NI 22 NI: KHRIH TAWH KISUN DINGIN HONG KIPIANGSAK(Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

NGIMNA # 3

 

KHRIH TAWH KISUN DINGIN

NANG HONG KIPIANGSAK

 

Khrih sungah na zungte khasuk inla

ama kiangpanin hinna antui dawn in.

Topa sungah nungta-a a khangto hi den inla,

thutak sungah thahat-a a khauh hito hi.

Kolose 2:7​​ (LB)

 

NI SAWMNIH-LE-NIH NI

 

KHRIH TAWH KISUN DINGIN HONG KIPIANGSAK

 

Pasian in a kipatcil-a kipan ama sep thuteng thei hi.

Amah in a tuung-a kipanin amah a it mite’ nuntaknate,

ama Tapa’ nuntakna nam tawh a kibangin

suihsak dingin khensat khin hi...

Ama sungah i nuntaknate ii a bul masa leh

melpuakzia a ngimsa i mu hi.

Rom 8:29​​ (Msg)

 

Tua a Tapa i en a, a kipiangsak na khempeuhte sungah

Pasian’ ngimna bul masa i mu thei hi.

Kolose 1:15​​ (Msg)

 

Khrih tawh a kisunto dingin nang hong kipiangsak hi.​​ 

A patcil lai pekin Pasian’ geelna pen ama Tapa Jesuh tawh a kisun dingin nang hong bawl ding, cih hi. Hih pen nang’ pianzia ding hi a, na nuntakna aadinga Pasian’ ngimna a thumna pen hi. Hih ngimna thu, Pasian in Piansak Hun lai-in na pulak khin hi:​​ “Tua ciangin Pasian in hih bangin ci hi: Ei’ lim le mel hong sun dingin mihingte bawl ni.”1​​ 

 

Piansak nate khempeuh lakah mihingte bek​​ “Pasian’ lim le mel sun dingin”​​ kibawl hi. Hih thu in eite hamphatna lianpi leh zahtak-huaina hong guan hi. Hih kammal’​​ cihnopna a vek-in i thei kei a, ahi zongin tua sunga kihel thu pawlkhat bel i thei hi: Pasian mah bangin eite kha​​ (spiritual beings)​​ i hi a, i khate pen si theilo-in i leitung pumpi sangin sauvei kimangzaw ding hi; eite pilna nei​​ (intellectual)​​ i hi a, thu ngaihsun thei, geel thei-in buainate i phelsiang thei hi; eite kizopna a nei​​ (relational)​​ i hi a, itna pia thei-in i saang thei hi; eite in tatzia ding theihna​​ (moral consciousnes)​​ i nei a, a sia a pha khentel thei i hih manin tua in Pasian mai-ah a simtaak hong suaksak hi.

 

Thu-um mite bek hilo, mi khempeuh in Pasian’ lim le mel kimkhat pua uhhi, ci-in Lai Siangtho in honggen a, tuahang mahin zong mi thahna leh nau phiatna hoihlo ahihlam i theithei hi.2 Ahi zongin tua lim le mel pen mawhna hangin a mel a sa kisia-in cingtaak nawnlo hi. Tua hangin Pasian in i mansuahsa lim le mel a dimin dipkik nadingin Jesuh tungah vaipuak guanin sawlkhia hi.​​ 

 

“Pasian’ lim le mel”​​ a dimin sutna cih pen bangci dan nam hiding hiam? Jesuh Khrih tawh kibatna hi. Lai Siangtho in Jesuh pen​​ “Pasian’ lim le mel liinlian,” “muhtheihloh Pasian ii muhtheih lim le mel,”​​ leh​​ “ama hihna bang teekteek lahkhiatna”3​​ ci hi.​​ 

 

Mite in innkuan sung kisutna a kawkna-un​​ “sakhi a pi san, a no san” (like father, like son)​​ ci uhhi. Ka tate tungah kei’ lim le mel baang hong kicih ciangin ka lungdam mahmah hi. Pasian zong a tate tungah ama lim le mel abaan ding ut hi. Lai Siangtho in,​​ “Note...Pasian tawh a kisun ding, a thumaan a siangtho taktak dingin hong kipiangsak hi”4​​ ci hi.​​ 

 

Hih thu a kitelsiang dingin kong genpha nuam lai hi: Pasian nasuak ngeikei ding a, pasian khat zong nahi ngeikei ding hi. Kiphatsakna tawh kidim hih thuzuau pen tanglai pek-a Satan’ vanzat zia-etna hi. Satan in Adam leh Eve kiangah ama thugente a zuih uhleh​​ “pasiante na bang ding uhhi”5​​ ci-in kamciam pia hi. Biakna tampite leh New Age philosophies a kici Khang Thak thuthuk ngaihsutziate in hih thuzuau mah zanglai uh a, eite pen pasian hihang ahihkeileh pasiante suakthei hihang, ci uhhi.​​ 

 

I nuntakna thu-omziate, i mailam hunte, leh i kiim i paama om mite, cihte tungah thuneihzawh ding i hanciam simsimin,​​ pasian khat suahding i lunggulhna hong kilangkhia ahihi. Ahi zongin eite pen piansak nate i hih manin,​​ a Piangsakpa i hi ngeikei ding hi. Pasian in nang, pasian khat a suak dingin hong deihlo hi; ama thupitsak thu, ama lungsim puakzia, leh ama pianzia, cihte a bulphuh, Pasian’ zia a nei mi​​ (godly)​​ na suah ding hong​​ deih hi. Lai Siangtho in,​​ “Nuntakzia a thak -- Pasian’ hong suihsak nuntakna, sunglam pana a kipuahthak, na sungah ama pianzia kitel takin hong dawkkhiatsakna hangin na gamtatzia ah hong kilangkhia nuntakna -- nei un”6​​ hong ci hi.​​ 

 

Hih leitung na nuntakna aading Pasian’ hong geelsak ngimna bulpi pen nopsak hiithiatna hilo a, gamtatzia kilamtohna hizaw hi. Kha thu ah khangcingto-in Khrih tawh na kisut ding hongdeih hi. Khrih tawh kisun cih ciangin na sungpua melpuakziate mansuahna ahihkeileh ngaihsutna neilo sal​​ om​​ (mindless clone)​​ khat suahna hilo hi. Na tumdangna Pasian’ piansak hi a, amah’n susia nuam hetlo hi. Khrih tawh kisutna cih ciangin na sungpua melpuakzia kilaihna hilo-in na gamtatzia teng kikhelna hizaw hi.​​ 

 

Pasian in Jesuh’ hong hilh Thupha Ngah Mi​​ (beatitudes),7 Kha Siangtho gah,8 Paul’ thupitsak itna,9 leh Peter’ hong gualhsak a muibun a cipha nuntakna limpuakte,10 cihte sunga kigelh gamtatzia nam naneihtoh ding hongdeih hi. Tua gamtatzia nampen na nuntakna aading Pasian’ hong geelsak ama ngimnate lakah khat ahihlam na mangngilh simsimin natuahkhak thu-omziate hangin lungkiatna na tuak ding hi.​​ “Bang hangin hih thute kei tungah hong piang hiam? Bang hangin hih banga vai haksa tuakkha ka hiam?”​​ ci-in lamdang nasa khading hi. Dawnkikna khat ah, nuntakna cihpen a haksa ding mah-a kigeel hi. Nang hong khangliansak zong tuathu mah hi. Leitung pen vantung ahihlohlam phawkden in.​​ 

 

Jesuh’ hong kamciam ahi​​ “nuntakna bucing”​​ cihpen mi tampitak in cidamna cingtaak, nuntakna anuam hiithiat khat, tatsatlo lungdamna, sunmang teng adimin taksuakna, leh upna le thungetna tungtawnin buainate thakhatin ven pahna, cih bangin a khiatna kaikhial uhhi. Tomgen lehang, amaute in Khristian nuntakna a ol a baih dingin lam-en uhhi. Leitung ah vantung nopcitna lam-en uhhi.​​ 

 

Hih banga thu le la deihkaihna in Pasian pen nang’ aituam lunggulhnate leh angsung bulphuh-a na zon na vaihnate, hong dipsak ding tanghial-a a om dawino​​ (Dahpa Khuang)​​ khat suaksak lel hi. I theih ding ah, Pasian pen i sila hilo hi. Nuntakna a ol a baih dingin ngaihsutna naneihkhak leh muhzia maanlo natna​​ (disillusion)​​ a vei khat, ahihkeileh thu-om taktak thu​​ (reality)​​ a nolh a nial khat, na suakding hi.​​ 

 

Nuntakna cihpen nang’ thu-a piang ahihlohlam mangngilh ngeikei in. Pasian’ ngimnate hangin nang a om nahi a, nang’ ngimnate hangin Pasian a om hilo hi. Pasian in nang aadingin tawntung hun ah ataktak thukhat hong geelsak khin kimlai banghangin​​ leitung ah vantung nopcitna hong pia laizang ding ahi hiam? Leitunga i ngah i hunte pen vantung gam tawh kituak gamtatzia i lamtoh nading leh i thakhauhsak nadinga Pasian’ hong piak ahihi.

 

NA SUNGA NASEEM PASIAN’ KHA SIANGTHO​​ 

 

Na sungah Khrih tawh kisun gamtatzia hong pokhiasak ding pen Kha Siangtho hi. Lai Siangtho in,​​ “I sungah Topa’ Kha Siangtho in na hongsep ciangin amah tawh i kisunto seemseem a, ama minthanna i kilangsak seemseem hi”12​​ ci hi. Hih, Jesuh tawh kisuttoh zawkseem nadinga hong laihna vai-maban​​ (process)​​ pen siansuahna​​ (santification)​​ kici a, tuapen leitung na nuntakna aadinga Pasian’ hong geelsak a ngimna thumna pen hi.​​ 

 

Jesuh’ gamtatzia pen nang thatang bek tawh na pokhia zosak kei ding hi. Kum Thak ki-apna, lungsim tha​​ (willpower), leh ngimna hoihpente neihna, cihte ciang tawh kicing nailo hi. I nuntakna sunga apiang dinga Pasian’ deih kikhelnate a piangsak thei ding vangliatna pen Kha Siangtho bekin nei hi. Lai Siangtho in,​​ “Pasian in na sungah naseem a, ama thu mannopna lungsim leh amah a lungkimsak ding nasep na sepzawh nading tha hongguan hi”13​​ ci hi.​​ 

 

“Kha Siangtho’ vangliatna”​​ cih kammal za peuh le-uh mi tampitak in lamdang sak-huai thupiangte leh nakpi-a lungsim sukkhaknate bek mah ngaihsunkha pahpah uhhi. Ahi zongin a tamzaw ah, Kha Siangtho’ vangliatna pen na nuntakna sungah gamdai takin leh upmawhloh lamin hong tangtun thei den ahih manin a phawkin zong na phawkkha kei thei hi. Khatveivei ciangin​​ “aw-neemno khat”14​​ tawh hong huau ziau thei lai hi.​​ 

 

Khrih tawh kisutna pen ettehna​​ (imitation)​​ tawh pokhia theilo a, sungteenna​​ (inhabitation)​​ bek tawh pokhia hi. Tua pen ei tungtawnin Khrih hong nungta dinga phalna hi.​​ “Tua thusim pen hih bang hi: Note sungah Khrih nungta hi.”15​​ Nuntakna taktak sungah hih thu bangci piantheih ding ahi hiam? Ei’ khensatna tungtawnin piangthei hi. Thu-omzia tuamtuamte ah thumaan mah aseem dingin i khensat a, tua banga sepzawh nadingin Pasian’ Kha Siangtho in ama vangliatna, itna, upna, leh pilna, cihte hong pia dingin i lam-en hi. I sunglam ah Pasian’ Kha Siangtho nungta ahih manin hihte i kisap hunhunin i ngah thei hi.​​ 

 

Kha Siangtho’ nasepna ah ma i pankhop ding kisam hi.​​ Lai Siangtho sung​​ bup ah a kigen phapha thutak a thupi mahmah khat i mu thei hi. Upna tawh kalkhat na suan phet lianin Kha Siangtho in avangliatna hong khahkhia hi. Joshua’ nuntakna sungah nawk zawhloh ding dongkhakna atuah lai-in makaite in thumanna leh upna tawh tuiluang khauh mahmah angap khitnung uh bek ah Jordan Gun tuiluang khawl hi.16 Thumanna in Pasian’ vangliatna kongpi kihongsak hi.​​ 

 

Nang a gamtaang masa dingin Pasian in hong ngak hi. Vangliatna tawh kidim na kisak hunkhat ahihkeileh na kimuan zawkdeuh hunkhat, ngakkei in. Na thaneemnate makhelhin kalsuan inla launa leh lungsim sukkhakna tuamtuamte kawmkal mah ah sepding ahi khat seemkhia in. Kha Siangtho tawh ma na pankhopzia ding leh gamtatzia na kilamtohzia dingpen tu-a dan hi.​​ 

 

Lai Siangtho in kha khangliatna pen khaici, inn, leh naupang a golto khat, cihte tawh genteh hi. Gentehna khatciat ah thadim tak-a pankhopna kisam hi: Khaici pen tuh kul, phungvuh kul hi; inn pen -- hong potawm lo dinga -- lam kul hi; naupangte pen a goltoh nadingun an le tui a nek ding uh, thasinna a neih ding uh, kisam hi.​​ 

 

Hotkhiatna na ngah nading thu ah hanciamna a kizat theihloh hangin kha khangliatna na neih nading thu ah kinak-sap mahmah leuleu hi. Khrih tawh kisutna lamah i khangliat nadingin “na hihtheih zahun hanciam un”17​​ ci-a hong kisawlna pen Thuciam Thak sungah a tawmpenin giatvei bang om hi. Tu hiithiatin hong piankhiat ding hun ngaklel, cihbang hi theilo hi.​​ 

 

Khrih tawh kisuttoh nading thu ah i vaipuak namthum om ahihlam Paul in Efesus 4:22-24 sungah hong gentel hi. Khatna ah, gamtat kalsuanzia a luite i nusiat ding kisam hi.​​ “Nuntakzia a lui tawh a kithuahkhawm thu...khempeuh a beimang ding kisam hi. Tuate muatin siacip seemseem hi. Tuate paaikhia un!”18​​ 

 

Nihna ah, i thu ngaihsutzia i laihding kisam hi.​​ “Na thu ngaihsutzia Kha Siangtho khelsak in.”19​​ I lungsim thaksuaksakna tawh eite​​ “a kikhel”​​ i hihlam Lai Siangtho in hong gen hi.20 Kikhel cihna Greek kammal metamorphosis​​ (Rom 12:2 leh 2 Korin 3:18 sunga kizang)​​ pen tu hun ciangin tangngol​​ (caterpillar)​​ khat, lamdang takin kau​​ (butterfly)​​ a etlawm mahmah khat hong suahna thu, genna ah kizang hi. Hih pen i lungsim ngaihsutnate Pasian’ hong uk hong lamlah ding ikiphal ciangin eite tungah kha thu tawh kipawl-a hongpiang thute lahtel nadinga a hoih mahmah etsakna lim khat hi.​​ 

 

Thumna ah, Pasian’ zia tawh kituak hihdetna​​ (habits)​​ a thakte neihtohna tawh Khrih’ gamtatzia​​ “puan banga silh”​​ ding kisam hi. Na gamtatzia i cih ciangin na hihdet thute gawmkhawm-a genna hi a, tua pen na hihmun mana na kisek thute leh na zongsat thute cihna hi. Lai Siangtho in,​​ “Thumaanna leh siangthona taktak thu ah Pasian tawh na kisut nading uha kipiangsak ahi sunglam pumpi thak, puan bangin silh un”21​​ ci hi.

 

Pasian in eite hong seek nadingin ama Kammal, mite, leh thu-omziate, zang hi.​​ Hih teng thum pen gamtatzia lamtohna ah kikhenkhia theilo hi. I khangliat nadinga kitangsam thutak pen Pasian’ Kammal in hong sikh a, i khangliat nadinga kitangsam panpihna pen Pasian’ mite in hong sikh uhin Khrih tawh kisutna i zat-kisin nading a kitangsam kiim le paam pen thu-omziate in hong sikh hi. Pasian’ Kammal sinin nazat takpi-a thu-um midangte tawh maanmaanin kizomin thu-omzia a haksat hunte ah Pasian mah muanding na kisin-a leh Jesuh tawh kisuntozaw tham ding nahihlam kam kong khamngam hi. Hih khangliatna sunga kihel thu le late khatciat, mai-a hongpai ding khenpite ah i ento lai ding hi.​​ 

 

Mi tampitakte in kha khangliatna aading a kisampi pen Lai Siangtho simna leh thungetna hi, ci uhhi. Ahi zongin nuntakna sunga vai pawlkhatte pen Lai Siangtho simna bek, ahihkeileh thungetna bek, tawh hong kikhel ngeilo ding hi. Pasian in mite zang hi. Kilawmtatna aadingin eite khat le khat tungah i kingap theih nadingin Pasian in na-lamdang bawl ding sangin mite tungtawnin nasep ding thupisakzaw hi. Pasian in i vekin a khangliankhawm dingin hong deih hi.​​ 

 

Biakna tampite ah kha thu-a a picingpen leh a siangthopen dinga a ngaihsut uh mite pen midangte tawh a kikhenkhia, gamlak mualbo tunga kilam siampi innte​​ (monasteries)​​ ah kuamah tawh kisawhkhalo-a a tangom, mite hi. Ahi zongin hih pen theihkhialhna taktak hi. Kha picinna cih pen khatta khatta-a tang-omna tawh akingah nam hilo hi. Kikhenkhiatna, tang-omna tawh Khrih nasun theikei ding hi. Na kiim na paam ah midangte a omkul a, amau tawh na kiho,​​ na kizop kul hi. Pawlpi khat leh khua le tual khat ah sungmi na hihkul hi. Banghang hiam? A hang pen kha picinna maan i cih ciangin Jesuh mah bangin midangte it theihding akisam hi a, midangte tawh kizop kithuahna om lopi-in Jesuh tawh na kisuttheih nading thu omlo hi. Kha picinna cihpen itna thu ahihlam -- Pasian a it ding leh midangte a it ding i hihlam -- phawkin nei den in.​​ 

 

Khrih tawh kisunto cih pen a sau, a ziakai khangliatna vai-maban khat hi.​​ Kha picinna cih pen ahivat thu, ahihkeileh ahitawm thu, hilo hi; na khansung tawntung​​ damdamin a kizomtoto ding khangliatna hi. Hih, vai-maban​​ (process)​​ tawh kisai thu a genna ah Paul in,​​ “Hih thu pen Khrih a picinna zahin eite...i picin mateng in piangtoto ding a, tua ciangin amah tawh i kisun sinsen ding hi”22​​ ci hi.​​ 

 

Nang pen maban a kizom toto nasep khat na hihi. Jesuh’ gamtatzia neih nadingin na khantawnin khathu ah kikhelna na neihtohtoh ding kisam a, tua pen hih leitung nagawn ah mansiang zo nailo ding hi. Vantung na​​ tun ciang, ahihkeileh Jesuh hong paikik ciang, bekin kimansiang pan ding hi. Tua hun hongtun ciangin na gamtatzia tawh kisai-a a kizosiang nailo nasep kici peuhmah kizosiang ding hi. A tawpna ah Jesuh a cingtaakin i muh theihhun ciangin eite amah tawh a cingtaakin kisunto ding i hihlam Lai Siangtho in hong gen hi:​​ “Khrih hong paikik hun ciangin eite bangci dan hi ding cih nangawn i kiseh theikei hi. Ahi zongin amah hong pai ciangin ama hihna taktak ahi bangin mukha ding i hih manin amah tawh kisun ding i hihlam kician takin i thei hi.”23​​ 

 

Pasian pen thudangte sangin na gamtatzia lamtoh ding thumah a lunglutpen hi a, hih a theih-ol thutak natheihlohna huhau-in Khristian nuntakna sungah buaina tampi hong piang hi. Vai thupi khat ahi​​ “Bang nasep seemding ka hi hiam?”​​ cih namte pawl ah Pasian hong daihsuah ciangin i lunghimawh thei hi. A taktak thu ah, na nuntakna sungah Pasian’ deihna tawh kituak nasep cihpen namtampi om lel hi. Amah’n a thupipena a ngaihsut thu pen nasep a nam hilo a, bang nasepnam naseem zongin Khrih tawh kisunin seem maw, seemlo cih thu hizaw hi.24​​ 

 

Pasian pen nasepna sangin nahihna mah nakpi-in lunglut​​ zawtham hi. Eite mihing i hi a, mihing aseem i hikei hi​​ (we are human beings, not human doings).​​ Tawntung sungah naken ding pen na nasep hilo-in na gamtatzia ahih manin Pasian in na nasep sangin na gamtatzia mah kinpenin nei hi.​​ 

 

Lai Siangtho in,​​ “Ngaihsunkha lopi-a na leitung ngeina sung-uah a lutkha na hihloh nadingun na leitung ngeina uh tawh kinak leptuah lua dah un. Tua sangin Pasian tungah na lungsim uh koihzaw un. Sunglam panin na kikhel ding uh a,...A tawntungin picin lohna dawl dongah hong kaisuk den ahi na leitung ngeinate uh bang hilo-in Pasian in note a hoihpen hong suah ding a, limtak-a kilamto picinna note sungah hong omsak ding hi”25​​ ci-in phawnna hong pia hi. Jesuh tawh na kisutzawk theih nadingin leitung ngeina na pelh ding kisam hi. Tua hikeileh, thudang tuamtuamte ahi na lawmte, na nu na pate, na naseppihte, leh na ngeina, cihte in amau lim le mel tawh kituak dingin nang hongseek theikha ding uhhi.​​ 

 

A dahhuai thu ah, Khristian laibu minthang a kici tampite i huam-et pak ciangin thu-um mi tampitakte in Pasian’ ngimna lianpite tawh kituak-a,​​ nuntak ding sawm nawnlo uh a, aituam lawhcin nading lam leh lungsim kingaktheih nading lam ah kalsuan khinta uh ahihlam kimu thei hi. Hih pen nungzui hihna hilo a, angsung thu bek masakna hizaw hi. A nuam, a ol, limtak-a kilemtuah nuntakna tawh i nuntak theih nading lel-a Jesuh singlamteh tungah hong si hilo hi. Ama ngimnapen tua sangin thuthukzaw pek tham hi: Amah in eite vantung ah hong lak masungin amah tawh akisun dingin hongbawl nuam hi. Tua pen eite’ hamphatna lianpen, i seppah ding i vaipuak, leh i khanzia ding thu bulpi, ahihi.​​ 

 

 

 

SAWMNIH-LE-NIHNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Khrih tawh a kisun dingin kei hong kipiangsak hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “I sungah Topa’ Kha Siangtho in na hong sep ciangin​​ 

amah tawh i kisunto seemseem a, ama minthanna i kilangsak seemseem hi”​​ 1 Korin 3:18​​ (NLT)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Tuni-in Khrih tawh ka kisut theih nadingin ka nuntakna​​ 

sung bang mun tengah Kha Siangtho’ vangliatna ka nget ding kisam ahi hiam?

 

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related