NI 21 NI: NA PAWLPI NA HUTNA (Ngimna’ Tasawn Nuntakna -Laibu)

Date:

SAWMNIH-LE-KHATNI

 

NA PAWLPI NA HUTNA

 

Note pen Kha Siangtho tungtawnin kilemna tawh

hong kipehkhawm ahih manin tu-a bangin

na omkhopsuak theih nadingun na hihtheih zahun hih un

Efesa 4:3​​ (NCV)

 

A diakdiakin na nuntakna uh itna kimakaihsak le uhcin

tua panin pawlpi bup zong kithuhualna cingtaak tawh

omkhawm ding uhhi.

Kolose 3:14​​ (LB)

 

Na pawlpi’ kipumkhatna hut ding pen nang’ sep ding nasep hi.​​ 

Pawlpi sungah kipumkhatna thupi mahmah ahih manin Thuciam Thak sungah vantung thu leh hell thu sangin tua thu mah lim bulphuhzaw hi. Pasian in eite pumkhat hihna leh khat le khat kithuhualna i sinkhak ding nakpi-in hong deihsak hi.​​ 

 

Kipumkhatna pen kilawmtatna’ thagui hi. Susia lecin Khrih’ Pumpi sungpan a lungtang a lakhia na hihi. Kipumkhatna thu pen Pasian in eite ama pawlpi sungah nuntakna i sinkhopzia ding hong geelsakna ah a laigil, a phungpi hi. Kipumkhatna tawh kisai i ettteh ding lim bulpi pen Thumgawm Pasian​​ (Trinity)​​ hi pah hi. Pa, Tapa leh Kha Siangtho, hih teng thum pen pumkhatin kigawmbit uhhi. Pasian mahmah pen a suplawh ngam itna, kiniamkhiatna tawh midangte masakna, leh kithuhualna​​ (harmony)​​ cingtaak, cih thute etsakna lim a hoihpen hi.​​ 

 

Leitung nu le pate mah bangin vantunga i Pa in ei a tate khatle khat kilem diamdiama i om pen muhnop hongsa mahmah hi. Jesuh in amah a kimat ma, ahun neihsun a omlai sungin eite’ kipumkhat nadingin lungsim khempeuh sungkhia-in thungen hi.1 Gimna a thuak hun sungin a lungsim sungah thupipen,a a ngaihsut pen eite kipumkhat nading thu hi. Tua in kipumkhatna thu bangzahin thupi cih hong lak hi.​​ 

 

Pasian aadingin leitung ah a pawlpi sangin a manphazaw bangmah dang om lo hi. A pawlpi aadingin manh a sangpen na pia a, tua mah bangin​​ pawlpi a kihut ding, a diakdiakin pawl kikhenna, thubuaina leh kithuhual lohna cihte pana piang a suuksia​​ kisiatcipna panin hut ding, deih hi. Pasian’ innkuan sunga sungmi khat na hihleh na kilawmtatna na neihna mun ah kipumkhatna na hut ding pen na vaipuak ahihi. Na pawlpi sung leh thu-um mi khempeuhte kikal ah kipumkhatna a keemcing ding, kilawmtatna a hu ding, leh kithuhualna a khangsak dingin Jesuh in nang, vaipuak lianpi hong ap hi. Lai Siangtho in,​​ “Kilemna tungtawnin Kha kipumkhatna na kepcing zawh nadingun na hihtheih khempeuh hanciamin hih un”2​​ ci hi. Hih thu bangci sepkhiat theih ding i hi hiam? Lai Siangtho in zatpah theih dingin sepzia hong hilh hi.​​ 

 

I kibatlohnate mitsuan lo-in i kibatnate mitsuan​​ in.​​ Paul in,​​ “Kithuhualna a piangsak ding thute leh khat le khat gamtatzia a khangtosak ding thute limtak kinbawl ni”3​​ ci hi. Thu-um mite hihna tawh eite in Topa khat, pumpi khat, tuiphumna khat, leh itna khat bek i neikhawm hi.4 Tua mah bangin a mal-a i simkhiat theih i kibatlohnate sanga,​​ a thupizaw pektham thute ahi, hotkhiatna thu, nuntakna thu, mailam hun thu, cihte a kibangin i neikhawm hi. I bulphuhpi ding pen hih thute hi a, i kibatlohnate hilo hi.​​ 

 

Sungpua melpuakzia​​ (personality), khankhiatzia​​ (background), minam​​ (race), uukzia deihzia​​ (preference)​​ cihte a kibang lo-a hong neisak pen Pasian ahihlam, leh tua i kibatlohnate kithuaksiam ding cih ciang bek hilo-in tuate thupilaakin limtak zatkhop ding ahihlam, i phawk hamtang ding kisam hi. Pasian’ deih pen kipumkhatna​​ (unity)​​ hi a, mel le sa kibatna​​ (uniformity)​​ hilo hi. Kipumkhatna thu mah masakin kibatlohnate hanga kikhenkham i hihloh ding thupi hi. A thupipen thu ahi, Khrih in eite hong it ahih mah bangin eite zong khat le khat i ki-it ding, cih leh eite khatciat leh a pawlpi aadinga Pasian’ geelsa a ngimna thu ngate i cinsak ding, cih mah mitsuanin i neih den ding kisam hi.​​ 

 

Thubuai cih pen a thuneuzaw thute -- Lai Siangtho’ cih danin ci le hang​​ “kiseelna a piangsak thute”5​​ -- ah i lungsim i koihzawk lam honglak limkhat hithei gige hi. Sungpua melpuakzia, uukzia deihzia, thu le la kaihzia, omzia tatzia, leh sepzia bawlzia, cihte tungah i lungsim i koih masak ciangin pawl kikhenna piangden hi. Ahih hangin khat le khat ki-it ding, cih leh Pasian’ ngimnate cingsak ding, cihthu mah i masak ciangin kithuhualna hong gahkhia hi. Hih thu tawh kisai-in Paul in,​​ “Pawlpi sungah pawl kikhennate a omloh nadingin kithuhualna taktak omsak un. Note, lungsim kikhatin ngaihsutna leh ngimna ah na kipumkhat nading uh kong thum hi”6​​ ci hi.​​ 

 

A taksuak thei ding thute lam-en in.​​ Kilawmtatna taktak bangci dan hi ding cih Pasian’ ngimna na theihkhiat ciangin tua a hoihpen ding thu​​ (ideal)​​ leh na pawlpi sunga a piang taktak thu​​ (real), hih thu nih a kikhaihna​​ (gap)​​ huhau-in kilungkia ziau thei​​ hi. Himah taleh pawlpi cih pen a cingtaak lohnate kawmkal mah ah i it veve ding kisam hi. A piang taktak thu mawhmat kawmin a hoihpen ding thu lunggulhna pen picin lohna lim hi. A langkhat ah, a hoihpen ding thu aading hanciam lopi-in a piang taktak thu ah lungkim ziauna pen nop-omna hi leuleu hi. Picinna cih pen vai haksate tawh nuntakkhopna hi.​​ 

 

Thu-um midangte in nang hong lungkiasakin hong khiasuk ding uh a, ahi zongin tua pen amau tawh kilawmtatna neih nawnloh nading paulapna​​ in zat ding hilo hi. Amaute innkuan kikhat bangin hong gamtatloh laitak nangawnin na innkuan​​ pihte mah hi veve uh a, amau tawh lo-in na kalsuansuak theikei ding hi. Tuacih ding hilozaw-in Pasian in,​​ “Khat le khat tungah lungduai unla na ki-itna uh hangin khat le khat’ khialhnate kitheisiam un”7​​ hong ci hi.​​ 

 

Mite in thu tuamtuamte hangin pawlpi tawh kisai muhzia a maanlo nei thei uhhi. Tuate gual lehang sau mahmah kha ding hi: thubuai, lungsim natna, tungtham kineihna, kithusim lohna, lungsim tangtoina, thukhun ultungsakna, leh mawhna dang tuamtuam, cihte kihel hi. Tuate hangin lamdang sak ding leh patauh ding sangin pawlpi cihpen ei​​ mahmah-a kipan mawhnei taktak mite i omkhopna mun ahihlam i phawk ding kisam hi. Mawhneite i hih manin eite khat le khat, khatveivei sawm lopi-in ahi zongin, khatveivei sawm ngiatin ahi zongin lungsim nat nading i kibawl thei hi. Tua bang hi phial taleh pawlpi nusiat ding sangin pawlpi sung mah ah omin ahithei tawpin i sepkhiat ding kisam hi. Gamtatzia leh kilawmtatna thahat theih nading lampi pen kilemkikna hi a, taimangna hilo hi.​​ 

 

Lungkim lohna ahihkeileh muhzia maanlo khat neih lian leh pawlpi nusiat pahna pen picin lohna lim khat hi. Pasian in nang na hi-a midangte ahi zongin hong hilhnop thute nei thei hi. Tua banah, pawlpi cingtaak sinsen cih bang omlo a, i tai nading mun om tuanlo hi. Pawlpi kim in amau thaneemna ciat leh buaina ciat neitek uhhi. Pawlpi dang khat ah tai lecin a sawt lo-in na lungkia veve ding hi.

 

Groucho Marx a kicipa in sungmi khat-a hong saang ding kipawlna club a kici peuhmah, khat nangawn ah kalut kei ding hi cingei a, tua kampau tawh minthanlawh zawzeen hi. Nang hong lungkimsak zo ding zahin pawlpi khat hong cingtaak hileh tua a cingtaakna hang mahin nang zong sungmi hihna pan hong kinawlkhiin kha ding hi. A hang pen nang, cingtaaklo na hih man hi.​​ 

 

Galpi Nihna hun sung, Germany gam ah Nazi a kicite a thahat lai-in,​​ tua Nazi kumpi gilote langpanna hanga thahlup a thuak, pawlpi sya Dietrich Bonhoffer in​​ “Nuntak Khopna” (Life Together)​​ cih thulu tawh kilawmtatna thu gentelna laibu khat gelh hi. Tua laibu sunga a genna ah amah’n, i tualsung khua pawlpi tungah muhzia maanlo i neih pen thuhoih khat hi; a hang pen tua in cingtaak dinga i kilam-etkhialhnate beisak ahih man hi, ci hi. Pawlpi khat i it theih nadingin tua pawlpi a cingtaak ahih kul ci-a muhzia maanlo i neih pen paaikhia baih lehang i kineihkhemna zong hong bei baih ding a, eite i vekpi-in cingtaaklo i hihlam i kithei baih ding hi. Tua pen khua le tual taktak khat hong kipatkhiat nading thu ahihi.​​ 

 

Pawlpi kim ah​​ “A cingtaak mite tawh kisai lo. Hih mun pen mawhnei mi, hehpihna a kisam mi, leh a khangcing nuam mi, ahihlam uh a kithei mite aading bek hi”​​ cih laisuan khat kisuang hileh hoih ka sa hi.​​ 

 

Bonhoffer in,​​ “Khristian khua le tual ngiat sangin ama khua le tual a ngaizaw mi pen Khristian khua le tual a susia mi hongsuak hi...Ei hong kikoihna Khristian kilawmtatna mun ah sinkhak kician leh phattuamna gina ngah lo-in thaneemna, upna neuna, leh haksatna cihte bek i tuahkhak laitak nangawnin tua kilawmtatna hangin lungdam kohna nisimin i neih keileh; a langkhat leuleu ah, a thupi bangmah omlo, a gina bangmah omlo, ci-in i phun i tau thapaih leh, i kilawmtatna hong khangtosak ding Pasian, mun a pialo i hihi”8​​ ci hi.​​ 

 

Mawhsak ding sangin thapiak ding sawmzaw in.​​ Vai khat ah va kihelin na i va sepkhiat ding sangin a nawlkhat ah khutzepin midangte aading na a seemte va kikawkkawk zaw thei hi. Pasian in eite, a kimawhsak lo ding, a kitehkak lo ding, leh thu a kikhen lo dingin tamveipi hong phawng hi.9 Thu-um midang khat in,​​ upna taktak leh deihsakna takpi tawh a sepkhiat khat, na va mawhsak ciangin tua pen Pasian’ thu vaihawmna a va nawngkaisak na hihi:​​ “Midang khat ii naseemte a mawhsak dingin nang’ thuneihna bang om mawk ahi hiam? Amaute in hoihtak seem le seemlo cih pen amau Topa bek in khensat thei hi.”10​​ 

 

Paul in zong ki-apzia i kibatpihloh thu-um midangte tungah thukhenna ahihkeileh etneuna i neihloh ding thu hong hilh hi:​​ “Tua ahihleh bang hangin na sanggampa’ sepkhiatnate mawhsakin a thupilo dan khat suah na hi hiam? Ni khatni ciangin i vekpi-in thu hong kikhen ding hi a, tua pen midang khat ii ciangtanzia ahihkeileh eima ciangtanzia nangawn tawh zong hilo ding a, Khrih’ ciangtanzia tawh hi ding hi.”11​​ 

Thu-um midang khat ka mawhsak simsimin thakhat thu-in thu li hong piangkhia hi: Pasian tawh kilawmtatna ka taisuah hi; ka kiphatsakna leh ka pangpatna ka lakkhia hi; Pasian’ thukhen dingin kei le kei ka kitah hi; pawlpi’ kilawmtatna ka susia hi. Tua hi a, mawhsaknopna lungsim pen siahuai mahmah hi.​​ 

 

Lai Siangtho in Satan pen​​ “i sanggamte a ngawhpa”12​​ ci-in minvawh hi. Pasian’ innkuan sunga sungmite ngawh ding, phunsan ding, leh mawhsak ding, cih pen Dawimangpa’ nasep hi. Tua bang i sep simsimin Satan’ nasep a va seppihpih i hihi. Tua hi a, na mangngilhloh ding thu ah, Khristian dangte cih pen amau tawh na kithukimloh thu tampi a om phial zongin na gal taktakte hilo uhhi. Thu-um midangte mawhsakna-a i beisak hunte pen i kilawmtatna sunga kipumkhatna lamtoh nadinga a zat-huai hunte hi. Lai Siangtho in,​​ “I thahatna khempeuh khat le khat kilem nading thu ah zat dingin kithukim ni. Thapiakna kammalte tawh midangte huh un; mawhzonna tawh amaute niamkhiat kei un”13​​ ci hi.​​ 

 

Kigensiatna ngaih ding peel in.​​ Kigensiatna cih ciangin buaina khat sungah ahi-a phelsiangna sungah ahi zongin kihelna nei lopi-in thu le late gensawn, cihna hi. Kigensiat hoihlo ahihlam thei na hih mah bangin na pawlpi na hutnop leh kigensiatna na ngaih ding hilo hi. Kigensiatna ngai cih pen van kigu khat a saang tawh kibang a, nang zong a kibangin a mawh a khial hong suaksak hi.​​ 

 

Mi khat in nang kiangah mi gensiat ding hongsawm ciangin thu na genngam nading tha la inla,​​ “Hehpihna tawh ong gen nawn dah in. Tua thu ka theihloh hang phamawh kei. Na gensiatpa tungah hoh, tua thu na sianggen nai mah hia?”​​ ci in. Nang kianga mi hong gensiate in nang’ thu le la zong hong gensia ding uhhi. Amaute pen muanhuai lo hi. Kigensiatna na ngaih leh Pasian in nang pen thubuai a phuang14 hong ci ding hi.​​ “Thubuai a phuangte in thubuai a phuangte’ thugen ngai uhhi.”15 “Hih mite pen amau vai bek a ngaihsun, pawlpi sukham mite ahi uhhi.”16​​ 

 

A dahhuai thu ah, Pasian’ tuuhonte sunga piang liamma lianpente pen ngiate kiangpan hilo-in tuu dangte kiangpan hizaw hi. Paul in​​ “khat le khat kine-in”​​ kilawmtatna a susia​​ “sasialne Khristiante”​​ tawh kisai-in galphawnna hong pia hi.17 Hih banga thubuai a phuangte pelhhuai hi, ci-in Lai Siangtho in hong hilh hi.​​ “Kigensiatna in thusim teng kilangsak hi; tua hi a, a mawk ciakciak​​ mite tawh kithuah kei un.”18​​ Pawlpi sung ahihkeileh beelpawl neuno sunga thubuai khat a manlang theipen​​ a,​​ beisak nading lampi pen tua banga mi a gensiasiate itna lungsim tawh va maingatin a khawl nadingun khohna​​ hi. Solomon in,​​ “A kuangthei van le na a omloh manin mei mit a, kigensiatna a khawl ciangin buaina veng hi”19​​ ci hi.

 

Thubuai phelsiangna tawh kisai Pasian’ sepzia zat-kisin in.​​ A beisa khenpi sunga i gen thukhunte banah Jesuh in zong dawl-thum kihel a theih-ol sepzia khat hong pia hi:​​ “Thu-uppih mi khat in na lungsim hong natsak leh ama kiangah pai inla va gen in -- na nihun kisianggen un. Hong saantheih leh lawm khat angah na hihi. Hong saantheih keileh, hong theihpih mite mai-ah thu le late siangpai theizaw ding cihna tawh, midang khat le nih zawn inla khatvei hanciamkik in. Hong saantheih naikei laileh pawlpi tungah ko in.”20​​ 

 

Thubuai hun sungin na thubuaipih minu mipa kiangah itna tawh hang takin thumaan gending cih sangin a kisailo midangte kiangah va phunciak ding pen noptuakzaw thei hi. Tuaci lehang, thu le late siasuakzaw hi. Tua sangin na buaipih minu mipa kiang teekah pai pah ding kisam hi.​​ 

 

Aituam-a kimaingatna pen kahlei a dawl masa ding hi den ahih manin a manlang theithei-in va kimu in. Note nihkia tawh thu le la na siansak zawh kei uhleh dawl nihna ah buaina thu a maan bangin hong theihpih ding leh kizop kithuahna hong puahphatpih dingin mi khat le nih zawn in. Tua pipi mahin na langpa a lungkhauh lai veve leh bangcih ding na hi hiam? Pawlpi tungah ko dingin Jesuh in hong gen hi. Tua khit nangawnin na langpa in hong saantheih keileh tua mipa pen thu-umlo mi bangin ngaihsun in.21​​ 

 

Na pawlpi syapa leh makaite panpih in.​​ Makai cingtaak kuamah om lo hi. Himah taleh Pasian in makaite tungah pawlpi’ kipumkhatna a kemcing dingin vaipuak leh thuneihna pia hi. Mite kikal ah buaina a pian hun sung pen amau aadingin kuama lungdam nading ahilo nasep asephun uh ahihi. Pawlpi syate lampanin nasep nuam ahi hetlo, lungsim a na, thubuai a nei, a picinglo pawlpi mite kikal-a palai nasep a sep hun uh tam mahmah hi. Jesuh nangawn in asep zawhloh nasep ahi, mi khempeuh lungdamsak ding cih, a piang theilo nasep khat, amaute tungah kiguan hi.​​ 

 

Ei aading na hong sepsak mite tawh i kizopzia ding Lai Siangtho in kitel takin hong gen hi:​​ “Na syate na makaite limtakin dawntuah un. Hong thuhilhna uh mang un. Amaute in note’ nuntakna thu-omziate hong vil den uh a, Pasian’ thupiakna khauh nuai-ah naseem uhhi. Amau makaihna sungah noplohna a pian nading hilo-in lungdamna a pian nadingin mapang un. Bang hangin amau aading thu le late a haksatzawk ding ut​​ laizang ding na hi hiam?”22​​ 

 

Ni khatni ciangin Pasian mai-ah pawlpi syate ding ding uh a, nang hong vilzia hong cinzia uh tawh kisai-in gentelna nei ding uhhi.​​ “Amaute in gentelna a neikik hamtang ding mite bangin note hong vil hong cing ding uhhi.”23​​ Tua mah bangin nang’n zong na makaite’ nung bangzah ciangin zui cih thu Pasian mai-ah gentelna na nei ding hi.​​ 

 

Lai Siangtho in kilawmtatna sunga pawl khenkham nuam mite bangci makaih ding cih tawh kisai-in pawlpi syate tungah hilhcianna kitel mahmahte pia hi. Pawlpi syate’ sep ding pen: kiseelna pelh ding, hong langpangte a kikhel nading thungetsak kawmin amaute thuneem tawh hilh ding, thuseel a hatte tungah phawnna pia ding, kithuhualna leh kipumkhatna dinpih ding, makaihna a thusimlo mite taai ding, leh pawl khenkham nuam mite in phawnna nihvei dong hong awlmawh kei uhleh amaute pawlpi sungpan lakhia ding, cihte hi.24​​ 

 

Makaihna tawh eite aading na hong sepsak mite i pahtawi ciangin kilawmtatna a hu i hihi. Pawlpi syate leh makaite pen eite’ thungetsakna, thapiakna, leh itna, cihte kisam uhhi.​​ “Note’ thumanna dungzui-in hong hanthawn dingin leh hong lamlak dinga vaipuak a kipia, note aadinga nakpi-a na a seem, na makaite uh pahtawi un. Amaute zahtakna leh itna tawh tuamcip un”25​​ ci-in eite thu hong kipia hi.​​ 

 

Na pawlpi’ kipumkhatna a hu ding leh a khangsak dingin vaipuak nei na hihna thu kong theisak nuam hi. Na vaipuak, na thaneih zahin la inla seem lecin Pasian hong lungkim ding hi. Tua pen nasep a baih khatbel hi saamlo hi. Khatveivei nang aading ahilo, Khrih’ Pumpi aading a hoihpen ding cihna tawh nasep ding akul hun, midangte tungah amaute masakzaw na hihna na lahkhiat ding a kul hun, cihte om ding hi. Pasian in eite, pawlpi innkuan khat sungah hong koihna zong tua hang mah hi a, angsung masak lohna i kisin nading ahihi. Khua le tual sungah thu i gen ciangin​​ “kei”​​ ci loin​​ “ei”​​ i cih ding,​​ “kei’ aa”​​ ci lo-in​​ “ei’ aa”​​ i cih ding kisam hi. Pasian in,​​ “No’ phattuam nading bek ngaihsun kei un. Khristian dangte leh amaute aading a hoihpen thu mah ngaihsun un”26​​ hong ci hi.​​ 

 

A kipumkhat pawlpite Pasian in thupha pia hi. Saddleback Pawlpi sunga pawlpi mi khempeuh in thuciamna khat nei-in min thuh uh a, tua sungah ka kilawmtatna uh-a kipumkhatna ka hu ding hi cih kamciam khat kihel hi. Tua hangin zong pawlpi in kilawmtatna a sukham ding thubuai bangmah tuakkha ngeilo hi. A thupitna ah tua pawlpi​​ pen itna tawh kidim, a kipumkhat kilawmtatna ahihna hangin mi tampitak tua pawlpi’ sungmi ahih ding uh ut uhhi. A beisa kum sagih sungin pawlpi in thu-um mithak 9100 val tuiphumna pia hi. Pasian in thu-um naungek honpi khat a suahsaknop ciangin nausuah nadinga khualum a hoihpenna pawlpi mah zong pah hi.​​ 

 

Na pawlpi innkuan a khualum tuam nading leh itna tawh a kidim seemseem nadingin nang' pumpi mahmah tawh bang teng na seem hiam? Khua le tual sungah itna leh kisaipih ding mun khat a zongzong mi tampi om hi. A taktakin mi khempeuh itna kisam uh a, zong ngahnuam uh ahih manin tua mite in na pawlpi sungah khat le khat maan takin ki-itna, khat le khat kidon kikepna a omlam hongthei le-uh mun-awng om nawnlo zah dongin hong lut ziahziah ding uhhi.

 

 

SAWMNIH-LE-KHATNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

​​ 

Lungngaih Ding Thu:​​ Ka pawlpi’ kipumkhatna hut ding pen kei’ vaipuak hi.​​ 

 

Phawk Ding Khawkneu:​​ “Kithuhualna a piangsak ding thute, leh khat le khat​​ 

gamtatzia a khangtosak ding thute, limtak kinbawl ni”​​ Rom 14:19​​ (Ph)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Ka pawlpi innkuan sunga kipumkhatna hut na dingin​​ 

tu lianin ka pumpi tawh bang teng seem ka hi hiam?

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna :

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related