NGAIHSUTNA MAAN. Agelh ~ T. Sawm Lian

Date:

​​ NGAIHSUTNA MAAN

 

Agelh ~ T. Sawm Lian

 

 

Lungsim ngaihsutna maan pen kumpi David in zong a kisapna leh​​ amanphatna theician mahmah hi ding hi,​​ Pasian aw, keima sungah lungsim siangtho hong piangsak inla, a thak a maan ngaihsutna ka sungah hong guan in​​ (Late 51:10)​​ ci hi.​​ 

 

 

Robert Hastings in,​​ Panmun hoihna leh omna munin lungnopna hong​​ pialo hi. Nangma lungsim tawng pana lungnopna na deih leh​​ na​​ deihlohna zaw-in lungnopna hong tun hi. Lungnopna na deih taktak leh deih taktakloh nangmah ki-encian masa inla, na deihna na theihtel​​ zawh ciangin lungnopna pen nang tungah hong tung ding hi​​ ci-in gen hi. Lungnopna pen tuabang leltak tawh ngah theih ahi ding hiam?​​ 

 

 

Lungnopna a pianpih tawh a kibang mi tampi om a, tua mah bangin lungkhamna tawh a piangkhawm​​ tawh kibang,​​ mi bangzah hiam om veve hi. Bang ciang hiam​​ ah maan kha ding hi. Ahih hangin, i pianzia pen i kum tawh kituakin kikhek zel hi. Tua ahih manin, hih munah sin ding thupi mahmah khat om a, i pianzia-ah - gitlohna, sinsiatna, leh khankhiatna hoihlo pana khangkhia i hi zongin, ngaihsutna maan leh hoih nei dingin ei le ei kibawltawm theih ahi hi, cih thu hi.​​ 

 

 

David in Goliath a zawhna tawh kisai hih bang lamin na ngaihsun ngei hiam? Goliath pen mi ngeina tung lam, gal hang leh gal siam, kuama zawh​​ zawhloh hi-a mite theih ahi hi. Tua bang mi pen David in a muh ciangin,​​ Bang hangin huapa galkhat panin en leltak na hi uh hiam?​​ ci-in dong a, a ute in,​​ Kote bangin zawh theihloh ding a lian ahihna mu lo na hi hiam?​​ ci-in dawng uh hi. David in,​​ Zawh theihloh dinga lian hi loin, suangtang tawh khialh theihloh dinga lian hizaw lo hiam?​​ ci hi. Tua panin, muh kibang tektek, a etdan leh ngaihsutdan tawh kituakin a siatna lam leh a hoihna lam kimu thei cih kician mahmah hi. Ngaihsutna maan leh hoih, nuntak nuam leh manpha neih theih nading lampi om hi.​​ 

 

 

Na hoih leh lawhcing ngaihsunden in​​ 

 

 

US a om, dollar​​ sum​​ tampi a​​ semkhia industrialist minthang Andrew Carnegie in,​​ Lawhcing dinga ama ngaihsutna a ukcip theite in, a hun hoih neih khempeuh pen lawhcin theih nadingin ukcip thei khin hi​​ ci hi. A lawhcing thei dinga kingaihsutna-in lawhcing hi-a kitheihna piangsak a, lawhcinna lampi a zui pah cihna hi.​​ 

 

 

Lawhcinna pen lo khote nuntakzia tawh genteh baih mahmah hi. Lawhcinna ci​​ (seeds)​​ pen tuhin, khutzepin ngak leltak leng bangmahpi i ngahkik kei ding hi. Lawhcinna ci i tuh pen tui buakin, lei hoih tawh vaak kul a, puahin a​​ bawlsia theite lak panin i kep kul hi. Tuate i khawlsan hunhunin kiak leh lopa in deepin, i taisan​​ lailai leh lawhsapna kiakin deep mang ding hi.​​ 

 

 

Lawhcin nading leh a hoih lama lametna tawh na ngaihsutna khangsak in. Filippi 4:8 sungah mihing nuntak nading a gen,​​ .... a hoih leh a phattaak thute tawh na lungsim uh na kidimsak un. Tuate in: A maan, a dik, a tang, a siangtho, a deihhuai, leh a pahtakhuai thute ahi hi​​ a cih pen maan mahmah hi.​​ 

 

 

Na​​ phattuamna​​ ding,​​ nuntakna​​ manpha kilangkhiasak in​​ 

 

Tua banga a hoihlam tawh na ngaihsutna na uk theih ciangin, mite adingin ngaihsutna leh nasep hoih neihsawm in. Nang le nang na kimuanlahna hong kiam semsem ding hi.​​ Amah le​​ amah kimuanna​​ (self-confidence)​​ in​​ nuntakna khiatna neihna,​​ alaigil,​​ amanpha taka zat nopna hong neisak ding hi. Tua bang nuntakna na neih ciangin mite in na kianga om nuamsa ding uh hi. Lamdang mahmah, a sia lam a ngaihsunden mi kiang sangin, a hoih lam a ngaihsun theite kiangah mi ten om nuamsa​​ zaw uh hi! Tua bang ngaihsutna maan, phatuam ding, leh nuntak manpha na neih leh, na kianga om peuhpeuhin a hoih lam ngaihsutna tawh thu hong kuppih pah ding uh hi.​​ 

 

 

Ngaihsutna neu lak panin kidawm in​​ 

 

 

Ngaihsutna leh ngaihsutdan neu, a kihong lo, midangte kitatloh nadinga a kikhakcip mite lawhcing mawh mahmah uh hi. Sum le pai, neih le lam a hauh uh hangin leitung manphatna leh nopna ciam kha taktak lo uh hi. Tua hangin tua bang mite lak​​ ah​​ kidawm in. Ngaihsutna neu lua-in a hoih lo a sep theih dan en leng :​​ 

 

 

Nidang lai China gamah niangtui hai kitapsakna hangin kumpi nih​​ kikalah kidona piang hi, kici hi. Kum 1325 a The Battle of Zappolino kici Italy gama khuapi nih Bologna and Modena kidona pen tuikhuk a tui khaikhiatna kituhna hang hi leltak a, Europe gam mi-in taimangsan khin dektak hi.

 

 

Eite in kidona ding liang thuhoihlo i bawl kei ding a, ahih hangin a thuak pen kuamah dang hi loin eimah mahmah i hi hi. Lawhsapna a tunte lakah zong kihel pelmawh ding hi.​​ 

 

Na thak ngaihsun zelzel in​​ 

 

A hoih lama ngaihsutna a zang mite in ngaihsutna thak leh thupi deihin zongden uh hi. Tua in lawhcin theih nadinga amau sunga kiphumsim​​ hatna​​ pen thaksuaksak zel hi.​​ 

 

 

Mi pawlkhat in ngaihsutna thak pen mipil tungtuangte bekin a neidingin ngaihsun uh hi. Tua bang hilo a, a hoihlam a ngaihsun, lungsim a kihong mahmah mi khatpeuh in tua bang nuntakzia tawh, a muh nate tung panin na thak muhkhiat ding pen a nuntakzia uah ngeinaseh​​ (habits)​​ uh hi. Midangte​​ in gitlohna leh siatna a muhna munah tua bang mite in ahoih​​ in akikheel​​ ding dan ngaihsutna neithei uh hi.​​ Leitung a mi thupi Thomas Edison in a muhkhiat na a tamzawte pen, a nasep/bawl khialh a etkikna/a hoihmuhna pana a muhkhiat hi​​ kici hi.​​ 

 

 

‘Hoih hi’​​ na cih mi bangin nungta sin in​​ 

 

 

Mi pawlkhat in na khatpeuh maan taka a sep phot kei uh leh ngaihsutna maan nei theilo danin kituat uh hi. Hih pen ngaihsutna maanlo ahi hi. Maan taka sem thei dingin kingaihsun masa phot lecin hong maan lel ding hi! Ngaihsutna maan in na khat peuhpeuh etdan​​ ahoih leh​​ amaan hong neisak hi. Tua bang sep theih nadingin mi lawhcing leh na hoih semsa a na theih,​​ mi hoih hi​​ ci-a na theih khat​​ hi​​ sin phot in.

 

 

Piakkhiatna in man nei hi​​ 

 

 

Africa gama missionary Albert Schweitzer in,​​ Midangte na sepsak a, i itna lahkhiat leh panpih nopna lungsim pen mihing nuntakna a kem thupipen ahi hi​​ ci hi. Midangte adinga nasep leh kipiakkhiat nopna lungsim pen manpha mahmah hi.

 

 

General Mills board chairman khat ahi Harry Bullis in a company salesman​​ te kiangah,​​ Na van zuak sawm uh pen mangngilh kei unla, midangte adinga nahoih na sepsak ding lam uh thupi​​ ngaihsutzaw un​​ ci-in kam vaikhak hi.​​ 

 

 

Sum na bawl ciangin a meet bekbek lametna sangin, na vanzuak​​ hanga midang na panpih nopna lianzaw hen, tua hi leh na lawhsam ngeikei ding hi. Tuni in bangzah kikhawng hiam?​​ cih sangin,​​ Tuni ka sai pana service ka piakkhiat zangin mi bangzah panpih ka hiam?​​ cih kidong zaw lecin na nuntakna in sum bek simsiam loin, midangte panpih manphatna zong​​ hong​​ sim siamsak​​ ding hi.

 

 

Source:

 

Nuntak Manphazaw Tawh Lawhcinna (Laibu)

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related