MIDANGTE THALAWPSAK. Agelh ~ T. Sawm Lian

Date:

MIDANGTE THALAWPSAK

Agelh ~ T. Sawm Lian

 

 

Thalawpna pen nangmah pan kipan ding ahihna thu i genkhinta a, thalawpna pen nangma tungah om ta hi. Nasep lawhcin nadingin midang na lawpsak siam kisam a, tua dingin na kiging hiam?​​ 

 

Mi pawlkhat te’n a nasep ding uh theician uh a, sem zo ding hi-in kithei​​ in, a thalawpna un zong cin hi. Sem dingin hong kipan uh a, leitungah nasep khat peuhpeuh khat beka sepzawh theih ahihlohna leh midang kihelna lo tawh lawhcinna taktak om thei lo ahihna hong thei uh a, lungkia kik uh hi. Tua ahih manin midang thalawpsak ding dan ngaihsut kisam hi.​​ 

 

A sep ding siam takin theisak in​​ 

 

Pasian thugen tampi lawhsapna pen hih lian ahi hi. Amau lamah theician kha ding uh hi. Ahih hangin amau lama kician pen midang tungah kician takin genkhia thei lo a,​​ cimtak​​ huai​​ hi lel uh hi. Gentehna zong nang adingin a kician khat pen na thuhilh mite adingin kician lo thei hi. Hih thu pen a mai lamah tampi kigenkhin hi. Theihciatna in thalawpna piangsak hi, cih mangngilh kei in.​​ 

 

Theihpihna leh theihsiamna​​ 

 

A tangpi in mite in i lametna tawh kituakin hong maingat uh hi. I lametna bang a hong maingat kei uh leh mi lamdangpi ahih kei uh leh i lametna piciang a maan lian lo hi kha ding hi. Mi tungah lametna piciang kician neih nadingin i mai a om mite’​​ dinmun i theihcian​​ ding​​ kisam a, a cihtheihna, a tupna, a siamna lam leh a thalawpna uh i theihpih​​ ding​​ kisam hi. Mi thalawp​​ sakna hoih mahmah pen, a lawhcinna theihpih leh lungdampihna​​ ahi hi. A nuntakzia uh tawh kituakin amau tungah lametna nei-in, tua lametna tawh kituakin amaute theisiamin a lawhcinna uh theihpihin phat siam le’ng, tua banga phat na aw ging a za-dah leitung mihing lakah tam lo ding hi.​​ 

 

Kidemna maan​​ 

 

Mihing lungsimah kidemna lianpi om a, a zang siamte adingin tua pen thupi​​ mahmah hi. Kidemna in thalawpna piangsak hi. Company nih kikal​​ a kidemna pen a ngeina hi a, company khat sunga nasem tuamtuamte a hoih lama kidemna pen hoihzaw kan lai hi. Ahih hangin, kidemna ngeina hi lo, kibawlsiatna, kimin​​ siatsak sawmna, kisuksiat sawmna a kihel leh kidemna pen maan nawn lo, manpha nawn lo cihna hi. Tua bang tung lo lian dinga a geelsiam mite adingin kidemna pen thalawpna a piangsak a​​ hoih mahmah ahi hi.​​ 

 

Dale Carnegie laibu How to Win Friends and Influence People kici sungah mi a thalawpsak siam mahmah Charles Schwab tangthu kigelh hi. Nasepna mun khata Manager in a cihtheihna lianpen tawh a nasemte a makaih hangin a sepkhiat uh kibehlap thei tuan lo hi. Charles Schwab cial a, aman bangdang a thupi hih tuan lo hi. Chalk khat la a, sun lama nasemte kiangah,​​ Unit bangzah semkhia na hi uh hiam?​​ ci-in dong a, nasemte in,​​ Unit guk​​ ci-in dawng uh hi. Schwab in​​ a​​ golpi-in​​ 6​​ cih bek factory sual tungah gelh hi. Sun a nasemte a ciah khit uh ciangin zan lama nasemte in lamdang sa in dong uh a, sun lama nasemte sepkhiat ahihna thu hilh hi. A zingsang ciangin Schwab in factory pha kik a, zan lama nasemte in​​ 6​​ pen phiatin lianpi-in​​ 7​​ gelh uh hi. Sun lama nasemte in a muh uh ciangin sunnung lam ciang​​ 8​​ gelh kik uh hi. Tua bangin kithuhilhna, Lai Siangtho sung, sermon, leh management institute a seminar thupi mahmahah kihel tuan loin, Schwab in ni tam lo cik sungin​​ 6​​ pen​​ 10​​ suaksak hi. A geelsiam mite adingin vanzat neucik zong na lianpi a sem thei suak hi. Kidemna pen i zat siam leh thalawpna siangtho piangsak thei hi.​​ 

 

Khatvei thu-in thu tampi hilh kei in​​ 

 

Pasian thugente in a hih khialh zel uh pen mawhna kiphawkna taktak gen lo a Pasian​​ mawhmai​​ sakna lam uang- gen luatna hi a, a hun a cin​​ ma​​ in maisakna lamah mipite lawpsakin, theology maan lo hong piang hi. Khatvei thu-in thu tam hilh lua cihna hi. Thudangah zong hih thu pen maan hi. Nasemte pen a dinmun uh leh a theihsiam khom ding un hilh in. Thalawpna thu i gen ciangin mi pawlkhat pen mi maingap theih dingin omin, kikamtam a, nasemte​​ a​​ thalawpna sangin​​ ki​​ linglawngsak zaw thei hi. Tuni a nasep thalawpna a neih nadinga hilh ding kimlai, zing ciang a sep ding na gengen leh, sep ding tam sa lua-in ngap loin tuni a sep ding zong haksat ngaihsutin sep thalawpna nei lo pah thei uh hi. Manager hoih in a hun khom bekin a nasemte lawpsak siam hi. Nasem nuak​​ (strike)​​ omna hang pen amau theih ding hi lo thu tam a theihluatna uh hang hi nuam mahmah hi.​​ 

 

Mimal kizopna hoihsak in​​ 

 

Hih pen i gam sungah thugensiamte kitangsap lianpi ahi hi. Pulpit leh stage khatpeuh pan mipi tampi thakhatin lawpsak siam uh a, mimal address loin, a lom​​ in mipi address uh a, mipi nei​​ in, mimal nei lo uh hi. Mipi a bawl pen mimal hi a, mimal tawh kizopna hoih na neih kei leh a lom​​ a mipi thalawpsak na siam hangin kizopna taktak na nei kei ding a, zung​​ (root)​​ hoih​​ nanei taktak kei ding hi. Hih pen politician ten theician mahmah uh hi. Vote khiat ding ciang a huihnun dan panin bang party hiam hat tuak mahmah a, a mipi​​ lamah hatin, vote pen​​ mimal​​ vai ahih manin ki-umkhial zel hi. Mimal sin inla, theicianin, ama nuntakzia​​ (private life hi lo)​​ theician in. Tua in na sepnop lawhcing taka sem thei dingin hong huh ding hi.​​ 

 

Result pen thalawpna a piangsak hi​​ 

 

Hih thu pen maan lo a ci i om ding ka um kei hi. Hun khat lai​​ in ka​​ nasepna khatah uliante in sep ding khat - Bangci sep ding? Bang hiam a kisapna? Hih sepna in manphatna bang nei? cih hong hilh lo​​ in ka mai​​ ah sep ding hong guan ziau uh hi. Tua bang hun ciangin tua nasep result ding thei lo ka hih manin thalawp taka sep haksa ka sa mahmah hi. Laigelh khawng ka uk pongmawk zawh, tupna kician nei a kalsuanin, nasep ding om peuhpeuh a manphatna lam leh a result ding ngaihsun kawma ka sep zawh ciangin nasep hong nuam mahmah hi. Tua banga sepna thaman​​ (result)​​ ka muh ciangin hong thalawpsak zaw sem lai hi. Lo khote in buh lak a manphatna a theihcian mahmah bangin, result pen thalawpna a piangsak lian mahmah ahi hi. Ama nasep result ding a thei lo leh a ngaihsun lo mi in lawp takin sem dingin hatna hau lo ding hi.​​ 

 

Muangngam in​​ 

 

Hih muna thalawpna i gen pen entertainer in mipi a thalawpsak bang hi lo hi. Na manpha sem dinga lungsim sunga nasep nopna lam hi, cih mangngilh kei ni. Thalawpna gal lauhuai mahmah pen kimuan​​ ngamlohna ahi hi. Mi ten hong muanmawh leh, a lawpna zahzah un lauhuai uh hi, cih mangngilh kei in. Thalawp bangin a kidawk uh hangin, hong khem uh cih uphuai​​ zaw hi! Nangmah mahmah in zong mi pen a muanhuaina uh ciangah na muanngam ding ahi hi. Kimuantuahna omlo thalawpna pen​​ buhkung​​ hal tawh kibang a, kuangziau a beikik ziau hi. Manpha taka zat ma-in mit kik ziau hi. Tua manin thalawpna piansak ma-in kimuantuahna/kimuangamna lei​​ (bridge)​​ hoih takin dawh masa in.​​ 

 

 

Lawhcin taktak na sawmna kilangsak in​​ 

 

Lawhcinna pen sin theih hi a, a picinna pen sawmna taktak leh a kho nuntakna ahi hi. Sin bek pen a tawpna hi lo a, na tupna pen lawhcinsak sawm taktak na hihna na kilatkhiatsak ding kisam hi. A lawhcin sawmte mah lawhcing uh hi. Nang​​ mahmah​​ in​​ sawmna taktak na neih kei leh midang na lawpsak thei kei ding hi. Company lian makaite in zong a nasem ding a lak uh ciangin a siam sangin​​ a sawm taktakte​​ deihzaw uh hi.

 

Source:

Nuntak Manphazaw Tawh Lawhcinna (Laibu)

Laibu saal / Zomi eLibrary

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related