NI 32 NI : PASIAN’ HONG PIAK PEN MAH ZATKHIATNA(Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

NI SAWMTHUM-LE-NIH NI

 

PASIAN’ HONG PIAK PEN MAH ZATKHIATNA

 

Khrih’ pumpi tungah tu-a bangin thupi takin hong kigawmtuah,

lamdang takin kimanna a nei pumtung nate dingin

hong kiseek, ahihlam thei i hih manin

kalsuansuakin eite hong kibawlna bangbang hito tek ni.

Rom 12:5​​ (Msg)

 

Na hihna bangbang, Pasian’ hong piak khuttawi hi;

na hihna bang tawh na sep pen Pasian tunga napiak khuttawi hi.

Danish paunak

 

Pasian pen nang’ hoihpenna mah napiak dingin kilawm kituak hi.​​ 

Ngimna khat tawh nang hongsuih hi a, nang hongpiak pen zong ahoihpenin a zang dingin honglam-en hi. Na neihloh hihtheihnate hangin alungkham ding ahihkeileh adeihgawh dingin hong deihlo hi. Zat dinga hongpiaksa talente mah amitsuan dingin hong deihzaw hi.​​ 

 

Nang hong kisuihzia ahilo namte tawh Pasian’ na sepding nasawm ciangin tuapen kuavang bemsung khat ah khetphim sikli khat ahensawm tawh nakibang hi. Lungkiat thadahhuai mahmah ding a, gah le teh zong tawmcik bek piangding hi. Bek thamlo-in na hun, na talen, na tha, cihte tampi mawkbei ding hi. Na nuntakna a hoihpenin zatzia ding pen namelpuakzia tawh kituakin Pasian’ na sepna hi. Tua bang na hihtheih nadingin na melpuakzia na theihkhiat ding, saangsiamin nalungkim ding, leh kimanna sangpen dong a piantheih nadingin na punsak na khansak ding, cihte kisam hi. ​​ 

 

NA​​ MELPUAKZIA ZONGKHIA IN​​ 

 

Lai Siangtho in,​​ “Bangmah ngaihsun lopi-in gamta kei unla nasep ding uh-a Pasian’ hong deihpen zongkhia-in seem un”1​​ ci hi. Tua lopi-in ni khat mawkbeisak kei in. Pasian’ hong geelsaksa na hihzia ding leh nasep ding thu zongkhia inla telsiang in.

 

Na khuttawite leh na hihtheihnate etphatna tawh kipan in.​​ Bangte ah siamin bangte ah siamlo cih na kitheih nadingin hun saupi la in inla,​​ lungsim siang tak tawh ki-en in. Sepzia ding ngaihsut hong piakna ah Paul in,​​ “Na hihzawhnate ahuamin theihna maan naneih nadingun hanciam un”2​​ hong ci hi. Gualhna​​ (list)​​ khat bawl in. Mite kiangah hongmuhzia uh a maanin honggen nadingun dong in. Thumaan​​ (truth)​​ khat azong na hihlam, phatna​​ (compliment)​​ angen na hihlohlam gen in. Kha khuttawite leh pianpih hihtheihnate cihpen midangte’ hong muhpihna tawh kikipsakzaw den hi. Nang le nang laihilh lamsang ahihkeileh lasakna lamsang ah talen a nei-in kingaihsun napi-in midang hongphat a om keileh kingaihsunpha in. Makaih lamsang talen naneih le neihloh na kitheihnop leh na nunglam en ziau in. Kuamah in hong zuih keileh makai na hikei hi.​​ 

 

Hih thute, nang le nang kidong in: Ka nuntakna sungah midangte’ hong kipsakpih gah le tehte koi mun ah mu kahi hiam? Bang mun ah lawhcing tangtung khin ka hi hiam? Kha khuttawi sittelna leh hihtheihna zonkhiatzia cihte in kimanna pawlkhat nei saam ding uh ahih hangin kizattheihna lamsang ah ciangtan nei uhhi. Thu khatna ah, gi le dai anei dingin kiciangtan​​ (standardized)​​ ahih manin tuate in na tumdangna​​ (uniqueness)​​ hong etkaksak lo uhhi. Thu nihna ah, kha khuttawite tawh kisai-in Lai Siangtho sungah a khiatna a huamna zah hong genlo ahihman​​ in a khiatna a huamna zah a kisehte khempeuh langlek tek uh a, tuate ah pawlpi guipi​​ (denomination)​​ khatciat ii deihkaihna kihel denzaw hi. A buaihuai thudang khat lai ah, na picin seemseem ciangin khuttawi nam tampite’ limpuakte na lahkhiat seemseem ding hongkul lai hi. Laihilh sya ahihkeileh tampipi a piakhia ahihkeileh mi’ na a sepsak, cihte na hikha thei ding a, ahi zongin tuapen na picin mana na sep hi-in nakha khuttawi ahihman hilo hi.​​ 

 

Na khuttawite leh na hihtheihnate muhkhiat nading lampi hoihpenin ci lehang sepkhiatna tuamtuamte ah kihelna tawh sinbawlna​​ (experiment)​​ hi. Khangno khat hihna tawh khuttawi sittelna tamveipi ka hih phial zongin lai kahilh ngei het keileh laihilh lamsang ah khuttawi ka ngahlam ka theikhia ngeikei ding hi. Thugen dinga hong kicialnate saangin thu ka gen ciang bekin gah le tehte a mu pan, midangte’ kipsak a ngah pan, leh​​ “Hih a seem dingin Pasian in khuttawi hong piak a na hi mawk vele”​​ ci-in a theitel pan, ka hihi.​​ 

 

Hih, zonkhiatna vai-maban thu, pen laibu tampite ah a lehlamin pan thei uhhi. Tuate in,​​ “Na kha khuttawi theikhia lecin tua ciangin nang aadingin bang sepkhiatna (ministry) nam hong kiseh cih nathei ding hi”​​ ci uhhi. Tua pen ki-elpuak liinlian hi. Sepkhiat ding, sepkhiatna nam tuamtuam tawh sinbawl ding, cih mah tawh kipanzaw in. Tua hileh na khuttawite na mukhia ding hi. Sepkhiatna sungah na kihel takpi masiahsiah bangte ah siam na hihlam na theikhia theikei ding hi.​​ 

Na khuttawite leh na hihtheihnate zangkhia ngeilo na hih manin a dazen-a,​​ simin tampi nei na hihlam na kithei kei hi. Tua hi a, nidanga na sep ngeiloh khat aseem dingin kong hanthawn nuam hi. Khankum bangzah gual na hizongin, kisinna khawl ngeilo dingin kong hanthawn hi. Khankum sawmsagih sawmgiat gual a phak ciangun a talente uh a mukhia pan mi tampi ka tuakkha khin hi. 10km​​ (tai 6 val)​​ tai kidemna ah akhatna a ngah khankum sawmkua kiim a pha numei khat kathei a, tua numeinu in tua bangin tai-hat ahihlam khankum sawmgiat aphak dong kithei lo tazen hi.​​ 

 

Mun khatpeuh ah kipumpiakna tawh sepkhiat khat nei nailopi-in na khuttawite bangteng hiding ci-in sehsawm kei in. Sepkhiat ding kipan phot in. Sepkhiatna sungah kihelna tawh na khuttawite na mukhia ding hi. Laihilh ahihkeileh makaih ahihkeileh mi kaikhawm ahihkeileh khangnote tawh naseemkhawm, cihte kisin masa in. Na kisin matengin bangte ah siam cih nakithei ngeikei ding hi. Na tangtut mel keileh a guallelin kingaihsun kei inla​​ “kisinna”​​ ci lel in. A tawpna ah na siam pen bang, cih natheikhia ding hi.​​ 

 

Na lungsim leh na sungpua melpuakzia ngaihsunkak in.​​ Sepzia ding ngaihsut hong piakna ah Paul in,​​ “Nang kua na hiam, cih leh bang nasep hong kipia hiam, cih thu zonkhiatna limtak nei inla tua ciangin tua sungah nang le nang kilu-phumsuk in”3​​ hong ci hi. Hih mun ah zong nang hong bultel mite’ hong muhzia na theihding mah kisam hi. Hih bangin nang le nang kidong in:​​ “Bang nasep mah nuamsapen ka hi hiam? Bang hunte ah hingsuak thaksuakpen ka hi hiam? Bang nasep kasep ciangin hun le nai phawk lo-in om ka hi hiam? Sepngei dungzui-a sep ding (routine) ahihkeileh a nam tuamtuam-a sep ding (variety) ut ka hi hiam? Beelpawl tawh sep ding ahihkeileh khatguak sep ding koi utzaw ka hi hiam? Sunglam a kinzaw nam (introvert) ahihkeileh pualam a kinzaw nam (extrovert) ka hi hiam? Thu ngaihsun nam (thinkers) ahihkeileh lungsim sukha nam (feelers) ka hi hiam? Kidembawl nam (competing) ahihkeileh kisep-huh nam (cooperating) -- koi uukzaw ka hi hiam?

 

Na tuahkhak thute sittel inla pilna na ngahkhak teng tengkhia in.​​ Na nuntakna lungngai kik inla nang hong suihzia ngaihsun in. Moses in Israel mite kiangah,​​ “Topa tawh na kituahkhakna uh tungtawnin amathu tawh kisai pilna na ngahkhakte uh tuni-in ciamteh un”4​​ ci hi. Tuahkhak thu akimangngilhte amawkna hi a,​​ “kha thu ciaptehna laibu” (spritual journal)​​ neih ding a kisapna zong tuahang mah hi. Galati mite, a tuahkhak uh haksatna a mangngilh ding uh Paul patau ahihman​​ in,​​ “Na tuahkhak uh thute khempeuh a mawkna suak khin hiam? A tuaci lo dingin ka lam-en hi”5​​ na ci hi.​​ 

Supna, guallelhna leh maizumna cihte i tuahkhak laitakin tuate sungah Pasian’ ngimna hoih a om ding tawh kibang lo hi. Jesuh in Peter’ khe a silsak laitakin, “Tu laitakin ahihleh kasep thu natel kei a, ahizong​​ in a nunglam ciangin na theitel ding hi”6​​ ci hi. Buaina khatpeuh ah Pasian in ngimna hoih a neihna thu i nungtheih pan hi.​​ 

 

Na tuahkhak thute panin pilna ngah nading pen hun saupi sawt hi. Sani le Nipini bup nasep dangteng nga photin nuntakna etkik hun khat naneih ding, tua hun sungin na nuntakna ah Pasian in thukawng kihei nading na hong sepna tuamtuamte etkikna leh tua natheihkhiat thute Pasian in midangte huhna-in nazat ding hong bangci deih cih lungngaihna naneih ding, kong hanthawn hi. Hihte pen natuahkhak thute sittelna leh pilna nangah​​ khak teng tenkhiatna ah hong panpih ding thu bulpite hi.7​​ 

 

NA MELPUAKZIA SAANGTHEI INLA LUNGKIM IN​​ 

 

Nang aading bang hoihpen cih Pasian in thei ahihman​​ in nang hong suihzia lungdam takin na saantheih ding kisam hi. Lai Siangtho in,​​ “Mihing khat na hih manin Pasian a lehdawn dingin bang thu nei nahihiam? Beelseekpa kiangah beel in, ‘Bang hangin hih melpuakzia a nei dingin hong bawl na hi hiam?’ cih theih nading thu neilo hi. A taktakin beelseekpa in tungman tawh a ut bangbang bawl theilua hi.”8​​ 

 

Tu-a namel​​ puakzia pen Pasian in ama ngimna tawh kituakin a thuneihna tawh a khensatsa ahihman​​ in na lungkimloh ding leh nanolh ding hilo hi. Midang khat tawh kisun dingin nang le nang na kisuihkik ding sangin nang tung beka Pasian’ hong piak ahi na melpuakzia hangin lungdam nakoh ding hizaw hi.​​ “Khrih in khuttawi tampi a kholna innpi sungpan eite’ neih dinga hong deihsak peuhpeuh tengkhia-in eite khatciat tungah hihtheihna a namtuam tek hong pia hi.”9​​ 

 

Na melpuakzia saantheihna pen na hihzawhloh thute theihtelna zong hipah hi. Na khempeuh ah a kiva mi cihbang kuamah omlo a, tuabang dingin Pasian’ sapkhiat zong kuamah omlo hi. I vekpi-in a kiciangtansa panmun tek i nei hi. Paul in amangah sapkhiatna pen nakhempeuh tangtun ding ahihkeileh mi khempeuh lungsimsak ding cih hilo-in ama sep dinga Pasian’ piaktuam nasep bekmah mitsuan ding ahihlam tel hi. Tua hangin,​​ “Kote’ lungtup pen kote aadinga Pasian’ hong geelsakna huanggi sungah om ding cih ahihi”​​ na ci hi.​​ 

 

Huanggi​​ (boundary)​​ cih ciangin Pasian in eite khatciat tungah sepkhiat nading​​ mun le mual khat hongpia ahihna thukawk hi. Pasian’ hong suihzia khengvalin i nasepna keekbeh ding i sawm ciangin lunggimna i ngah hi. Tai kidemna ah akidem mite khatciat pen a tai nading lamdung atuam tekin a kikhunsak mah bangin eite zong khatta-in,​​ “eite mai-a Pasian’ hong koihsak tai kidemna lamdung tek zui-in lungduaina tawh i tai ding”12​​ kisam hi.​​ 

 

Pasian in ama hongpiak na melpuakzia tawh nalungkim ding hongdeih hi. Lai Siangtho in,​​ “Na sep ding thu seemtaktak in. Tua hileh na nasep limtak seemzo cih mimal aituam lungkimna nangah ding a, nang le nang midang khatpeuh tawh na kitehkak ding hongkul lo pah ding hi”13​​ ci hi. Sepkhiatna tawh kipawl nangah lungdamna pen Satan in zawi tampi tawh hong guksaksawm ding hi. Tuate pen: nang’ nasepna leh midangte’ nasepna a tehkak​​ (compare)​​ dingin hong zol ding; midangte’ hong lam-etna tawh kituakin na nasepna a lemtuah​​ (conform)​​ dingin hong zol ding; cihte hi. Hihte pen a nih-un Pasian’ hong geelsak dan namin nasepkhiat theihloh nadinga hong dongkholhsak ding thaang lauhuaite hi. Na nasepna sungah lungdamna na mansuah simsimin hih thunihte lakah khatzawzaw hang ahih le hihloh kancian in.​​ 

 

Lai Siangtho in ei le ei midang tawh a kitehkak ngeilo dingin hongphawng hi:​​ “Nang’ nasep mah hoihtak seem in. Tua hileh na angtanpih ding thu hongom ding hi. Ahi zongin nang le nang midangte tawh kitehkak kei in”14​​ ci hi. Na melpuakzia, na nasepna, leh na nasepna gah le tehte, midang khatpeuh’ aate tawh na tehkakloh nading a hang thunih om hi. Khatna ah, nang sanga nasep a siamtuakzaw mi na omden ding a, na lungkia ding hi. Ahihkeileh nang zahin a muibunlo tawh a kibang mi na omden ding a, na kiphasak ding hi. Hih lungsim puakziate in a nam nihun na nasepna hong nawngkaisak ding uh a, na lungdamna hong guksak ding uhhi.​​ 

 

Paul in ei le ei midang tawh kitehkak pen haivai hi, hong ci hi. Amah’n,​​ “Amau le amau a kiphat mi pawkkhatte tawh namkhat bangin ko le ko ka tehkak ngam kei uhhi. Amaute, amau zia tawh kitawikhai uhin amau le amau mah a kitehkak uh ciangin a pilvanglo uh ahihi”15​​ ci hi. Lai Siangtho The Message letkhiatbu sungah,​​ “Hih bang dan kitehkakna, mat kipiakna leh kidemnate hangin amaute a muitup uh kipelhlawh uhhi”16​​ ci hi.​​ 

 

Nang’ nasepna aadinga nang hong kisuihzia a tello mite in nang hong siatgen ding uh a, nang’ sep dinga kilawm ci-a amau ngaihsut thu tawh a lemtuah dingin hong hanthawn ding uhhi. Tuate awlmawh kei in. Paul zong ama nasepna tel lo-a amah a​​ siatgen, ama nasepna a gensia, mite tawh kituakkha zeelzeel thei hi. Ama dawnkikna ahihleh hih bangin kibang den lel hi: Kitehkakna peel un, thu uanggenna lehdo un, Pasian’ hong phatding bek hanciam un.17​​ 

 

Paul, Pasian in nakpi-in a zatna a hangte lakah khatpen Paul in mi’ siatgenna hangin dawisawm lo, ama nasepna mi’ aa tawh tekkaksawm lo, ama nasepna tawh kisai-in mumal mel om lo-a kinialnialnate ah awksawm lo, ahih man hi. John Bunyan in a gen mah bangin,​​ “Ka nuntakna a lawhsap leh kua’n hongphat cih zong thupi lo a, ka nuntakna a lawhcin leh kua’n hong siatgen cih zong thupi tuanlo hi.”​​ 

 

NA MELPUAKZIA KHANTO DEN IN​​ 

 

Talen tawh kisai Topa Jesuh’ thugentehna i et ciangin Pasian in ama hong piakte a hoihpen-a,​​ i zat ding hongdeih ahihna thu i theikhia hi. Eite i nasepna ah i muibut seemseem nadingin i khuttawite leh i hihtheihnate i phungvuh ding, i lungsim mei i tawhkuang detding, i gamtatzia leh i sungpua melphuakzia i khansuah ding, i tuahkhak thute i tangzaisak ding, cihte kisam hi. Filippi khua pawlpi mite kiangah Paul in, “Na pilna uh leh na theihtelna uh khangtosak den un”18​​ ci a, Timoti kiangah zong,​​ “Na sunga om Pasian’ khuttawi thaksuaksak in”19​​ ci-in phawk ding thu gen hi.​​ 

 

Na sagolhte thasaanna om keileh thaneemin zawcip lel ding hi. Tua dan mahin Pasian’ hongpiak hihtheihnate leh siamnate zangkhia kei lecin na mansuah lel ding hi. Hih thu, thupilak nadingin Topa Jesuh in talen thugentehna hong hilh hi. Talen khat ngah-a,​​ zat ding apelh naseempa tawh kisai-in Jesuh in,​​ “Ama kiangpan a talen laksak unla talen sawm a neipa kiangah pia un”20​​ ci hi. Na ngahsa nazat keileh na suplawh ding a, hihtheihna naneih pen zang lecin Pasian in hong pungsak ding hi. Paul in Timoti kiangah,​​ “Pasian’ hong piaksa hihtheihnate zang hamtang in...Tua hihtheihnate nasepna-in zang in”21​​ ci hi.

 

 Hong kipiasa khuttawi peuhpeuh pen zat-kisinna tawh kikeek thei, kikhan thei hi. Gentehna-in laihilh siamna khuttawi a cingtaaksa-a a ngah kuamah omlo hi. Himah taleh thusinna, etkikna, zat-kisinna cihte tungtawnin mi khat laihilh sya hoih hong hito thei a, sya hoih khatzong sya hoihzaw khat hito thei hi. Hun hongsawt ciangin sya hoihpen khat hong hito ding hi. Khuttawi khat a tumtawng bekin khansuah cihbang hih kei in. Nangmahmah in zangkhia inla na hihtheih tawpin sin in.​​ “Pasian’ aading na hihtheih tawpin sep ding masak inla maizumna na tuahloh nadingin naseem in.”22​​ Na melpuakzia​​ na khansak nading leh na siamnate na hiap nadingin na tuahkhak thu peuhpeuh a hoihlamin meetbawl in.​​ 

 

Vantung ah eite in Pasian’ na i seem tawntung ding hi. Tu-in hih leitung ah zat-kisinna tawh tua tawntung nasepna aadingin i kigingkhol thei hi. Olympic kimawlna-a kihel ding mite mah bangin eite zong tua ni thupini aadingin thasaanin i kisin den hi:​​ “Amaute in a mualkik thei kham medal khat ngah nadinga ahih uh hi a, note na hih uhleh a tawntungin kham ahi paisuak khat a nungzuih na hi uhhi.”23​​ Tawntung tawh kisai vaipuakte leh thamante a seem a saang dingin eite a kigingsa-in i omta hi.​​ 

 

 

SAWMTHUM-LE-NIHNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Pasian pen kei’ hoihpenna mah kapiak dingin kilawm kituak hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “Pahtaakna a ngah, maizum nading thu aneilo, thutak thumaan takin agen ahawm, nasep a siam mikhat bangin Pasian’ mai-ah na kilaak theih nadingin na siam tawpin seem in”​​ 2 Timoti 2:15​​ (NIV)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Pasian’ hong piaksa khat a hoih theipenin bangci zat ding ka hi hiam?

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related