiakna zong a sanggam ten zong nazaza khin tham hi. Tua ahih manin Rebekah ading lamdang nawnlo hi, ci hi.
Ze-etna thuakzo
Atenna uh Kanaan gamah, Abraham hunlai mah bangin kial hong tung zel hi. Kial a pelh dingin Izipt gamah apai loh ding Pasian in gen hi. Pasian sawlna mangin Izipt gam pailo a, a omna Philistine gamuk pa’ kiangah pai hi. Tua laiah miten Rebekah thu adot ciangin ka zi hi, ci ngamlo in, ka sanggamnu ci hi.
A pasal genna azak ciangin thuak keeikaai in, cillum tawh valh suk hi. Mi lakah kazi ci ngamlo lawmlawm, pasal kei si, cih zong ci sese lo in, dai hithiat in alungsim ah thungetna nei in Pasian kep ding bek ngak hithiat lel hi.
Tawlpikhat a om khit teh, Isak in Rebekah adonzia amuh ciangin, tua gam kumpi pa in azi ahihlam thei hi. Kumpi pa in zong Isak samsak a, “Banghang hong khem na? Mi khatpeuh in na zi na luppih hi leh ko tungah siatna hong tun ding na hi hi,” ci in gen hi. Isak in, “ka zi hangin ka sih ding ka lau hi,” ci-in dawng kik hi. Rebekah in a pasal cih bangbang mangin, tua kum mah in khaituh in, lo kho a, azah zakhat at uh hi. Lai Siangtho sungah khaituh a, azah zakhat at pen hih Isak te nupa bek kigen hi. Tua bangin mi namdangte lakah Pasian in maipha na pia hi.
Midang khat i’ zi hi khinsa khat tungah khutkhialh loh ding pen Pasian neilo, milimbia mite nangawn in a cikziat uh ahi hi. Anung gu in zui cih zong tel uh hi. Gerar kumpi Abimalek in, ko tungah hi bang nong hih pen mawhna hong tun ding na hi hi acih ban ah Rebekah a sukha peuhmah ki that ding ci-in thukham pia hi. (Piancil 26:10,11).
A pasal thupha piak lunggulh
Rebekah in kum tampi sung nau nei theilo a, tua in a lungsim neu sak hi. Tua ciangin a pasal thunget sak ding lunggulh hi. Isak in zong Pasian tungah thuum sak a, tua pan in nau hong nei hi. (Pian 25:21).
Numei ten nau a neihtheih lohna ahang pen thu tuamtuam om kha ding hi. Mun leh mual, omna ki khelkhel in, kiim leh paam launa om leh zong lungsim patau gawp in nau neih theihloh na om thei hi. Ahang bangbang ahi zongin ka pasal in thupha hong pia leh cih lungsim sungah lunggulhna leh theihsakna ngah hi. Tua ciangin a pasal thupha dawh a, ta hong nei hi. Hih pen a etteh huai mahmah thu khat ahi hi. Sarah ahi a, Rebekah ahi zongin pasa’ maipha ngah ci-in Lai Siangtho in na ciamteh hi.
Lokhawhna pan a zah 100 at
Rebekah leh Isak in kialpi hun sungin, khai vawh a, tua kum mah in azah zakhat dongin thupha at kik hi (Pian 26:2). A lamdanna pen, kial hun sung, mi ten bangbang ciing taleh a pian loh hun laitak in amau nupa in lo pan anla ziahziah hi. Tua ban ah azah zakhat la lailai hi. Lai Siangtho sungah a zah zakhat at kik aki gen Isak leh a zi bek mah ahi hi.
Mi namnih gil sungah paai
Rebekah gai a, agil sungah naupeeng hong om hi. Numei te nau a paai ciangin haksa mahmah hi a, hih nau pen khat bek hilo in, nih hi-a, a gilsungah ki tawng lailai hi. Hih pen ama’ ading in thuaklah huai mahmah hi. Ahi zongin thungenngen lel a, phunciak selo hi. Alungsim ah thuak keikai in Pasian deihna bang aitam ci-in ngak hithiat lel hi.
A vom leh a kaang khentel theihna nei
Rebekah in a gil sungah minam lian nih kitawng hi, cih thei khin hi. Nau hong suah khiat ciangin anau in a-u’ khe len sa in suak hi. Cihnopna ah anau in a-u ngah dingte deihgawh in sut nuam cih ki thei hi. Rebekah in hih thu alungsim ah kem gige in bang piang ding ekcik den hi.
Pasian gelna sem
Tapa nih te a-u pen Esau ci-a, anau pen Jacob ci hi. Hih naupang te-nih a neulai mahin a omzia ki lamdang pah hi. A-u pen in sabeng uuk a, anau in inn nasep leh gankhawi uuk hi. Saben uuk namte pen alungsim gamlak bekbek tung a, inn lamah bang piang cih kinlo hi. Ahun neih sun khempeuh sabetna in zang hi. Innkuanpih, nu leh pa tawh hun tawm zat mahmah hi. Khanglui ten paunak khat nei a, thau uuk ten akbuuk zong nei zolo, ci-hi.
Anau pen Jacob ahih leh gankhawi in, innlam ah nu leh pa tawh ki thuahna tampi zang thei hi. Nute in amau kisap hun a, a kiangah omte pakta hi. Tua ahih manin Jacob in om hithiatsa in anu maipha na ngah toto hi.
Jacob pen mi duhhop mi zong ahi hi. Innluah te’ ngah ding thupha thei a, a-uu’ thupha (innluahza) bangci hek khiat theih ding cih zong a ngaihsunsun khat na hi mawk hi. Khatvei a-uu, Esau gamlak sabetna pan hong tun ciangin gimlua a, a gilkial pha mahmah hi. Anau kiangah an anget leh a innluahza tawh akhek ding ngen pah lian hi. Esau in gilkial a sidek ka hih laitak innluahza bang thupi hiam? Ka gilvah masak ding thupi hi, ci-in, ankuang khat tawh a innluah za na khek ziau hi. Tua hun lian in bangmah a ngaihsut loh hang, anung ciangin ki nak sik mahmah hi. Innluahza simmawh a, Esau gamtat bangin I gamtat khak loh ding zong Pasian in thu-um mite theihsak kholhna hong pia hi.
Isak hong teek a, a tate thupha a piak ding hong tun ciangin, azi Rebekah in a pa’ thupha Jacob in alak theih na ding na geel sim sak hi. Leitung kampau in gen leng a pasal a khem theih na ding hanciam hi. Ahi zongin Pasian geelna a semsem na hi gige hi. Esau lunggulhna bangin Rebekah in an (sameh) lim mahmah bawl semsem in, Jacob ading Esau pumtung tawh kibang savun silh sak in, tua khitteh apa kiangah thupha dawhna anpuak in thupha teng va guk khiat sak hi. Hih pen Rebekah geel sim vive ahi hi. Esau in atheih ciangin nak heh mahmah a, anaupa thah ding sawm hi. Tua pan in Jacob in apu’ (Laban) omna, Median gamah lauhuai na teng va pelh khia hi.
Thukhupna
Jacob tangthu a sim khempeuh in Rebekah in tate khen a, aituam bawlna, Jacob duh hopna, hoih sak loh na lam bek na mu hi. Ahi zongin hih tangthu pen ci-leh-sa (leitung vai) sangin khalam etsakna hi zaw hi. Jacob in ci-leh-sa hamphatna ding a zon teeltaal bangin, kha lam ah thupha zong deih teeltaal pah hi. A khualzin na ah Pasian tawh kilai a, thupha nong piak dong hong khah kei ning, ci teeltaal hi (Pian 32:26). Tua bangmah in Pasian in thupha abuuk abaak in na pia hi. Rebekah in ci-leh-sa tawh asem tawh aki bat hangin, Pasian gelna khat a semsem hi zaw hi.
Nute in Pasian piak, pianpih thu theihna nei hi. Naupangte amailam ding koi ci pai ding cih zong tel theihna khat nei hi. Rebekah in Jacob thupha pia in, Esau a hamsiat hi lo hi.
Sen (Chinese) te lungsim puakzia khat om a, tua pen- uu-te nak pattah mahmah in, tua pan a-uu in anaute pattah sawn kik cih khat om hi. Hi laiah tuaci theilo hi. Esau in innvai kin lo a, nu leh pa tawh ki thuah hun tawm mahmah hi. Hih pen a supna lianpi ahi hi. Leitung pai zia bang hi leh, Jacob pen mikhem pa ahi hi. Ahi zongin Lai Siangtho in, Esau in a inn luahza a simmawh bawl thopthop na pen thupha dang te taan nading kipat na ahihna zong hong thei sak phapha hi.
Dotna
Rebekah in bangci bang pianpih hoihna nei hiam?
Bang hang in amuh ngei nailoh khat ii’ zi ding a ki dot ciangin ut pah thei hiam?
A pasal thu bangci man hiam?
A tate kua pakta zaw hiam? Bang hang hiam?
Jacob a ding bangci sep sak hiam?

