NI 34 NI : SILA KHAT BANGIN THU NGAIHSUTNA(Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

NI SAWMTHUM-LE-LI NI

 

SILA KHAT BANGIN THU NGAIHSUTNA

 

Ka naseem Caleb in a namtuam khatin ngaihsunin

a bitin ka nung hongzui hi.

Gamlak Vakna 14:24​​ (NCV)

 

Khrih Jesuh, amah le amah a kingaihsut dan namin

no le no zong kingaihsun un.

Filippi 2:5​​ (Msg)

 

Sepkhiatna pen na lungsim sungpan kipan hi.​​ 

Sila khat suah nadingin lungsim sunglam kilaihna, lungsim puakzia kikhelna kisam hi. Pasian in na khatpeuh i sep ciangin bangseem cih sangin bang hangin seem cih hong lunglutzaw hi. Lungsim puakzia pen tangtutna sangin zong thupizaw lai hi. Amaziah Kumpipa in​​ “Topa’ muhna ah a maan seem a, ahi zongin tuapen lungsim takpi tawh hilo”1​​ ahih manin Pasian’ maipha taanlawh hi. Sila taktakte in ngaihsutna nam nga kihel lungsim puakzia tawh Pasian’ na seem uhhi.​​ 

 

Silate in amau vai sangin midangte’ vai ngaihsun​​ zaw uhhi.​​ Silate in midangte mitsuan uh a, amau kimitsuan lo uhhi. Tua pen kiniamkhiatna maan hi. Kiniamkhiatna maan cih pen ei le ei kiniam ngaihsutna hilo a, ei le ei kitawm ngaihsutna hi. Tua mite amau le amau kimangngilh thei uhhi. Paul in,​​ “Mi na huhtheih nadingun no le no sauvei khomkhat kimangngilh un”2​​ ci hi. Hih pen​​ “na nuntakna suplawh”​​ ding -- midangte aading sepsakna ah nang le nang kimangngilh ding -- cihna hi. Ei’ aituam kitangsapnate i mitsuan nawnloh ciangin i kimkot-a om kitangsapnate kiphawkkha thei pan hi.​​ 

 

Topa Jesuh pen​​ “sila lim le mel a puakna tawh amah le amah kihawmsuaksak hi.”3​​ Midang khat’ phattuam nadingin a nunungpena nang​​ le nang na kihawmsuaksak​​ (emptied)​​ pen cik ahi hiam? Nang pen nangmah adim takin na hihleh sila khat na hi theikei ding hi. Ei le ei i kimangngilh ciang bekin a kiphawksuak ding nasepte i seem theipan hi.​​ 

 

A dahhuai thu ah, i sepkhiatna tampi tak pen ei aadinga sepkhiatna bekbek hi sese hi. Mite’ hong pahtaak nading, hong zahtak nading, ahihkeileh ei’ aituam lungtupte​​ a tangtun nading, cihte bekin i seemkhia hi. Tua pen sepkhiatna​​ (ministry)​​ hilo a, ki-ngian-vat-na​​ (manipulation)​​ hi. Ei’ vai bekbek, leh i thupitzia le i nasiatzia cihte a ngaihsun thapai i hizaw hi. Pawlkhatte in sepkhiatna pen Pasian tawh van kideekna dan --​​ “Pasian aw, kei aading tua nong sepsak ding leh ke’n zong nang aading tua hong seem ning”​​ -- cihdan namin zatsawm uhhi. Sila taktakte in amau lungtupte a tangtun nadingin Pasian zatsawm lo uh a, Pasian’ ngimna a tangtun nadingin ama zat dingin kiphalzaw uhhi.

 

 Ei le ei kimangngilh cih ci-hoihna pen cihtakna dan mahin kitam neih lo-in citawm mahmah hi. Paul in mi atheih teng khempeuh lakah kawktheih dingin Timoti bek mu hi.4 Sila khat bangin thu ngaihsutna cih pen thuhaksa khat hi. Banghanghiam cihleh tua in ka nuntakna sunga thu bulpi ahi angsung thei​​ (selfish)​​ ka hihna hong to ahih man hi. Ke’n pen kei’ vai mah katam ngaihsutpen hi. Kiniamkhiatna cihpen a nisima kasin phatphat ding thu, ka nisim thasaanna, ahih pen zong tuahang mah hi. Sila khat hihtheih nading hunpha, ni khat sungin tamveipi ka tuakkha a, tuate in kei’ aituam kitangsapnate dipding leh midangte’ kitangsapnate dipding cih thunih kikal ah hong tunden hi. Ei’ lungdeih thu i nialna pen sila suahna thu ah a laigil hi.​​ 

 

Midangte in sila bangin hong sawl ciangin tua i dawnkikzia tawh i sila lungtang neihzah kitawikhai thei hi. Nang a niamzaw dan khatin hong kineubawl ciangin bangci dan namin na gamta kik hiam? Lai Siangtho in,​​ “Mi khatpeuh in ama phattuam nadingin thumaanlo tawh no hong zat leh tua pen sila nuntakna kisinna-in zang un”5​​ ci hi.​​ 

 

Silate in vanneipa bang hilo-in vankempa bangin thu ngaihsun uhhi.​​ Silate in van nei pen Pasian ahihlam phawk uhhi. Lai Siangtho’ genna ah vankem​​ (steward)​​ cih pen innvai lovai teng a vaan a zeek dinga vaipuak a ki-ap sila hi. Egypt gama thongkia Josef zong tu-a dan nam sila hi. Potifar in a innvai a lovai teng Josef’ zeek dingin ap hi. Thong- ukpa in zong thong-innvai teng ap hi. A tawpna ah Faro Kumpipa in gamvai khempeuh ap hi. Sila hihna leh vankepna, hih thu nih ah acitak dingin Pasian in hongdeih ahihman​​ in hih thunih pen a tonkhawm ahihi.6 Lai Siangtho in,​​ “Tua bang silate tungah a kikal thu khat bek om a, tua pen a topa uh tungah citak ding cih hi.”7​​ Nang’n ee leh, Pasian’ hong apsa van le nate na bangci zeek hiam?​​ 

 

Sila taktak suah nadingin na nuntakna sungah sum le paai vai na siansak ding hong kisam ding hi. Jesuh in,​​ “Sila kuakua in to nih’ na seem theilo uhhi...Pasian’ na leh Sum’ na naseem theikei ding hi”8​​ ci hi.​​ “Sephuailo hi”​​ ci lo-in​​ “Na seem theikei ding hi”​​ ci hi. Sep ding piang theilo, cihna hi. Sepkhiatna aading nungta cih leh sum aading nungta​​ cih pen a tupna tuak uh kikeelki hi. Nang’n koi teelzaw ding na hi hiam? Pasian’ sila khat na hihleh nang’ aituam nasep hun cih bang om theilo hi. Na hun neih khempeuh Pasian’ aa hi. Pasian in hunbit​​ (full-time)​​ nungzuihna deih a, hunlang​​ (part-time)​​ cihtakna deih lo hi.​​ 

 

Sum in na nuntakna sungah Pasian’ mun hong tuhzawh nading thahatna a lianpen nei hi. Pasian’ na sepkhiatna ah sum le paai hanga a lampial mipen thu dangdang hanga lampialte sangin tamzaw hi. Amaute in,​​ “Sum ka lungtup zah khat kangah khit teh Pasian’ na seem ning”​​ ci uhhi. Tua pen a haivai thu hi a, a tawntungin kisikkik ding uhhi. Jesuh na​​ Topa hong hihleh sum pen nasila suak ding a, ahi zongin sum pen topa-in naneih leh ama sila nasuak ding hi. Hauhna pen mawhna hilo a, ahi zongin Pasian’ minthanna aading nazat keileh tua pen mawhna hi. Pasian’ silate in sum le paai vai sangin Pasian’ na sepkhiatna mah thupisakzaw tawntung uhhi.​​ 

 

Hih thu, Lai Siangtho in kitel takin hong gen hi. Pasian in sila khat bangin cihtakna naneih le neihloh, sum tawh hong sittel hi. Tua hangin zong Topa Jesuh in vantung gam thu leh hell gam thu sangin sum le paai thu mah tam genzaw hi. Amah’n,​​ “Leitung hauhna na zeekna uh ah muanhuai kei le-ucin hauhna taktak thu ah kua in no hong muang ding hiam”9​​ ci hi. Nang’n na sum bangci zeek cih thu in na nuntakna Pasian in bangzah ciang thupha hong pia thei ding, cih thu kilangsak hi.​​ 

 

Khenpi 31na sungah Kumpigam A Lamto Mite​​ (Kingdom Builders)​​ leh Hauhna A Lamto Mite​​ (Wealth Builders)​​ ci-in mihing nam nih om ahihlam i genkhin hi. A nam nihun sumzon nasepna lamah kiva mahmah uh a, summetbawl siamthei mahmah uhhi. Thu khat ah, hauhna a lamto mite in bangzahin haukhin uh himah taleh amau aadingin hauhna mah zon behbeh uh a, Kumpigam a lamto mite in ahihleh thukawi heek uhhi. Amau zong ahihtheih laitengun hauhna zon behbeh uh a, ahi zongin piakkhiat dinga a zonbeh uh ahihi. Amaute in leitunga Pasian’ pawlpi leh thupuak nasepna aadingin a hauhna uh zangkhia uhhi.​​ 

 

Saddleback Pawlpi sungah CEO​​ te​​ (company ulianpite)​​ leh sumzon nasepna phual anei mihaute’ sepkhopna beelpawl khat kanei uh a, tua mite in Pasian’ gam aading amau hihtheih zahin a piakkhiat zawh nadingun amau hihtheih zahin summet bawl uhhi. Na pawlpi syapa tawh kikumin na pawlpi sung-uah Kumpigam A Lamto Mite’ kibeelpawlna khat na patkhiat dingin kong hanthawn nuam hi.

 

Silate in mite’ sep teng en lo-in amau nasep vai bek ngaihsun uhhi.​​ Amaute in sila dangte ahihkeileh Pasian’ naseem dangte tawh kitehkak lo uh a, zong siatgen lo-in dembawl lo uhhi. Amau pen amau sep dinga Pasian’ piak nasep tawh manlahkhop uhhi.​​ 

 

Pasian’ silate kikal khat le khat kidemna pen thu tampi tawh i etkak ciangin a haivai thu khat hongsuak hi: Eite i vekpi-in khual a zinkhawm i hihi; i lungtup pen ei’ minthan nading hilo-in Pasian’ minthan nading hi; eite nasep a nam tuamtuam hong kipia hi; eite i melpuakzia a tuamtek dingin hong kisui hi. Paul in,​​ “Eite lakah khat a hoihzaw dan, khat a siazaw dan khatin khat le khat i kitehkak kei ding hi. I nuntakna sungah a lunglut-huaizaw tham nasepte i nei hi. Eite khatciat a bulpi masa (original) tek i hihi”10​​ ci hi.​​ 

 

Silate kikal ah kihazatna nengno khat aading nangawn mun omlo hi. Naseemin namanlah laitak mi siatgen ding hun nangahkei hi. Siatgenna​​ a,​​ kizang hun akici peuhmah Pasian’ na sepkhiatna-a kizang theiding hunte hi pah hi. Martha in inn nasepna ah Mary’ huh lohna Topa Jesuh kiangah a koh ciangin tuapen a sila lungtang a khahsuah ahihi. Sila taktak i cihte in thu kilekkimlo khat ah phunphun lo-in amau le amau kihehpihhuai​​ sak se lo uh a, a seemlote tungah heh selo uhhi. Pasian muanna tawh seem suaksuak lel uhhi.​​ 

 

I Topa’ sila dangte a nuntakna uh etphat​​ (evaluate)​​ ding pen ei’ nasep hilo hi. Lai Siangtho in,​​ “Midang khat’ silate na siatgen nadingin nang, kua na hi hiam? Topa in ama silapa lawhcing maw, lawhcinglo cih nakhensat lel ding hi”11​​ ci hi. Hong kisiatgenna khatpeuh dawnkikkik ding zong ei’ nasep hilo hi. Tua thu, na Topa’ vaan dingin koih lel in. Langpanna atuahkhak laitak kiniamkhiatna taktak a lakkhia Moses etteh inla Nehemiah in amah a siatgente tungah ol takin a dawnkik ziau danin nang’n zong hih in:​​ “Ka nasep thupi lua ahih manin tu-a ka tawpsan ding leh...no kiang kong hawh ding, piang theilo hi.”12​​ 

 

Topa Jesuh bangin na aseem na hihleh siatgenna zong atuak dingin kilam-en pah in. Leitung mite, bek thamlo pawlpi sunga mi tampite nangawn, in Pasian’ thupitsak thu theitel lo uhhi. Itna tak tawh Topa Jesuh tunga kiseem thu khat, nungzuite in na siatgen uhhi. Mari in a neih lakah a manphapen ahi sathau namtui a tamman mahmah namkhat hong tawi-in Topa Jesuh’ pumtung tengah nilhsuk hi. Citna lianpi tawh kiseem hih nasepna pen nungzuite in​​ “mawk zatna hi”​​ ci uh a, ahi zongin Jesuh in​​ “na​​ in kimang hi”13​​ ci hi. Thu teng a vatsat pen tu-a hi. Khrih aading na sepkhiatna pen mite in bangbang a ci uh zongin a mawkna hi ngeilo hi.​​ 

 

Silate in amau hihna dinmun pen Khrih sungah taw-phah uhhi.​​ Hehpihna hangin itna a ngahte ahihlam kiphawk uh ahihman​​ in amau manneihna lahkhiatsawm selo uhhi. Lungmuanna neilo​​ (insecure)​​ mite’​​ “neu muh”​​ nasepte lungkim takin saangin seem uhhi. I hihna dinmun tungah lungmuanna​​ (secure self-image)​​ tawh sepkhiatna thu etsakna a hoihpente lakah khat pen nungzuite’ khe Topa Jesuh’ silsakna pen hi. Khe silsak cih pen tu huna lamgei-a mi khedap nawtsakna tawh sum athalawh naupangnote tawh kizakim a, uliante’ sepnoploh nasep hi. Ahi zongin Jesuh in amah kua hi cih kitel ahihman​​ in mi’ khe a silsak ciangin tua in ama hihna dinmun kisiasak zolo hi. Lai Siangtho in,​​ “Jesuh in na khempeuh ama vangliatna nuai-ah Pa in koihsak khin ahihlam leh amah pen Pasian kiangpan hongpai ahihlam thei...ahih manin annekna pan dingto a, a tungsilh puan suahin mainul dialpi khat a kawng ah zep hi”14​​ ci hi.​​ 

 

Sila a suakding khat nahihleh nahihna dinmun Khrih sungah na ngakh kul ding hi. A lungmuang mite bek in mi’ na sepsakthei uhhi. Lungmuanna neilo mite ahihleh mi’n hong bangci muhding cih thu lunghimawh den uhhi. A thaneemnate uh a kilatkhiat ding dah uh a, a kidal nadingun kiphatsakna leh kineihna nuai-ah seelcip uhhi. Lungmuanna na neihloh zahzah mite’ hong sepsak ding na utpah ding a, amau thukimpihna na kisam seemseem ding hi.​​ 

 

Henri Nouwen in,​​ “Mite aading na a seem i hihtheih nadingin amau tungah misi bang i hih kul a, i kimanna leh i manneihna amau sehdan nam tawh i tehloh ding kisam hi...tua hileh a migi a thukhual i hithei panding hi”​​ ci hi. Na hihna dinmun leh na manneihna pen Khrih tawh na kizopna tungah na ngakh ciangin midangte’ hong lam-etnate pan na suakta a, tua in amau aading a hoihpenin a sepsak taktak hong suaksak ding hi.

 

 Silate in anasep uh mi’ theihpih leh kipsak nadingin kawmpang tungah pahtawina min a kiciaptehsak ding kul sa selo uhhi. A za min uh tawh akisap ding zong konlawh lo uh a, minliatna puanpite zong silhsawm lo uhhi. Silate in min le za ciaptehna limte kisam salo uh a, a manneihna uh pen a tangtutzawhna uh tawh teh ngeilo uhhi. Paul in,​​ “Nang le nang na kisial khathei ding a, ahi zongin Topa’ thukimpihna bek mah thukimpihna taktak ahihi”15​​ ci hi.​​ 

 

Tanau kizopna tawh kisai-in khan khat sungah kisialh theih nading hunpha khat a nei a om leh tuapen James hi ding a, amah pen Jesuh tawh nu kibang unau​​ (half-brother)​​ hi. Himah taleh James in a laikhakna sunga meltheih a kibawlna ah amah le amah​​ “Pasian leh Topa Jesuh Khrih’ silapa”16​​ kici ziau hi. Jesuh tawh kinai seemseem lecin nang le nang na kisangkhan ding zong kisam lo seemseem ding hi.​​ 

 

Silate in Pasian’ na sepkhiatna pen kisawlzawh thu bang hilo-in hamphatna khatin ngaihsun uhhi.​​ Amaute in mi va huhna, mi’ kitangsapnate dipsakna, Pasian’ na sepkhiatna, cihte nuamsa uh a,​​ “lungdamna tawh TOPA’ na seem uhhi.”17​​ Bang hangin lungdamna tawh seem uh ahi hiam? A hang pen amau, Topa it uhhi; ama hehpihna hangin nuamna thei​​ (grateful)​​ uhhi; sepsak cih pen nuntakna zatkhiatdan a sangpen ahihlam thei uhhi; Pasian in thaman pia dingin kamkhap ahihlam zong thei uhhi. Jesuh in,​​ “Kei’ na hong sepsak mi peuhmah Pa in pahtawi-in thaman pia ding hi”18​​ ci-in kamciam hong pia hi. Paul in zong,​​ “Amah in Khristian dangte na kep na donna uh tawh ama aading hanciamin na sepna uh leh amah na itna uh ama tungah na lahna uh mangngilh lo ding hi”19​​ ci hi.​​ 

 

Leitunga om Khristian buppi za-ah-sawm bekbek in sila taktak suah ding dinmun a neihna uh nakpi-in thupilak uh hileh bangteng hong gahkhia ding cih lunggeel dih in. Na-hoih a kiseem ding teng khempeuh lunggeel dih in. Tua mite lakah nangzong khatin na kihel nuam hiam? Na kum nagual phamawh masa lo a, sila khat bangin gamtat ding leh thu ngaihsut ding kipan lecin Pasian in hongzang lel ding hi. Albert Schweitzer in,​​ “Mi lungdam takpi i cihte pen mi’ na a sepsak thei mite hi bek hi”​​ ci hi.

 

 

SAWMTHUM-LE-LINI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Sila khat suahtheih nadingin sila bangin thu kangaihsut ding kisam hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “Na lungsim puakzia uh Khrih Jesuh’ aa tawh a kibat ding kisam hi”​​ Filippi 2:5​​ (NIV)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Kei’ na hong kisepsak ding ahihkeileh midangte’ na ka sepsak theihding, koi kin theizaw zeel ka hi hiam?

 

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related