NUMEI SAN KHAT LEL CI KEI IN
Agelh ~ Sianu Hau Sawm Dim
Leitung tangthu leh Lai Siangtho tangthu i et ciangin papi lawhcingte nungah zi hoih om a, mi lawhcingte kiangah nuhoih om gige ahih lam hong phawksak hi. Zomite tangthu ah tagah Thangho leh Liando te unau zong numei ahi ani itna leh deihsakna hangin hong khuasuak thei uh hi, cih i thei hi.
Tua ahih manin Zomi numeite aw, nang leh nang numei san khat lel, ci-in kineu ngaihsut kha het kei in. Zomi papite aw, numei san khat lel, ci-in na zi neu ngaihsut kha kei in. Zomi khangnote aw na nu leh na sanggam numeite pen numei san khat hi lel, ci-in neubawl peuhmah kei in.
Zogam cidam hen, i cih leh Zogam a nute hong cidam ding uh kisam hi. Zomite khangto hen, i cih leh Zomi numeite i laptoh ding kisam hi. Tuni ciang Zomi sung a mi lawhcing i neih sunsunte en le hang Nu hoih nei ahih kei leh zi hoih nei na hi hamtang ding hi. Numei san khat ci loin numei san khat tampi hong kigawm leh pasal lawhcing tampi hong piang ding hi. Pasal lawhcing tampi hong piang leh Zogam a cidam a nuamsa hong hipah ding a, Zomi zong a khangto hipah ding hi. Thupiang takpi nuta lawhcingte khat ii thu lungngai khawm dih ni.
Ni khat Thomas Edison a sangkahna sang inn pan hong ciah in a nu kiangah, “Nu aw, ka siaten hih lai hong pia in, na nu na pia in ci ei maw,” ci hi.
Tua lai a sim kawmin a nu khitui tak keuhkeuh hi. Bang ahia nu hong gen ve, a cih ciangin anu in zong Thomas Edison zakin a lai hi bangin sim hi. “Na tapa uh pil mahmah hi. Hih sang inn pen ama pilsinna dingin kicing zo lo hi. Amah ahilh thei ding Sangsia zong om lo hi. Tua ahih manin inn panin nomau na kihilh zaw un,” ci hi.
Tua bangin anu in inn panin Thomas Edison laihilh a, khangthak civilization hualpi khat apianna dingin mi manpha khat hong suak takpi hi.
Anu sih khit ni khat leuleu Thomas Edison in singkuang kawm teng a pheklek leh anu laidal kep khat mu kha hi. Bang lai hiam, ci-in a sim leh hih bangin na kigelh hi.
“Na tapa uh a lungsim mawl lua mahmah hi. Sang inn ah pil sin dingin hong paisak nawn kei un,” cih aneu lai a sang inn pan anu kiangah a puak lai ana hi hi.
Tawlkhat sung khitui luangin a om khit ciangin a nisim thupiang ciaptehna diary bu la in hih bangin gelh hi.
“Thomas Edison pen lungsim thanem mi mawl khat hi takpi mah hi. Ahi zongin nu hoih nei ahih manin tukhang hun adingin mipil pen khat a suak hi,” ci hi.
Thomas Edison pen light bulb hong bawlkhia masa penpa hi a, tuni dong ama hangin mei bulb taang nuamtak i zang thei hi. Light bulb bek hi loin a tul a sim nathak mukhiapa, ci-in kiciamteh hi.
Numei san khat hi lel, ci kha kei in. Numei hoih khat hangin leitung khang kilumletsak ding mipilte hong khang thei hi. Numei hoih lo om kha mah ding hi. Ahi zongin mi thupi tampi hong pianna dingin numei hoih tampi kisam hi. Numei hoih tampi hong pianna dingin mi khempeuh in vaipuak i nei ciat hi.
2020 pen Zogam leh Myanmar gamah galkap kumpi pan mipi bulphuh kumpi ki-ukna a kikhel zawh gambup kiteelpi 3 veina i neihna ding hi ta hi.
Nupite in vote piak ciat ding hanciam ni. Pasalte mah tawh kibangin numeite in i gam thu i minam thute kin ngaihsut dih ni. Gam vai leh minam vai ah a navak numeite hih sawm dih ni.
Numeite in vote a piak uh ciangin kiteelna lawhcing hi, cih tangthu thak gelh sawm ni. Numei MP leh Minister hong om ciangin gamsungah khantohna hong bucing semsem hi, cih kilangsak dih ni. Tua dingin pasal khempeuh in numei san khat hi lel, ci loin hong tawsawn dih un.
Numei san khat hangin kikhelna lianpi piangin leitung kilamdang zo ahih leh numei san khat tampi takte kigawm khawmin eima mun tek ah Topa a zahtak, minam a khual, innkuan a itte hi ciat le hang Zogam leh Zomi khangui hong kilamdang hat hat ding hi.
Numei san khat hi lel, ci kei in. Numei san khat hangin i innkuan khanggui leh i minam khanggui hong kikhel ding hi.
Tutung Guest Editorial hong gelhsak Sianu pen Pa Gin Suan Nang leh hong nusiasa Nu Manbawi te tanu neu pen hi a, Rev. Thang Van Lian ii angkawi ahi hi. B.Th leh M.Div ciang Lai siangtho sang kah hi. Presbyterian Church of Myanmar gambup numei makai khatin kum sawtpi pang ngei a, Tedim Synod Office ah gambup Women Secretary zong kum sawm val sem ngei hi. 2003 kum London khuapi a kibawl Council for World Mission khawmpi ah Myanmar gambup numeite tangin palai khatin kah ngei hi. Zomi sung ZYA leh Tedim Post nasepna ah ahi thei zahzahin tha hong pia den Sianu ahih banah Zolai tawh lai tampi mah hong gelhsak Sianu ahi hi. ZCLS laigelh kidemnate ah zong kihel zel a, “Sumkuang in ali khuat, numei in ama nawt,” cih thulu tawh 2005 kum laigelh kidemna ah zong a khatna ngah ngei hi. Tulaitakin Pasian lam honsakna tawh a pasal Siapa sangkahna Atlanta khuapi, USA ah Pasian piak a tate 3 tawh sang huang sungah om uh hi.
Guest Editorial...
The Tedim Post
Source:
The Tedim Post (Facebook page – July 12, 2020)
Laibu Saal / Zomi eLibrary

