NI 27 NI: ZIA-ETNA TUNGAH GUALZO(Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

NI SAWMNIH-LE-SAGIH NI

 

ZIA-ETNA TUNGAH GUALZO

 

Thusia hong ngaihsunsak thei na khatpeuh panin taikhia inla,

ahi zongin thumaan hong seem nuamsak na peuhmah tawh

kinai takin om in.

2 Timoti 2:22​​ (LB)

 

Na nuntakna sung-ua hong tung zia-etnate pen

midangte’ tuahkhak thute tawh a kibanglo ahihlohlam ciamteh un.

Pasian citakin muanhuai hi. Amah in na tuahkhak uh zia-etna pen

na nawkzawhloh uh zah dongin thahatsak lo ding hi.

Zia-etna na tuah uh ciangin tua zia-etna na zulloh nadingun

amah in pusuah nading zawi khat hong lak ding hi.

1 Korin 10:13​​ (NLT)

 

Pusuah nading zawi khat omden hi.​​ 

Khatveivei, na tuahkhak zia-etna nang’ thuakzawhloh zah dingin thahat lua nasa khathei ding a, ahizongin tuapen Satan’ hong khemna hi. Pasian in na sunga hong koihsak puakzawhna zah sangin a lianzaw vangik na tungah hong suanlo dingin kamciam hong piakhin hi. Na nawkzawhloh ding zia-etna nang tungah hong tungsak lo ding hi. Ahih hangin nang lampanin zong zia-etna nawkzawh nading Lai Siangtho’ hong hilh tawhtang li​​ te zat-kisin ding vaipuak na nei hi.​​ 

 

Na lungsim tukna mun laihkik in.​​ Lai Siangtho sungah mun khat mahmah ah zong​​ “zia-etna nang un”​​ hong cihna omlo ahihlam thei lecin lamdang na saphial ding hi. Bilbel ah,​​ “dawimangpa nang un”1​​ cih bek om a, ahi zongin tua pen mai-ah gentelna kong neih ding mah bangin a masa tawh kilamdang mahmah hi. Lungsim tukna mun laihkik dingin hong kigenzaw a, tua pen lungsim ngaihsutna i nan hangin phatuam lo ahih man​​ hi. Tua in mun a maanlo khat tungah i lungsim tusakzaw a, hong zolna thahatsakzaw hi. Hih thu, gentelna kong neihbeh ding hi:​​ 

 

Na lungsim sunga ngaihsutna khat khaktan ding na hanciam simsimin tua thu mah hong thuklut seemseem hi. Nang lecin a thakhauhsak na hihi. Hih pen a diakdiakin zia-etna thu ah maan mahmah hi. Lungsim sukkhakna khat na do leh tua in hong zozaw​​ seemseem, hong ukzaw seemseem ding hi. Tua thu na ngaihsut simsimin a thadimdim na hihi.

 

Zia-etna cih pen lungsim ngaihsutna khat pan kipan hi a, hong zolna na phiatmai nading a manlangpen lampi ah ci lehang na lungsim, mundang​​ khat tungah tuksakna hi. Na lungsim ngaihsutna do kei inla a tukna mun laihin a lunglut-huai thu dang khat ngaihsun in. Hih pen zia-etna nawkzawh nading kal masa hi.​​ 

 

Mawhna na zawhna mun ahihkeileh na lelhna mun pen na lungsim sung hi. Na lungsim hong lazo na khatpeuh in nang hong zo ding hi. Tua hangin zong Job in,​​ “Nungakte ci le sa lunggulhna tawh en lo dingin ka mitte tawh thuciamna ka bawl hi”2​​ ci hi. David in zong,​​ “A mawkna thute ah ka lungsim a tukloh nadingin kei hong keem in”3​​ ci-in thu na ngen hi.​​ 

 

TV sungpan anlim tuilim kizuak tangkona khat na muhkhak ciangin thakhat thu-in na gil hongkial ngei hiam? Na gei-ah mi khat hongkhuh ciangin nang zong nagawl khawng hong nuam phalo cih bangin na omngei hiam? Mi khat ihmut suakin hong haam leh nang zong na hap asuak keei pah hiam?​​ (Tu mahmahin zong lai na sim kawmin na hap hong suak kha thei ding hi). Hih pen lungsim sunga hong lut thute a thahatzia hi. I lungsim tukna munmun ah eimahmah zong i kihei thei hi. Thu khatpeuh nak ngaihsut seemseem lecin tua thu in nang hongzo seemseem ding hi.​​ 

 

Tua hangin zong​​ “An tam nek law nawnkei ning...za teep nawnkei ning...ci le sa lunggulhna nei nawnkei ning...”​​ ci-a lungsim sunga i kipsak phatphat pen ei le ei kizawh nading sepzia nam khat hi a, tua in na utloh thu tung mah ah nalungsim hong tusak hi. Tua pen​​ “Ka nu’ hih bang hih ngeikei ning”​​ ci-a pulakna tawh kibang a, tua mah ahihhih dinga a kithawithawi na hihi.​​ 

 

Zia-etna pen na lungsim tukna mu pan kipan hi. Na lungsim hong la thu khat in na lungsim sukkhaknate phongto hi. Tua ciangin nalungsim sukkhaknate in na gamtat luhekzia gamtaangsak a, na lungsim sunga om thu bangin na gamta hi.​​ “Hih, seem nuam ke’ng”​​ na cih thu khat tungah na lungsim tu seemseem leh tua thu sungah na kikai-awk seemseem ding hi.​​ 

 

Zia-etna khat awlmawh lohna pen nanna sangin muibun zawtham hi. Na lungsim mun dang khat ah atuk lian ciangin zia-etna zong thakiam pah hi. Tua hi a, zia-etna in​​ phone tawh hong hopih leh dawngdawng nialnial se kei inla, na phone khiasuk lel in.​​ 

 

Tua pen khatveivei ciangin zia-etna tawh kidim thu-omzia khat na pumpi mahmah tawh nusiatna zong hithei hi. Hih pen taikhiat nadinga kimang thu khat hi. Ding inla na TV khak in. Na lawmte in mi a gensiat uhleh vakkhiatsan in. Pawi en na hihleh zong a man ma-in ciahsan in. Khuai in hongtuk ding nalau leh khuai nehkei in. Na lungsim tukna mun laihkik nadinga kitangsam peuhpeuh hih in.​​ 

 

Kha thu ah ci lehang na lungsim pen hong kido nading a baihpenna mun hi. Zia-etna nakhiap theih nadingin na lungsim, Pasian’ Kammal leh thuhoih dang tuamtuamte tawh kidimsak in. Ngaihsutna a hoihlote pen a hoihzaw thute ngaihsutna tawh na nawkzo ding hi. Tua pen kilaihna thu​​ (principle of replacement)​​ kici hi. Thusia pen thuhoih tawh nazo ding hi.4 Na lungsim sungah thudang khat a na omkhit hunin Satan in munla thei nawnlo hi. Lai Siangtho in i lungsim ngaihsutnate mun khat bekah tusak dingin tamveipi hong genna zong tu-a thuhang mah hi:​​ “Na lungsim ngaihsutnate uh Jesuh tungah tusak un.”5​​ “Jesuh Khrih thu ngaihsut​​ in neiden un.”6 “A hoih thute leh a phattaak thute -- a maan, a thupi, a tang, a siangtho, a ithuai, leh a pahtawihuai thute -- tawh na lungsim uh kidimsak un.”7​​ 

 

Zia-etna nawkzawh ding a thupi ngaihsut khat na hihleh na lungsim na kepcing ding, leh thu le la na tawkna ah na kidop ding, kisam hi. Leitung mihingte lak-a a pilpenpa in,​​ “Thu na ngaihsutzia kidawm in; na nuntakna pen na thu ngaihsutnate in hong sui hi”8​​ ci hi. Thu le la citeng khempeuh khentel lopi-in a vekpi-in na lungsim sungah lutsak kei in. Limtak tengkhia in. Na ngaihsut ding thu limtakin teel in. Paul’ thugen, etteh lim dingin zang in:​​ “Lungsim ngaihsutna khempeuh mancipin ka zo uh a, Khrih’ thu ka mang uhhi.”9​​ Hih pen khantawn zat-kisin ding thu hi a, tua bangin thu ngaihsutzia na laihna ah Kha Siangtho’ huhna bek tawh na hihzo ding hi.​​ 

 

Buaina sunga na kipekna thu Pasian’ zia tawh kidim lawmte khat ahihkeileh hong panpih na beelpawlte kiangah pulak in.​​ Buaina sunga na kipekna thu leitung bup ah na tangko ding bel kisam lo a, ahi zongin lungsim siang takin na kuppih theihding mi a tawmpenin khat naneih ding kisam hi. Lai Siangtho in,​​ “Nangkia bek na hih ding sangin lawm khat tawh hi lecin hoihzaw hi...Na tuk ciangin hong phong thei ding hi. Na tuk laitak na gei-ah na lawm ding om keileh buaina lianpi na tuak ding hi”10​​ ci hi.​​ 

 

A kitel dingin kong genlai ding hi. Zongsatna, khamtheih guihtheih zang lo-a omtheih lohna, ahihkeileh zia-etna khatpeuh, cihte pan suahtak nading na kipekna ah guallelin a hoih-a gamta nuam kimlai a sia mah a bawlkha kikkik na hihleh nang le nang’ thu-in na gualzo theikei ding hi. Midangte’ huhna na kisam hi. Zia-etna pawlkhatte pen nang aading cihtakna tawh thu hong ngetsak-a tha hong pia mite’ huhna tungtawn bekin kizo thei hi.​​ 

 

Na khangliat nading leh na suahtak nadinga Pasian’ hong geelsakna sungah Khristian dangte zong kihel hi. Lungsim maan, lungsim siang tawh kinei kilawmtatna in a kiin nuamlo, a sikdo mawhnate tawh na kidona-a nagim natawlna teng hong phasak ding hi. Lungsim suahtak theih nading lampi khatbek om ahihlam Pasian in hih bangin hong hilh hi:​​ “Na cidam (suahtak) theih nadingun khat le khat mawhnate kipulakin thu kingetsak un.”11​​ 

 

Nang hong zothawh den a sikdo zia​​ etna khat pan suahtak ding na ut takpi hiam? Pasian’ hong dawnna pen kitel mahmah hi: Imcip kei inla, pulak in. Seelbawl kei inla, pholak in. Na lungsim hong sukha thu na pholakna pen cidam​​ (suahtak)​​ ding kipatna hi.​​ 

 

Na lungsim natna na seelcip ciangin thuak-hak seemseem ding hi. Buainate pen khuamial sungah gol seemseem uh a, thutak khuavak sungah a kipholak ciangin tonkik uhhi. Thusim naneih ciangin tua thusim tawh kibangin nangzong a cina na hihi. Tua hi a, na maituam suahkhia inla a cingtaak kineih nawnlo-in suakta takin kalsuan in.​​ 

 

Hih banga kalsuanna a muibutzia Saddleback Pawlpi sungah ka mukha uhhi. Pawlpi sungah Damkikna Pawi​​ (Celebrate Recovery)​​ ci-a min kapiak uh nasep vaihawmna khat kanei uh a, ngimna pen zawhzawhloh ding tawh a kibang, a sikdo zongsatnate leh zia-etnate’ gakcipna sattan ding cih hi. Hih pen Topa Jesuh’ hong thuhilh Thupha Ngah Mi​​ (beattitudes)​​ a kibulphuh, kahlei dawl giat a kihel kalsuanna khat hi a, tua aadingin a panpih ding beelpawl neunote zong kiphuan hi. A beisa kum sawm sungin mi 5000 val in zongsatna leh lungsim natna tuamtuamte pan suahtakna ngah uhhi. Tu-in hih kalsuanna pen pawlpi tul khat val bang in zang uh a, na pawlpi sungah na zat dingin zong kong hanthawn nuam hi.

 

Satan in na bawlkhak mawhna leh na tuahkhak zia-etna pen namtuam mahmah ahih manin thusim khatin ipcip kul ci-in na ngaihsut ding hongdeih hi. A taktakin eite’ tuahkhak thute a kibang mah ahihi. I do i nawk zia-et​​ nate a kibang hi a,12​​ “i vekpi in i​​ mawh khin hi.”13​​ Tu-a nang’ lungsim sukkhakna nam mah mi awn tampite in na nei khin uh a, tu-a na tuahkhak nam mah na tuakkha khin uhhi.​​ 

 

I khialhnate i ipcip pen kiphatsatna hang hi a, na khempeuh ah midangte in​​ “a kikeemzo”​​ hong sak ding uh i ut hi. A taktakin genkhiat ngamloh thukhat naneih leh tuapen na nuntakna sunga na kepzawhloh thu -- sum le paai vai, nupa kikal vai, tate vai, lungsim ngaihsutnate, nu-pa vai, na neihsim zongsatnate, leh buaina a tuamtuam, cihte -- hi pah hi. Nang’ thu-in vaihawm zo ding hi lecin na vaihawm khin ding a, ahi zongin na vaihawm zo kei hi. Lungsim tha leh aituam hanciamnate kicing nailo hi.​​ 

 

Buaina pawlkhatte pen nang’ thu-a na vaihawm zawhloh zah dingin lianin sunglut a, piangmun hi. Tua hangin nang hong panpih ding, hong thapia ding, thu hong ngetsak ding, hong it taktak ding, nang tungah hong citak dingin kithuahpih mi khat, ahihkeileh beelpawl neuno khat, na kisam hi. Tua hileh amau aadingin zong tu-a teng mah na sepsak thei hi.​​ 

 

Mi khatpeuh in kei kiangah,​​ “Tu ciangciang hih thu kuamah dang kiangah gen nai ke’ng”​​ ci-in a thusim khat honggen simsimin tua mipa minu in tu-in lungsim noptuamna leh suahtakna ngahta ding cihthei ka hih manin amah ka lungdampih mahmah hi. Tua bangin a pulak ciangin a lungsim kigakna teng kiphelkhia ta ding a, a mailam hun aadingin lam-etna vaangtaang a muhcilna hong hi dng hi. I buaina khatpeuh Pasian’ zia tawh kidim lawmte khat kiangah gen ding ci-a Pasian’ hong cihna i man ciangin hih thuhoihte hong piang hi.​​ 

 

Thudotna haksa khat kong dong ding hi: Na nuntakna sungah buaina ahilo dana na kineih pen bang ahi hiam? Genkhiat ding na kihtak thu bang ahi hiam? Tua thu, nang’ thu-in na phelsiang zokei ding hi. Midangte kiangah i thaneemna teng genkhiat ding pen a baihlo thu khat hi mah hi. Ahi zongin tua banga kiniamkhiat theihlohna pen mah na khantoh ding hong khaktan thu hi se hi. Lai Siangtho in,​​ “Pasian in a kiphasakte langpan a, a kiniamkhiatte maipha pia hi. Tua ahih manin Pasian mai-ah kiniamkhiatin om un”14​​ ci hi.

 

Dawimangpa lehpan in.​​ Pasian mai-ah kiniamkhiatin ama kiangah i ki-ap khit ciangin Dawimangpa hang takin i to ding kisam lai hi. James 4:7 sungah,​​ “Dawimangpa lehpan le-uhcin no kiangpan amah taimang ding hi”​​ ci hi. Dawimangpa’ hong dona pan dai takin kihepkhiat ding hilo a, amah i lehdo ding kisam hi.​​ 

 

Khristian nuntakna pen Thuciam Thak sungah thusia vangliatnate tawh kha gal kisimna khatin kigen zeelzeel a, galvai tawh kisai kammalte ahi do, sim, zo, nawk, cihte kizang hi. Khristiante pen galte’ gam sunga gal a sim galkapte bangin kigenteh hi.​​ 

 

Dawimangpa bangci lehpan ding i hi hiam? Paul in,​​ “Na hotkhiatna uh siklukhu bangin khu unla Pasian’ kammal ahi Kha namsau tawi un”15​​ ci hi. Kahlei dawl khatna ah, Pasian’ hotkhiatna saanna hi. Khrih saang nai lopi-in Dawimangpa na nial theikei ding hi. Khrih tawh lo-in Dawimangpa kilehpan zolo a, ahi zongin​​ “hohkhiatna lukhu”​​ i khuk ciangin Pasian in i lungsim honghu hongdal hi. Khristian khat na hihleh Satan in hong thatangsawl theih bangmah om lo-in hong zolthei bek ahihlam ciamteh in.​​ 

 

Dawl nihna ah, Satan lehdo nading galhiam dingin Pasian’ Kammal nazat ding kisam hi. Hih thu, Jesuh in gamlak ah zia-etna a tuah lai-in etteh lim dingin hong piakhin hi. Satan in zia-etna nam khatkhit khat tawh azol hangin Jesuh in Lai Siangtho siksanin na lehpan hi. Ama aituam kitangsapna dip nadingin a vangliatna a zang dingin Satan in azol ciangin Jesuh in Satan tawh kinialnial se lo-in​​ “Ka gilkial kei”​​ zong ci tuanlo hi. A kamngahsa Pasian’ kammal siksan ziau hi. Eite zong i tuacih ding kisam hi. Pasian’ Kammal sungah vangliatna om a, tua pen Satan in kihta hi.​​ 

 

Dawimangpa tawh cikmah hunin kinialsawm kei in. Kum tul tampi a na zatsa ahih manin thu kinialna ah amah nang sangin siamzaw hi. Thu le la a kilawm thu, ahihkeileh nang’ muhzia thu, cihte tawh Satan na kai zokei ding a, ama kihtak galhiam ahi Pasian’ thutak bek tawh na zo thei ding hi. Zia-etna nawkzawh nading vai ah Lai Siangtho kammal kamngahna a kisap hamtangna zong tu-a hang mah hi. Tua pen zia-etna na tuahkhak simin manlang takin na zang thei hi. Jesuh mah bangin na lungtang sungah phawk pakpak theih dingin thutak na khol ding hi.​​ 

 

Lai Siangtho khawkneu kamngahsa khat zong na neih​​ keileh thau tawi-a thautang neilo tawh na kibang hi. Tu-a kipanin na khansung tawntung, nipi kal khatin Lai Siangtho khawkneu khatta a kamngah dingin kong to nuam hi.​​ 

 

Nanzawh nading tha na neihlohna theitel in.​​ Siat kipatna ahi kipummuanna leh kimuanna khengval a neilo dingin Pasian in eite hongphawng hi. Jeremiah in,​​ “Mihing’ lungsim pen damsak theih nawnloh ding zahin na khempeuhte lakah zuau theipen hi”16​​ ci hi. Ei le ei kikhemna ah eite siam mahmah, cih nopna hi. Thu-omzia lem hileh eite a​​ kuamah peuh in mawhna khatpeuhpeuh i bawl thei hi. Zia-etna in hong ban zolo ci-a i kingaihsut ngeiloh ding, i kikepna i khiapsuk ngeiloh ding kisam hi.​​ 

 

Hong kizia-et theih nading munte ah awlmawh mel nei lo-in paitawm ziauziau kei in. Tuate peel in.17 Zia-etna pualam-a om pen zia-etna sungpan pusuahkik ding sangin baihzaw ahihlam ciamteh in. Lai Siangtho in,​​ “Hai meimalin no le no kipummuan pong kei un. No zong napeng tuankei uhhi. Midangte mah bangin no zong na muktu thei lua uhhi. Kipummuanna phiat un; a kimanna om lo hi. Pasian muanna phungvuh un”18​​ ci hi.

 

 

SAWMNIH-LE-SAGIHNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Pusuah nading zawi khat om den hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “Pasian citakin muanhuai hi. Amah in na tuahkhak uh​​ 

zia-etna pen na nawkzawhloh uh zah dongin thahatsak lo ding hi. Zia-etna na tuahkhak uh ciangin tua zia-etna na zulloh nadingun amah in pusuah nading zawi khat​​ 

hong lak ding hi”​​ 1 Korin 10:13b​​ (NLT)

​​ 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ A sikdo zia-etna khat kanawkna ah kha lawmta bangin thungetna tawh hong huh dingin kua ka konlawh thei ding hiam?

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related