MAKAI LEH HAN NA. Agelh ~ Lian Muan Kim

Date:

MAKAI LEH HAN NA

 

Agelh ~ Lian Muan Kim

 

Hanna icih in haksatna, gimna leh lauhuaina​​ te phut​​ ngamna hi. Launa omlo, lau theilo cihna hilo in lau pipi-a manawt ngam veve, cihna hi zaw hi. Hanglua kisa in lau thei ngiatlo cihpen haihan kici hi. Banghang hiam cih leh mihing a, i pianlim in mawhnei sa ihih manin launa tawh i kidim hi​​ (Zawmah 3:23). Leitung ah mawhna a lutma in launa zong om nailo hi napi mawhna a lutphet a kipan launa i nei hi​​ (Piancil 3).​​ 

 

 

A nu gil sunga om naungeek khat pen kha 3 a phak ciangin lau theita hi. A nu bangin nau laakkhiat ding, paih ding peuh ngaihsun leh a ngaihsut phet in tua naungeek laulua kisa in ton vilvel in bu thei hi. I suahma lim a, kilau thei ahih manin makai khat i suah hangin tua launa beikhin pah tuanlo hi.​​ 

 

 

Makaite zong lau thei a, galhangte na ngawn zong lauthei uh hi. Nungzuite zong lauthei zaw sem hi. Topa Zeisu pian madeuh a Zawmah galkap mang minthang mahmah ahi Julius Caesar pen kek a kiat ciangin laulua ahih manin a lupna nuai ah bu hi. Pi 7 a pha zeza Russiate' galkap mang Peter the Great pen leei tung pai peuh leh laulua ahih manin naungeek bangin kap hi. Siam le siam loh, han le han loh, hat le hat loh tawh kisai lo in launa kinei ciat hi.​​ 

 

 

Mawsi in Pharoah kumpi pa a launa hangin Midian gam ah tai in bu hi. Ahih hangin Pasian in Egypt kumpi Pharoah mai ah a ding dingin Mawsi a sawlkik teitei ciangin Mawsi na pai hi. A laulo hilo napi Pasian in sawl ahih manin a pai ahi hi. Ahih hangin Pasian ompihna a theihkhit a kipan hang mahmah hi.​​ 

 

 

Pawlu in zong Kawlentu pawlpi mite kiangah: Tha neilo pipi, lau pipi leh ling tenten kawmsa in no kiangah kongpai hi, ci hi​​ (Kawlentu masa 2:3). Tua ban-ah: A pua lam ah buaina haksatna tuamtuam, a sunglam ah launa tuamtuam a neihlam zong genlai hi​​ (Kawlentu nihna 7:5). Lau mahmah taleh a launa in lungdamna thugen ding khaktan zolo hi.​​ 

 

A lau theih hangin Pasian min tawh sep ngamloh nei tuanlo hi. Sawltakte 13 na pan en suksuk lehang Pawlu hanna kimu thei hi. Laiteite mai ah, uliante mai ah, biakna makaite mai ah, mipi mai ah, ukpite mai ah, kumpite mai leh upna maanlo a neite mai ah hang mahmah hi. Meidawi cih kammal peuhmah ama tung pan kiza​​ khalo hi. Pitazuh zong kawk baang ahih manin mipi mai tektek ah kawkin taigawp hi​​ (Gal 2:11).​​ Upna maanlo a hilh te'n Pawlu mawhpaih in gensia ta le uh zum peuhmah lo-in, zong lau beek lo hi. Mi pawlkhat tungah a hang mahmah dingin a lungsim khensat khin hi​​ (Kawlentu nihna 10:2).​​ Khasiangtho in launa lungsim hong piakei, ci-in Timothy hanthawn hi. Thahat in la, hang in. Zum peuhmah kei in, ci lai hi (Tim masa 1:18; 6:12; Tim nihna 1:8; 2:1, 3).​​ Pawlu zumkong mangkong a tun hangin hang takin ding veve hi. A lawm a gual pawlkhat leh thu-ummi tampi takin taisan​​ mah taleh lau tuanlo hi. A sih ding lawp mahmah a, a hin ding zong lawplel hi. Nungta ding hi leh lawp, si ding hi le zong lawp ahih manin a that dingte' a dingin thadah huai mahmah hi. Mite'n a taisan hangin laulo lua kisa in Topa ompihna vive na genzaw hi.​​ 

 

 

Mihing a piangngeite lak-ah a hangpen khata kiciam- teh ahi Martin Luther pen Worms ah thusit thuak dinga a pai ma in a lawmten lauhuai sa uh ahih manin khaam uh hi. Ahih hangin Luther in a lawmte kiangah: Lungmanna, launa khempeuh tuakkha thei mah ding hing…taikei ning, ka gelhsa laite zong phiatkik kei ning…Worms a dawite sim zawhloh zahdong in tamphial ta leh taikei ning, ci veve hi.​​ 

 

 

Luther in kumpi Charles V mai ah a din ciangin a lai- gelh sate phiatkik dingin kisawl hi. Ahih hangin amah’n: Laisiangtho pan ahi zongin ngaihsutna pan ahi zongin ka khialhlam nong kiphawksak zawh kei ua leh phiatlo ding hing. Phiat theilo hing. I lungsim tawh kilehbulh na khat peuhpeuh sepding pen pilvai kei, zong muanhuai kei, ci-in dawngkik hi. Tua khit ciangin: Hiah ding ing. Bang mah dang semthei nawn keng. Hong huh in, Topa aw! Amen, ci-in thungen hi.​​ 

 

 

Topa Zeisu a sihkhit ciangin a nungzuite pen Zudahte lau uh ahih manin innsung ah kikalhkhum uh hi​​ (Zawhang 20:19).​​ Tua zawh a sawtlo in mipite in Pitazuh le Zawhang' hanna mu uh hi, kici kik hi​​ (Nasemte 4:13). Hih tegel enkak le hang mi lamdang omlo hi. Nungzuite mah hi lel uh hi. Tua ahih leh banghang in khatvei leh lau-a khatvei​​ leh hang uh hiam! Nasemte 2:4 na ah nungzuite pen vantung pana hong kumsuk Khasiangtho tawh kidim uh ahih man hi. Khasiangtho in meidawina lungsim hongpia lo-a hanna lungsim hong pia hi​​ (Tim nihna 1:7). Hang cih kammal, hi teng ah a kizat ciangin tu le tu a hang cihna hilo zaw a, na khat peuhpeuh a sepna, a bawlna leh a kampauna hangin a nunga a thuak ding teng mukhol napi khat zong kihta lo, laulo cihna ahi hi.​​ 

 

 

Piangthak makai khat ihih nak leh Khasiangtho​​ hongpiak hanna pen i kilatkhiat sak ding kisam hi. Vaihaksa, buaina leh lauhuaina khat peuhpeuh a om ciangin nungzuite'n hong muang uh a, hangtaka tuate a kantan pih dingin hong lamen uh hi. Hangtaka ma a nawt ding bek zong hilo in nungzuite a hanthawn dingin zong hong lamen lai uh hi. Meidawi-a a bubu makai kuan zui nuam ding ahi hiam! Gal kido ding ciangin a gamhtat mahmah ahi Assyria kumpi Sennacherib ih galkapte pen Hezekiah le a galkapte'n lau mahmah uh hi. A cihna ding uh a theih loh uh ciangin thungen uh a, Pasian hong beel uh hi. Tua khit ciangin Hezekiah kumpi pa in: Thahat un la, hang un; Assyria galkapte a tam mahmah uh hangin laukei un, lungkia peuhmah kei un … Assyria kumpi pa'n ci le sa galkapte bek nei hi. Ahih hangin ei lam ah gal hong​​ do​​ sak dingin i Topa hong pang hi, acih leh mipite'n Hezekiah hanthotna hangin thangah mahmah uh hi​​ (Khangtangthu nihna 32:7-8).​​ Hezekiah zong a laulo hilo hi. Topa kiang pan tha a laak khit ciangin hangtakin gal hongkuan a, galkapte lauloh na ding zong hanthawn lai hi.

 

Source:

 

Makaih Pilna (Laibu)

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related