MUHKHOLHNA A TAKTAK SUAKSAK
Agelh ~ T. Sawm Lian
Thugen bek a siam, a taktaka nungta lo, nuntakzia hoih gen ding thei mahmah napi a nuntakna leh sepkhiatna-ah kilangkhiasak tuan lo na mu zel hiam? Tua bang mite nuntakna pen hehpihhuai mahmah hi. Nang zong tua bang mite lakah na kihel hun zong om kha ding hi.
Tua bang mahin, tu-a i gen ding zong muhkholhna (vision) hoih mahmah nei a, a tak suaksak tuan lo mi om thei ahihna thu tamgen kul loin i thei ding hi. Tua ahih manin geelkholhna bek tawh a kalsuan mi na hih leh lawhcing tuanlo ding cin a, tua muhkholhna pen a tak suaksak dingin hih anuai a thute lim takin ngaihsun in.
Na gencian thei hiam?
Dotna kilawm lua lo hi. Gencian theihloh pen muhkholhna hithei ding hiam, na ci kha hiam? Mihing nuntakzia kibang het lo hi. Kha Siangtho ngah nadinga i kipiakna a kibatloh dan khawng na tuat ngei hiam? Mang a nei tektek i gensiamdan a kibatloh dante khawng zong e... Muhkholhna kician na neih leh tua na muh pen gencian thei ding hi teh.
Muhkholhna i gen ciangin lawhcinsak ding agen ihi hi. Midangte lawhcinsak ding hi loin, nangmah mah in na lawhcinsak ding ahi hi. Midang’ muhkholhna hoih nalawppih laitakin, nang aa bangin a ngaihsun leltak na hi hiam? Tua pen maan mahmah lo hi. Muhkholhna maan ah lawpna, zawhsawmna, leh tua lam heka kalsuan pahna om hi.
Tu-a na nuntakna encian in
Muhkholhna a tak suaksak pen khatvei thu-a piangpah thei hilo a, lam saupi kisam hi. Khualzinna lampi bang hi a, kalsuan khiatna mun om hamtang hi. Muhkholhna na neih leh tu-a na omna mun theicianin, tua panin na tupna mun tung dingin sum, thatang, hun leh a kisam dangte na geelkhol thei ding hi.
Muhkholhna in man nei
Mukholhna (vision) leh mang/sunmang (dreams) kibang lo hi. Mang pen ngaihsutna pai kawikawi bang hi a, bei kik ziau hi. Lai Siangtho ah, “Mang tam man le’ng a mawkna mah tam...” (Thkna. 5:7) ci a, bangci bangin i gensiam zongin a meetna taktak omlo hi. Muhkholhna ahih leh lawhcinsak i ut mahmah i maban a kician taka hong om ahi hi. A lampi-ah supna, kipiakzawhna, leh haipih phial kisam a, tuate thuak dingin na kiging hiam?
Deihteel ding tam
Gam khantohna tawh kizui-in muhkholhna hoih neih theih nading hun hoih tam a, hun hoih a tamna tawh kizui in deihteel ding zong tampah hi. Mi pawlkhat in khatvei thu-a lawhcinsak nop, a kituak hetlo nei thei uh hi. Deihteel ding a tamna mun peuhah teel khialh baihna omzaw hi. Khualzin dinga khuanawl lampi tampi tak a kisuktuahna muna ding bang na hi a, na pai nopna mun na teel pah kisam hi. Sumbawl na ut thei a, tua na utna bek pen muhkholhna cing zolo hi. Bangci bang lianin sumbawl ut na hiam? cih pen na theihtel masak kisam hi.
Hong kilamdangsak ding hi
Lawhcinna in nuntakna-ah kilamdanna leh nuntakzia kilaihte tonpih hi. Kilamdanna hong tung ding pen kigingkhol lopi-a na muhkholhna lawhcinsak na sawm pen maanlo a, kigingkhol a, ei le ei kizawh masak ding ahi hi. Nang bek hi loin, na lawmte leh na kiim na kianga mite zong hong kilamdang ding hi cih thei khol in.
Mi lawhcingte kiangah tam om ding sawm in
Lawhcinna lampi khat pen mi lawhcingte kianga tam om ahi hi. Pawlkhatte pen i lawmte mahmah en le’ng i thukikup thupi het lo, cih kithei pah hi. Mi pawlkhat pen mi thanuam leh lawhcingte tawh kigamla den uh hi. Mi lawhcingte en inla, dotna dongin a ngaihsutna uh theih sawmin tua ngaihsutna bang ngaihsun inla, ahih theih leh a hoihlohna leh a hatlohna uh ciang dongin a nuntakzia uh zong theih sawm in.
Na nuntakzia-ah kilangkhiasak in
Na muhkholhna pen lawhcing dinga na upna pen, hun khempeuh ah na lungsim a luahden ding kisam hi. Na thugen leh na gamtatzia panin zong na kiim na kianga mite in lawhcinsak na sawmna thu atheih uh kisam hi. A guk a lawhcinsak sawm pen haksa mahmah ban ah, a sia lam sep baih hi. Tua manin lawhcin na sawm leh, na kianga te na theihsak ngam ding ahi hi. Pua lama nang le nang na kimuanna in sung lamah kimuanna hong pia thei hi.
Hong buaisak dingte lak panin kigingkhol in
Na muhkholhna in mi nuih suaksakin, hong buaisak ding uh hi. Piangthak lote adingin piangthakte theihsiam a haksat mah bangin, muhkholhna a nei ngeilo mite adingin theihsiam haksa mahmah ahih lam thei in. ‘Hoih mahmah ei, Na lawhcing in cei’ a cih uh hangin a lungsim sung uah, ‘Nang leltak pen lawhcing lo ding hi teh’ cih om thei a, phamawh sa sese kei in.
Na lawhsap theih nadingte pelh in
Kikholh khop nuamsa mi na hih leh, na lawm ding nateel ciangin na pilvan mahmah kisam a, na lawhcin nading hong huh thei ding na teel kisam hi. Kikhawl khawm diamdiamin, hun tampi kimaimang sakin, meetna om lopi-in hun tampi kimawk beisak thei hi. Tua banga hun zat sangin, tua bang hun hong zatpihte tawh kikholhloh ziau hoihzaw hi.
Hih bang i gen ciangin mi tawh kikholhloh ding cihna hi lo hi. Kiniamkhiatna leh deihsakna tak tawh kholhpih veve inla, ahih hangin na tupna a lawhsamsak ding ahih leh hong thu kikuppih uh, hong ngaihsutpiakna uh zang lo in, a kiang uah tam omloh ding a gen i hizaw hi. Na muhkholhna a tangtung theilo dinga a ngaihsun mi khat tawh na kikholhkholh leh tangtung lo takpi ding hi.
A lawhcingsak thei dingte ngaihsun in
Na tupna mun pen mitsuan den inla, ahih hangin lampi a na kisapte nei dingin kithawikhol in. Lai na sim ciangin, film na et ciangin, mi thugen na ngaih ciang, na tupna mun hong tunpih thei ding hiam cih ngaihsun in.
A ngeina sanga nasiazaw in sem in
‘Na hoih lo sem in’ cihna lam hi lo hi. Mite in nai 9 pan nai 4 kikal sung lawhcin nadingin a sep uh leh, nang tua sanga tamzaw, naikal khat le nih behlap in. Mi theih, mi sin, mi sep nop ngeina sanga nasiazaw sem ngam in. Tua pen lawhcinna lampi baihpen ahi hi. Hih laibu hong piankhiatna hang khat zong hih thu ahi hi.
Na muhkholhna bang a nei mi a om leh panpih in
Meetna a om kei phial zongin tua bang mite panpih in. Tua in na sepna-ah hangsanna hong pia-in, thuakzawhna hong neisak ding hi. ‘Septic tank hah sianga sum thalawh pen nekzon nadingin a hoih ding a lamen khat om a, tua bang nasep a lawhcinpih khat kiangah a sepzia ding thei nuam ahih manin a khawnkhongin huh ding ngen a, lawhcing takpi hi’ cih pen mite gen theih khat ahi hi. Tua bang zah donga kipiakna in lawhcinna samkhia hamtang hi.
Source:
Nuntak Manphazaw Tawh Lawhcinna (Laibu)

