Pasian’ Sapna leh Pasian’ Nasep
Agelh ~ Kap Za Khai @ Photoh
Thupatna
Tapidaw tangthu leh kalsuanzia sungah Pasian’ sapna leh Pasian’ nasep cih pen mun leh gam zui-in i telzia leh theihdan kibang lo ding hitase leh Pasian lampang panin ama’ sapna leh ama’ nasep pen kikhel cih om ngeilo hi. Ahizongin tuhun dongin eite in hih thu koi bangin tel ihiam? Tuhun diak adingin Pasian’ sapna leh Pasian’ nasep cih pen bang ahiam? Tomno cik lungngaihkhawm dingin kong zawn hi.
Pasian’ Nasep
Tapidaw tangthu hunlaihun (Medieval age) sungin mite in ‘Pasian’ nasep cih pen leitung nasep (secular work) tawh a kisawh lo pawlpi sunga nasep’ ci-in pom uh hi. Pasian’ nasep pen pawlpi sunga biakna tawh kisai sepkhiatnate hi a, leitung nasep leh leitung thute sangin manphazaw ci uh hi. Hih muhna pen tudong mahin nungtalai hi. Hih muhna bang hileh Pasian’ nasep pen pawlpi sung bekah kikhumcipna hi bektham loin Pasian’ bawlsa leitung thulelate neumuhna hi, ci-in ahuampi in kitelthei hi.
Pawlpi puahphat hun (Reformation age) laitakin Tapidaw makaite ahi Martin Luther leh adangdangte muhna ah Pasian’ nasep cih pen “Hih leitung sunga a kisem nasep khempeuh” ci uh hi. Pasian bawlsa leitung sungah leitung cidamin khantoh nopsak nadingin Pasian tawh kipawlkhawmin mihingte’ sepna pen Pasian’ nasep a ci uh hi a, mihingte lampang pan ei’ manphatna sangkhailua tawh kibangin Pasian’ deihna kithupisim lo thei hi. Hih muhna ii thaneemna in mihingte’ mawh nei hihna donlohna hi.
“Hih leitung sunga kisem nasep tampite sungah Pasian’ na kisem hi” cih thupomna pen kumzalom sawmnih sunga theologian minthang khat ahi Swiss minam Karl Barth leh thu-ummi pawlkhatte’ upna ahi hi. Leitung sunga mihingte’ sep nasep khempeuh Pasian’ nasep a kicih theih loh hangin a sephuai nasepte Pasian’ deihna bangin sepna bek Pasian’ nasep kici thei cih thupomna ahi hi. A kilekkim muhna ahih sam hangin thanemna tampi om hi.
Tuhun ciangin mi tamzaw muhna ah Pasian’ nasep cih pen conventions, associations, pawlpite leh mission field-te sungah kihelna in mu uh hi. Mittawh a kimuthei (inn leh kilamzia) sepkhiatnate bek thupi kisakha in mittawh a kimuthei lo Pasian’ sapna leh Pasian’ nasepte kimuh mawhin om thei hi. Tawpidaw pawlpi kumlai hun (Medieval age) sunga thu-ummite’ thupom tawh kilamdang lo cih ding hi.
Pawlpi sungah mun-awng khat a om ciangin deihteel mi khat lutsak in, tua mi nasep lawhcing leh lawhcingloh tungtawnin amah pen Pasian’ sap ahih leh ahihloh kikhensat hi. Tua bang sepna pen Rev. Dr. Law Ha Ling in, “Tuhun tapidaw pawlpite in Pasian’ nasepna sungah Pasian’ sapna bulphuh sepna sangin sepkhiatna bulphuh Pasian’ nasepna lamah kiencikzaw hi” ci-in na genkhia ngei hi. Sia khat peuhpeuh pastor dingin kila in pawlpi sungah hitaleh mission sepna ah hitaleh a gualzawh leh amah pen Pasian’ sap hi ci’n kiciamteh in a lawhcin keileh Pasian’ sap loh siapa in kingawh thei hi. Hih pen Pasian’ sap leh Pasian’ nasep thuteelloh man ahi hi.
Pasian’ nasep tawh kisai thupomte ahuampi in enkik lehang, Pasian’ nasep cih pen Pasian’ deihna tawh ama deihna bangin sepna kicithei hi (Matt. 7:25). Ahizongin ei mihingte’n Pasian’ deihna pen i ut bangbangin khensat ding zong hi tuan lo ahihna phawkhuai hi (Mk. 14:3-9; Matt. 25:40; 7:22-23). Bangbang ahizongin Pasian nasepna sungah Pasian’ deihna i theih nadingin lam honglak ding KhaSiangtho om a, ama’n hong makaih in honghilh ding hi (Jhn. 14:26; 15:26). Pasian nasep cih pen Pasian mahmah ii sep leh geel nasep hi a, Pawlpi khat peuhpeuh in by-law tawh sehsak theih hi peuhmah lo hi. Pastor khat peuhpeuh leh Evangelist khat peuhpeuh in a ut bangin pawlpi makaih in lungdamna thugenna cihte peuh zong Pasian nasep in sehtheih hituan lo hi. Bang hang hiam cihleh Pasian nasep a ciangtan leh a seh pen Pasian bekmah hi a, Ama lungdeih ahihleh hih leitung sungah Ama’ ukna gam hong tun nading leh Vantung a Ama’ deihna hih leitungah hong kicing semsem nading ahi hi.
Pasian’ Sapna
Pasian pen ama bawlsa mihingte tawh kizomin na a semkhawm Pasian ahih bangin, ama nasem dingin zong a deih mite teelin a sam hi. Hih leitung sungah Ama’ gam a kiphuttheih nadingin Abraham teelin a sapna, ngabeng tampi lakpanin Peter leh a lawmte teelin a sapna cihte ah kimuthei hi. Tua manin Pasian’ sapna cih pen theihna muhna thak (new information) leh nasep tavuanthak (new responsibility) lakna ahi hi. Alang khatah mi khempeuh in Pasian’ sapna ngah uh hiam cih ngaihsut ding om leuleu hi. Thunih tawh en ding hi hang.
Pasian in thu-ummi khempeuh Ama’ gam tangzai nadingin a sapzia thunih om a, ahuampi a sapna (general call) leh atuamvilvel a sapna (special call) cih bang hi. Amasa sapna sungah thu-ummi khempeuh kihel a, leitung khempeuh ah pai in mite tungah lungdamna thu tangko a Pa’ min, Tapa’ min leh Kha Siangtho’ min tawh tuiphum in Khrih’ nungzui suahsak ding ahi hi. Tua pen seploh aphamawh thu-ummi khempeuh leh pawlpi khempeuh vaipuak hi. Tua ading ngiat a Jesuh in thu-ummi khempeuh a sawlleh a sap ahi hi. Hihsapna pen mi khempeuh Khrih upna sungah khangcingin Ama’ nasepna sungah i kihel theihnatek tawh teci hoihsuak in Khrih ading nuntak ding sapna zong ahi hi (Efe. 4:1-31; 1 Pet. 1:15; 2:9; 1 Kor. 12:13). Tua bektham loin hih sapna pen mi khempeuh huamkimin Pasian’ hehpih itna leh adiakdiakin Khrih sungah nuntakna tawh Kha thu sungah picing khangtoh semsem dingin sapna zong ahi hi (Rom 9:23-26; Gal. 5:13; Efe. 4:1; 1 Thes. 4:7; Kol. 3:5; 1 Tim. 6:12). Thu-ummi khempeuh Khrih tawh kipawlin nuntak tawntungna thupha ngahtheih nadingin Pasian in mi khempeuh a sap ahi hi.
Anihna sapna pen a tuamvilvel a sapna (special call) ahih bangin nasep thupi adingin a tuamvilvel a samngiat a tavuan piakna hi. Gentehna in Moses bangin Israel mite Egypt gam pan a paikhiatpih ding, Peter leh a lawmte bangin Jesuh tawh kikhawl in kipantahna cihte hi. Ngasa mat bangin kha mangthangte a man dingin ngabeng tampi lakpan Peter kiteel in kisapna leh pilna beknei-in khamittaw Farisee-te thuhilh nading leh lungdamna thu kizelh nadingin mipil Farisee khat ahi Saul Pasian in teel in a sap dante pen nasep khat peuhpeuh adingin ngimna tawh a tuamvilvel a sapnate ahi hi. A huampi a sapna (general call) pen nungzuih suahna (discipleship) ding hi a, a tuamvilvel a sapna (special call) pen sawltak (apostleship) ding ahi hi. Thu-ummi khempeuh Khrih’ nungzui a suak hangin nungzui khempeuh makai kisuaktuan lo hi. Tua manin thu-ummite in ei pen Pasian in bang lamah bang sapna tawh hong sam hiam cih kisittelkul hi.
Pasian in mi khempeuh anungzui dingin samkim ciat a, ahi zongin a phutsa pawlpi a kem ding, anvak dingin atuam vilvel in a sep leh tavuan a piak sawltakte ahi Pastor-te leh adang panmun apiak mi pawlkhat om ahihna Lai Siangtho sungah siangtak kimuthei hi (Mk. 1:17; Efe. 4:11-12; Rom. 12:6-8). Pasian nasep a sem dingte pen mimal lunglutna leh teelna tungah kinga loin Pasian ii sap ngiatna tung bekah kinga zaw hi. Pasian’ sapna bekmah Pasian nasep gualzawhna tha taktak ahi hi.
Thukhupna
Pasian’ sapna tawh kisai etkik ciangin thu-ummi khempeuh pen i nuntakna sung ciat ah Pasian leh ama’ gam adingin nuntak ding sapna angahte ihih bangin, alangkhat ah zong ahuampi sapna ngahte leh makai dingin atuamvilvel a Pasian’ sapna ngahte zong om ahihna kimuthei hi. Pasian in hongsapna leh hong koihna mun ah hoihtak omin ki-ap ding thupi hi. Kidop ding thu ah, Pasian’ sapna cih pen mihingte’ hoihna leh siamna bulphuh a sapna hilo cihthu hi. Pasian in ama’ deihna bulphuh a sap bek ahi hi. Tua ahih manin tuhun tapidawte leh pawlpi makaite in thu-ummi khempeuh pen Pasian ii a kibang lo sapna ngahte leh ama’ gam adingin a kibang lo nasep tavuan piakna ngahte ihihna kiphawkciat in, i dinmunciat ah citak thuman takin ki-apna tawh Khrih’ nungzui taktak leh Pasian’ nasem taktakte ihihna kilangsak ciat ni.
Laibu Saal / Zomi eLibrary

