NI 12 NI: PASIAN TAWH NA KILAWMTATNA PHUNGVUH IN (Ngimna’ Tawsawn Nuntakna)

Date:

Laibu_Saal_Logo

NI SAWM-LE-NIH NI​​ 

 

PASIAN TAWH NA KILAWMTATNA PHUNGVUH​​ IN

 

Amah in Pasian’ zia tawh kituak mite tungah

ama kilawmtatna lui in.

Paunak 3:32​​ (NLT)

 

Pasian kiang nai in, tua hileh amah in zong

nang hong nai ding hi.

James 4:8​​ (NLT)

 

Na khensatna zahzah Pasian tawh na kinai hi.​​ 

 

Kilawmtatna dangte dan mahin Pasian tawh na kilawmtatna zong na phungvuh ding kisam hi. Ama thu-in hong piangtawm vatlo ding hi. Lunggulh ding, hun piak ding, thasaan ding kul hi. Pasian tawh a thuklutzaw, a sungmisuahzaw-in na kizopnop leh na lungsim sukkhaknate ama kiangah na suahkhiat ding, na khatpeuh seem dinga hong sawl ciangin amah na muan ding, ama kin thute na kinpih ding, leh thu dangdangte sangin amah tawh kilawmtatna mah na lunggulh ding, cihte a omloh phamawh hi. Pasian tungah lungsim siang ka neihloh phamawh hi.​​ 

 

Pasian tungah lungsim siang ka neihloh phamawh hi.​​ Pasian tawh kilawmtatna a thuklutzaw khat lamtoh nading ah a kisam masa pen lungsim siang sinsen neihna -- na khialhnate leh na lungsim sukkhaknate ah kineihkhem lohna -- hi. A cingtaak sinsen dingin Pasian in hong lam-en lo a, ahi zongin lungsim siang sinsen na neih ding bel hong kal hi. Lai Siangtho sunga Pasian’ lawmte lakah a cingtaak khat zong om lo uhhi. Pasian tawh kilawmtat nading ah cingtaakna kisam masa hileh Pasian’ lawmte i hi zo ngeikei ding hi. Lungdamhuai thu khat ah, Pasian’ hehpihna hangin tuni dong Jesuh​​ “mawhneite’ lawmpa”1 hong hi lai hi​​ 

 

Lai Siangtho sunga kiciamteh Pasian’ lawmte pen lungsim siang thei mahmah uh a, amau a Piangsakpa tungah phun thei zeel, tua hizaw leh ci-in ngaihsutna lehpiak thei zeel, nong tuacih ci-in ngawh thei zeel uhhi. Ahi zongin Pasian in tua banga kisianggennate phatmawh saktuak khollo hi; taktakin thapiazaw lai hi. Sodom khuapi suksiat ding vai ah Pasian in Abraham’ thunialna leh amah a tona phal lel hi. Tua khuapi​​ suksiatloh nading Abraham in kun teeltaal a, thumaan mi sawmnga panin sawmkhat dong ah deek suksuk hi.​​ 

 

Thu kilekkimlo, ciampeel, hong nusia, ci-in David in mawhsakna tampi a neih pen zong Pasian in lungduai takin ngai hiithiat lel hi. Kei nong khembawl hi, ci-a a pulak Jeremiah zong Pasian in bangmah cih tuanlo hi. Pasian in Job, gentheihna lianpi a thuak sungin a khasiatnate a suahkhiat ding na phal a, a tawpna ah a lungsim sianna hangin Job lamah pangin Job’ lawmte ahihleh lungsim siang a neihlohna uh hangin mawhsak hi. Amau tungah Pasian in, “Kei tungah ahi-a kei tawh kisai thu ah ahi zongin -- ka lawmpa Job bang hilo-in -- lungsim siang na nei kei uhhi....Tu-in ka lawmpa Job in no aading thu hong ngetsak ding a, ama thungetna ka saang ding hi”2 ci hi.​​ 

 

Lungsim siang tawh kilawmtatna thu etsakna lim a dipkuat-huai phial khat om a,3 tua pen Pasian in Israel mite’ thuman lohna kih cihtakin a kihna thu, siang takin a pulakna pen hi. Pasian in Israel mite tunga a kamciamsa ahi Kanaan gam ahihleh pia veve saam ding a, ahi zongin sehnel gam sung ah amaute kal khat zong tonpih nawnlo ding ahihna thu, Moses kiangah gen hi. Pasian in Israel mite cimtaak ta a, a cimtaak lam zong ahi bang lianin Moses theisak hi.​​ 

 

Moses in zong Pasian’​​ “lawmpa”​​ khat hihna tawh siang tak mahin dawng kik hi:​​ En in, hih mite a makaih dingin kei nong gen a, ahi zongin. kei tawh nong tonkhopsak ding mi kua cih nong theisak kei hi....Nang aadingin mi manpha a tuam vilvel khat ka hihleh na geelnate ah hong kihelsak in....Hih mite nang’ aa ahihlam, nang’ vaipuak ahihlam, mangngilh kei in....Nang’ ompihna in hih mun ah hong makaih lo ding ahihleh tu mahmahin hih khualzinna khawlsak in. Hih sungah kei hong ompih na hihna, kei leh na mite hong ompih na hihna, bangci theihbeh thei ding ka hi hiam? Kote tawh hong zinkhawm ding na hia, hong zinkhawm lo ding?...’ ci hi. Tua ciangin Pasian in Moses kiangah, ‘Hita hen. Na gen bangin kei zong ka hih ding hi Banghanghiam cihleh nang kong theitel a, kei aadingin mi manpha khat na hihi.”4​​ 

 

Pasian in nang kiangpanin zong tua banga kisiang hona, kicih giapgiapna nam hong saang zo ding hiam? Hong saang zo lua hi! Kilawmtatna maan cih pen kihonkhiatna tungah kilam hi. Haihanna tawh a kibang thute Pasian in thumaanna bangin mu hi. Pasian in a lawmte’ lungsim sungtawng pana gingkhia kammalte limtak ngai a, a etlawm a zahtak-huai theithei dinga kigenkhia, gensa thu teng mah gen kikkikna cimtaak hi. Pasian’ lawm na hihtheih nadingin Pasian tungah lungsim siang na neih ding kul a, na lungsim​​ sukkhaknate -- bangci dan hileh kilawm ding, ci-a na phuahtawm ahilo, na lungsim sunga om taktakte -- na genkhiat ding kisam hi.​​ 

 

Na nuntakna sungah kheemthuak na kisakna ahihkeileh na lungkim lohna thu cihte hangin Pasian tunga hehna leh khasiatna na ipcipte na pulak ding zong kisam theikha ding hi. I nuntakna sungah eite i hamphat nadingin Pasian in na khempeuh zang ahihlam a tel thei zah dingin i picintoh matengin i mel i sa, i khankhiatzia, thunget ngahlohna, a beisa huna lungsim natnate, cihte hangin leh Pasian hi lehang i laihnop thu le la dangte hangin, Pasian tungah khasiatna i nei thei hi. Midangte’ bawlin lungsim natna khatpeuh i ngah ciangin Pasian i mawhsak thei hi. Tua in William Backus a kicipa’ zat kammal​​ “Pasian tawh theihloh kal-a na kikhenkhapna”​​ a cih pen piangsak hi.​​ 

 

Khasiat thangpaihna pen Pasian tawh kilawmtatna a khaktan pipen hi: Pasian in hih bang thu kei tungah hong tungsak ahihleh bang hangin amah tawh lawmta hih ding ut laizang ding ka hi hiam? A thu a la tel lo-in nang aading a thuak-hak phial zongin, nang’ hoihpen nadingin Pasian in seem den hi cih theihtelna pen a gu lehkik nading zatui ahih, maan mah hi. Ahi zongin na khasiatna thu theitelin na lungsim sukkhakna pholakkhiat pen damsiang nading kahlei dawl khatna hi. Lai Siangtho sunga mi tampite’ hihdan mahin na lungsim hong sukha thute ahi bangin Pasian kiangah ko in.5​​ 

 

Lungsim siang sinsen i neih nading hong lamlahna-in Pasian in Late laibu hong pia hi. Tua laibu pen lungdam kohna, lainatna, phatna, leh upna thu pulakna, cihte tawh a kigawmkhawm, lawpna tak tawh thugenna, muanlahna, launa, khasiatna, cihte tawh kidim biakpiakzia khutlet laibu khat hi. Lungsim sukkhakna a om thei ding khempeuh Late laibu sungah kikhum hi. David leh midang tuamtuamte ii lungsim sungkhia-a a pulakkhiat uh kammalte na simkhak ciangin Pasian in zong amah na biak ciangin tua bangin na lungsim sungah ipcip nei se lo-in na pulak ding hong deih ahihlam phawk hamtang in. Nang zong David ettehin hih bangin thu na ngen thei hi:​​ “Ama mai-ah ka lungkim lohna teng ka ko a, ka buaina khempeuh ka gen hi. Banghanghiam cihleh lungkhamna in kei hong vuknelh hi.”6​​ 

 

Moses, David, Abraham, Job, cihte-a kipan Pasian’ lawm hoihpente khempeuh in muanlah hun khawng nei thei mahmah uh ahihlam i theihkhak pen eite aadingin tha-ngahhuai kik bilbel hi. Ahi zongin thu khat ah, amaute in muanlahna lungsim a neih uh ciangin kineihkhem selo-in mi’ zakna mah ah siang takin genkhia ziahziah lel uhhi. I muanlah lam i pulakna pen Pasian tawh sungmisuah kizopna neih nading kahlei dawl​​ masa hi theizaw hi.​​ 

 

Upna tak tawh Pasian’ thu ka manloh phamawh hi.​​ Pasian’ pilna na muan simsimin, leh na telsiang kei phial zongin Pasian’ cih bangbang na hih simsimin Pasian tawh na kilawmtatna a thuklutsak na hihi. Thumanna cih pen lawmta hihna ah a thupi limpuak khat ahihlam i phawk kei thei a, i nu i pa ahihkeileh nasepna-a i pu ahihkeileh ei sanga lianzaw khat, cihte tawh kizopna-a zat ding bek danin i ngaihsun kha hi. Ahi zongin Jesuh in thumanna pen Pasian tawh sungmisuah theih nading thu khat ahihlam kitel takin hong gen hi.​​ “Kong thupiakte bangin na sep uhleh note pen ka lawm na hi uhhi”7​​ ci hi.​​ 

 

Eite tunga Jesuh’ hong zat​​ “lawmte”​​ cihna kammal in kumpi innsung khat-a om​​ “kumpipa’ lawmte”​​ cihna zong kawk thei ahihna thu, a beisa khenpi sungah kong pulak zo hi. Hih banga kumpipa tawh a kimaingap mite in hamphatna limci pawlkhat a ngah uh hangin amau pen kumpipa’ khutnuai mite mah hi lai uh a, kumpipa’ thupiakte a man ding uh kisam veve hi. Ei pen Pasian’ lawmte i hi a, ahi zongin Pasian tawh liangko kikim i hikei hi. Amah pen i it i makaipa hi a, ama nung i zui hi.​​ 

 

Pasian’ thu i mang a, tua pen zuih ding thukhun khat ahih man, ahihkeileh kihtaak man, ahihkeileh kithatang sawlzawh man, cihte hang hilo-in amah i it man, leh eite aading amah’n a hoihpen thei ci-in i muan man, hizaw hi. Khrih’ hong sepsaksa thute hangin lungdamna tawh ama nung a zui nuam i hi a, tua bangin amah naizuih seemseem lehang i kilawmtatna zong hong thuklut seemseem pah hi.​​ 

 

Thu-umlo mite in Khristiante’ thumanna a hang pen zuih ding thukhun ahih man, ahihkeileh khialhna nei kisak man, ahihkeileh gimpiakna kihtaak man, cihte sa kha thei uhhi. Ahi zongin tua teng tawh a kilehbulh pen a maan hizaw hi. I mawhna hong kimaisak khin, hong kisuaktasak khin ahihna hangin itna tawh a thumang i hizaw a, tua thumanna in lungdamna lianpi hong neisak hi. Jesuh in,​​ “Pa in kei hong itna zah mahin kei zong note kong it hi. Kong itna sungah omsuak un. Ka Pa’ thu mangin ama hong itna sungah ka omsuak dan mahin no zong ka thu nong man uh ciangin kong itna sungah a omsuak na hi uhhi. Kei’ neih lungdamna tawh na kidim theih nadingun hih thu note kiangah kong gen khinta hi. Maan hi, na lungdamna uh hong dimleet ding hi”8​​ ci hi.​​ 

 

Pa’ thu amah’n a man bang teek lianin eite in zong ama thu i man ding Jesuh in hong deih hi. A Pa tawh a neih kilawmtatna pen amah tawh i kilawmtatna aading etsakna lim hi pah hi. Jesuh in Pa’ cihna bangbang -- itna tawh -- mang hi.​​ 

 

Kilawmtatna maan cih pen a khawl deda hilo-in gamtaang hi. Midangte a it ding, kitangsapna a neite a huh ding, i neihsate a hawmkhia ding, i nuntakna a siangthosak ding, mawhna a maisak ding, ama kiangah mite a paipih ding, cih bangte-in Jesuh in eite hong sawl ciangin a thu a mang pah lek dingin itna in eite hong tawsawn hi.​​ 

 

Pasian aading​​ “na lianpite”​​ a seem dingin tona i ngah thei zeel hi. Taktakin ci lehang, ama aading na a neunote thumanna tawh uttawm thu-in i sep ciangin Pasian lungkimzaw hi. Tua banga i sep lam hong theihpih zong om khollo kha ding himah taleh Pasian in tuate mu-in biakpiak gamtatna bangin ngaihsun hi.​​ 

 

Hamphat nading thu lianpipite cih pen khan khat sungin khatvei khawng bek om thei kha ding a, ahi zongin hamphat nading thu neunonote ahihleh nisimin i kiim i paam ah om zihziah den hi. Thumaan gen, migit gamtat, midangte thapia, cihdan nam gamtat olnote tungtawn nangawnin Pasian’ nuihmai theih nading i seem thei hi. Pasian in i thungetna, amah i phatna, leh ama aading i piakkhiatna, cihte sangin thumanna tawh i sep gamtat olnote manpha sazaw hi. Lai Siangtho in,​​ “Bang in Pasian lungkimsakzaw: meihal biakna leh biakpiak vante maw, ahihkeileh ama cih thu i manna? Biakpiak ding sangin thuman ding hoihzaw hi”9​​ ci hi.​​ 

 

Jesuh in kum sawmthum a phak hunin Johan’ khut tungpan kituiphumna tawh mipi lak-a a nasepna na kipan hi. Tua hunin Pasian in vantung panin hih bangin ci hi:​​ “Amah pen ka it mahmah ka Tapa hi a, ama tungah ka lungkim mahmah hi.”10​​ Tua zahin Pasian a lungkimsak theih nadingin Jesuh in kum sawmthum sung bang seem ahi hiam? Tua kum sawmthum vai tawh kisai Lai Siangtho in tamgen hetlo a, Lk.2:51 sung bekah laigual tomno khat tawh hih bangin gen hi:​​ “Amaute tawh Nazareth khua ah ciahkik a, thumang takin a om hi” (Msg). Pasian a lungkimsak kum sawmthum thu pen “thumang takin a om hi” cih kammal tomno khat tawh kitomgen ziau hi.​​ 

 

Pasian’ thupitsak thute ka thupitsakloh phamawh hi.​​ Hihpen lawmta a kicite’ sep det thu hi a, khat’ thupitsak thu, a dang khat in zong kinpih hi. Pasian’ lawmpa khat hi seemseem lecin Pasian’ kinbawl thute na kinpih seemseem ding a, ama khasiat theih thute ah khasiatpihin ama lungkim theih namte ah nang zong na lungdam ding hi.​​ 

 

Hih thu ah Paul pen etteh lim hoihpen khat hi. Pasian’ geelna peuhpeuh ama geelna hi pah a, Pasian’ lungdeih pen ama aa hi pah hi:​​ “Hi zah-a kei hong dahsak thu​​ pen no kong kin luatna hang hi -- tua pen ka sunga mei banga a kuang Pasian’ lungdeih ahihi.”11​​ David in zong tua bang lungsim nam mah nei hi:​​ “Na inn aading lungdeihna ka sungah mei bangin kuang a, nang hong kosiate, kei zong hong kosia uh ahihi.”12

 

Pasian in bang thu kinpen ahi hiam? Ama mite tatkhiat ding thu hi. A mangthang a tate khempeuh mukik nuam hi. Jesuh leitung ah hong paina zong tua thu hang liuleu ahihi. Pasian in manphapen leh thupipen-a a ngaihsut pen a Tapa’ sihna hi. Manphapen a sak nihna pen tua a Tapa’ sihna thu a tate in midangte kiangah a gen uh pen hi. Pasian’ lawm khat hih nadingin Pasian’ kinbawl ahi na kiim na paam-a om mi khempeuhte na kinbawl ding kisam hi. Pasian’ lawmte in a lawmte kiangah Pasian’ thu gensawn uhhi.​​ 

 

Pasian tawh kilawmtatna pen thudang khempeuh sangin ka lunggulh zawkloh phamawh hi.​​ Late laibu pen lunggulhna tawh kisai etsak ding lim bekbek tawh kidim hi. David in nate khempeuh sangin Pasian a theih ding mah lunggulhpenin nei a, lunggulh, lungdeih, tui bangin duh, an bangin ngai, cih kammalte zang hi. Amah’n Pasian ngaih cihtakin ngai a,​​ “Nate lakah ka limzon bel pen ama Biakinn sunga thu lungngai-a om ding, ka khan hun le nite khempeuh sungin ama ompihna sungah nuntak ding, tehtheihloh ama cingtaakna leh minthanna sungah lungkim ding, cih hi”13​​ ci hi. La dawng dang khat ah zong hih bangin ci lai hi:​​ “Nong itna pen kei aadingin nuntakna sangin manneizaw hi.”14​​ 

 

Jakob in a nuntakna Pasian’ thupha piak ding lunggulh lua ahih manin vantung mi khat, leivui lakah zan thapai pumlaii-in,​​ “Thupha nong piak keileh kong khah kei ding hi”15​​ ci hi. Tua tangthu sungah a lamdang mahmah thu khat piang a, vangliatna tawh kidim Pasian in Jakob kizosak hiau hi. Pasian pen amah i​​ “pumlaii”​​ ciangin heh lo hi. Banghanghiam cihleh kipumlaiina ah mimal kizopkhakna piang a, amah tawh hong kinaizawsak hi. Tua banah lungsim bup pia-a sepkhiatna khat hi a, Pasian in i lungsim bup i piak ding hong deih hi.​​ 

 

Pasian tawh kilawmtat ding a lunggulh mahmah a dang khat pen Paul hi. Ama nuntakna sungah a masapen-a a koih, ngimpi-a a ngim, a lungtup bulpi pen tua thu hi a, tua sangin thupi a sakzawk bangmah om lo hi. Hih zah ta-a Pasian in Paul a zatna pen zong tua hang mah hi. Lai Siangtho Amplified letkhiatbu sungah Paul’ lunggulhna a liatzia a kicingin hih bangin kiciamteh hi:​​ “Ka lungsim khempeuh ka piaksa ka ngimna pen bang hiam cihleh Amah ka theih nading -- Amah a Mimal mahmah ii a lamdang thute siang takin theitel zawseemin Amah tawh thuklut takin leh sungmisuah takin ka​​ kimaingap tohtoh nading -- cih hi.”16​​ 

Tua hi a, na khensatna zahzah Pasian tawh a kinai na hihi. Pasian tawh sungmisuah takin kilawmtatna cih pen khensat thu hi a, a piangkha pak pong hilo hi. Teel teekteek ding kisam hi. Nadangte sangin tua mah na deihzaw takpi hiam? Nang aading bangzah ciang neihtaak hiam? Nadangte nusiatsan ding zahin a taak mah hiam? Tua aadinga kitangsam gamtat luheknate leh siamnate neih nadingin a hanciam taak mah ahi hiam?​​ 

 

A beisa hunin Pasian lunggulh mahmahna a na nei ngei, tu-in a mansuahkik, zong na hikha thei ding hi. Efesa khua-a Khristiante’ buaipih thu zong tu-a thu mah hi -- amau a neihngei uh itna masa mansuah uhhi. Thuhoih a kici peuhmah seem uh a, ahi zongin tua pen itna tawh hilo, seploh phamawh khat danin a sep uh ahihi. Kha thu sunga na kalsuannate ah tua banga a kalsuansuan na hihleh Pasian in na nuntakna sungah gimna hong tunsak ciangin lamdang sa kei in.​​ 

 

Gimna in lunggulhna piangsak a, ommuan-a i neihloh khat i laihzawh nadingin khauh takin tha hong guan hi. C.S. Lewis in, “Gimna cih pen Pasian’ zat aw-liatsakna​​ (megaphone)​​ hi” ci hi. Gimna pen kha lusukna​​ (spiritual lethargy)​​ panin eite Pasian in hong photlawhna hi. Na buainate pen daan​​ (punishment)​​ hilo a, itna Pasian kiangpana phawnna awgingte hizaw hi. Pasian pen nang tunga a heh hilo-in nang hong kin lua hizaw a, amah tawh a kilawmta na suahkik theih nading thu ahih nakleh na khempeuh hong seem ding hi. Thu khat ah, Pasian lunggulhna na neih nading lampi a baihzaw khat om hi: Pasian kiangpan na ngah nadingin nget kipan inla na ngah mateng ngenngen in. Ni thapai-in hih bangin ngen in:​​ “Topa Jesuh aw, nadang khempeuh sangin sungmisuah takin kong theih ding ka utzaw hi.”​​ Babylon gam-a saltaang mite kiangah Pasian in,​​ “Kei nong muh ding uh thupisakin thudangte sangin na deihzawk uh ciangin note, lungdeih cinglo cih bangin kong omsak kei ding hi”17​​ ci hi.​​ 

 

NA KIZOPNA A THUPI PENPEN​​ 

 

Pasian tawh kilawmtatna neih ding sangin a thupizaw na khat zong, khat mahmah zong, om lo hi. Hih pen a tawntunga kip ding kizopna khat hi. Paul in Timoti kiangah,​​ “Hih mite pawlkhat in nuntakna sunga a thupipen thu khahsuah khin uhhi -- amau Pasian thei lo uhhi”18​​ ci hi. Nang zong nuntakna sunga a thupipen thu a khahsuah khin na hikha hiam? Na hihleh tu-in na neihkik nadingin na septheih om hi. Na phawk ding thu ah, hih pen nang’ khensat ding hi a, na khensatna zahzah Pasian tawh a kinai na​​ hihi.​​ 

 

 

SAWM-LE-NIHNI

KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA

 

Lungngaih Ding Thu:​​ Ka khensatna zahzah Pasian tawh ka kinai hi.

​​ 

Phawk ding Khawkneu:​​ “Pasian kiang nai in, tua hileh Amah in zong​​ 

nang hong nai ding hi” ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ James 4:8a​​ (NLT)​​ 

 

Ngaihsut Ding Thudotna:​​ Pasian tawh ka kinaizawk nadingin tuni-in​​ 

khensatna a kizang thei takpi bang teng ka nei ding hiam?

 

 

 

 

Source:

Laibu Min :​​ Ngimna' Tawsawn Nuntakna​​ (The Purpose-Driven Life)

Laigelh :  Rick Warren

Lailet :​​ PLMangno (Power Translation Service)​​ raymang@gmail.com

Laibu bawl kum :​​ 2006

 

Laisim Mimalkim tungah Zotna:

Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita)​​ Laibu Saal website​​ (www.zomielibrary.com)​​ pan hong suah toto ding hi ung…

 

Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl​​ Sia PLMangno' email :​​ raymang@gmail.com​​ ah kidawp thei hi.

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

cinpuzomi@gmail.com

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related