MAKAI IH CIH KUA HIAM : Agelh~ Lian Muan Kim (Makaih Pilna – Laibu)

Date:

MAKAI IH CIH KUA HIAM

 

Agelh~ Lian Muan Kim

 

Leitung mun tuamtuam le gam tuamtuamte ah thunei pen ding kituhin makai kisuaknuam thei mahmah hi. Sum le paai, tha le ngal leh hun tampi bei-in makai suahtheih na ding kihanciam hi. Mithupi le makai gina zong tampi hong piangkhia takpi hi. Minthanna tawh makai a suak tampi oma, pilna siamna le hauhna tawh makai a suak zong tampi om hi. Pu le pa khanga makai nam ngiat zong omin za' neihna hanga makai suak zong om hi. Amau le amau makai kisuaksak omin mite'n makai a suahsak uh zong om hi. Tua banah, makai ding dang omlo ahih manin ut takei leh makai a suak zong om hi. Tua ahih leh makai icih kua hiam.​​ 

 

Nungzuihna pen baih mahmah lel​​ a, makaihna ahih leh haksa hi. Bangzahta-in haksa taleh a mai phungam veve-a ama paipaina ah mi a tonpih zo khat pen makai ahi hi. Khatvei Stephen Covey in Columbus pawisimna khata thupiang khat gen ngei hi. Bangci hiam cih leh Columbus pen pawipi khatah kisamin tutna nuampen ding khatah kitusak hi. Tua leh a pama tu mikhat in hazasim pian ahih manin Columbus kiangah: American Indian-te va mukhia hilo na hia. Tua banga a mukhiathei ding Spain gamah mi tampi omlai lello dia ma taw, a va cih vial leh Columbus in zong dawngkik hetlo-in aktui tangkhat hong la phei piatpiat hi. Pawisimte' kiangah: Hih aktui a zawllamin na dinsak theih uh leh, ci-in to hi. Mipite'n zong hanciam keeisam napi uh dingsak thei tuanlo uh hi. Tua leh Columbus in tua aktui hong la-in sabuai tungah a zumna lam khensuk ziau-a aktui dep ahih manin kitung viuviau hi.​​ 

 

 

Tua leh hazatna tawh thudong pa'n: Ko zong tua dan a kahih lel ding uh hi ven, acih leh Columbus in: Hi mah hi, thei le uh cin hih mah ding hi ve uh teh. Khatvei Leitung thak pai nading lampi konghilh khit ciangin zuihziau ding sanga a baih zaw om nawn kei, cih tawh dawngkik hi.​​ 

 

Makai i cih in mite ngaihsut khak hetloh khat ngaihsun thei in, mite pai ngei nailohna leh a pai ngamlohna mun uah pai ngama, midangte a makaih ngam mi ahi hi. Kei makai hing ci-a taangko takei leh mipite'n zuihtaak sa-a a zuih pen uh ahi hi. Tua banah, mite thuzawh​​ a, ama pai na munmun​​ ah a tonpih zo mi pa pen makai ahi hi. John R. Mott in: Makai i cih in a paina lampi a thei pa, tua bekmah mitsuana midangte a kaithei​​ pa hi, ci hi. President Harry S. Truman in: Makai i cih in midangte a sepnop loh uh na khatpeuh semsak in, lawptaka a semnuamsak pa ahi hi, ci hi.​​ 

 

Khatvei Sengam​​ ah Pasian nasemte thu kikupnawina khat omin a thu uh khup thei mahmah lo uh hi. Makai i cih kua hiam ci-in kikum uha, a tawpna bangah a awte uh sangkhanin kitawng dek liang uh hi. Ahih hangin tua lak ah a pau hetlo khat om hi. Tua leh Chairman pa in a gei-a a pau hetlo ahi D. E. Hoste, China Inland Mission Director, kiangah: Nang bangci ngaihsut na hia, acih phei leh a mit phe leplep kawmsa-in Hoste in: Mikhat pen makai hi maw hilo cih i theihnop leh nungzui nei maw neilo cih et masak ding thupi sa ing, ci hi.​​ 

 

 

Mipil misiam tampi takte in bangbangin gen ta le uh a gennop bulpi pen uhin makai icih in midangte a thuzawh pen hi, cih ahi hi. J. Oswald Sanders in zong: Makaihna i cih in thuzawhna hi, na ci hi. Thuzawhna i cih ciangin midangte pen makai pa' lamlahna banga zuihsak theihna, makai pa' deihna banga ngaihsutsak, gamtatsak theihna leh nuntaaksak theihna ahi hi. Makaite in mi thuzawha, nungzui nei uh hi.​​ 

 

 

Sanders in: Piangthak makai khat in ama hanciamna hang hi masalo-in Khasiangtho vangliatna bek tawh midangte thuzawh hi, ci hi. Tua hi-a piangthakte' a dingin makai i cih in Khasiangtho vangliatna tawh midangte thuzawha, Makai Pa ahi Zeisu nung a zuihna ah amaute zong tonpihin Zeisu minthan na dinga a koihsaksa sepding khempeuh a seppih leh a gualzawhpih pa ahi hi. Makai pa in Zeisu lungsim puakzia leh a tupna a gelnate pen ama lungsim puakzia leh ama tupna gelna suaksak pah hi.​​ 

 

 

Endnotes

 

1) Stephen R. Covey​​ pen October 24, 1932 in Salt Lake City, Utah ah suaka, Harvard University pan MBA leh Brigham Young University pan DRE man hi. Laibu pawlkhat a gelh lakah 1989 kuma, a hawmkhiat The Seven Habits of Highly Effective People pen minthang mahmah​​ in awn 15 val kizuak​​ khia hi. Pahtawina thupi tampi ngah​​ a, laibu gelh leh makai pattahna lamah mi kizahtak mahmah khat ahi hi.​​ 

 

2) Christopher Columbus​​ (1446? – May 20, 1506) pen Italy mi' hi napi Spain​​ Navigator sem hi. Spain pau a siam bek hilo-in, a khualzinna ciaptehna khempeuh latin lai-in gelha, a thusim khempeuh Greek lai-in gelh se hi. October 12, 1492 kumin America mukhia ahih manin tuni dongin October 12 ni pen Columbus Day ci-in America leh Spain in ciamteh uha, zumkhakni hisak uh hi. 14​​ 

 

3) John R. Mott​​ pen 1865 May 25 in suaka, Student​​ Volunteer​​ Moment leh YMCA ah na sem ngei hi. Methodist vakkawn sia minthang khat hi-a 1900 kumin Evangelizing the World in Our Generation cih laibu minthang mahmah khat gelh ngei hi. World Council of Churches (WCC) a phuan pawl​​ ah zong kihel hi. 1952 kumin kum 86 a pha, a zi Leila si ahih manin 1953 kum ciangin zikik nei hi. Tua-in amah kum 88 phata hi. WCC ah thu a genkhit zawh a sawtlo, January 31, 1955 kumin leitung nusia hi. A nuntak sungin USA president-te tawh kilawmta mahmah​​ a,​​ Nobel Peace Prize zong ngah hi.​​ 

 

4) Harry S. Truman​​ pen May 8, 1884 kumin Lamar khua Missouri ah suaka Baptist pawlpi sung panin khangkhia hi. A zi Elizabeth Virginia Wallace tawh ta khat bek nei uh hi. 1945 in USA vice-president sema ni 83 sung bek sem man hi. April 12, 1945 kumin president Franklin Delano Roosevelt hong sivat ahih manin tua kum mahin Truman pen USA-te' a 33rd president hong suak hi. Tua zawh khalang khit ciangin Germany te'n gallelhna pulaak uha, August kha-in America-te in Japan gam Hiroshima le Nagasaki khuate ah Atom Bomb khia uh hi.1953 kum dong president semin December 26, 1972 ni-in si hi. A zi pen ama sih zawh kum 10 nungta lai hi.​​ 

 

5) J. Oswald Sanders​​ pen Oct 17, 1902 in suaka, Oct 24, 1992 in si hi. Vakkawnsia thugen siam Pasian nasem minthang mahmah khat ahi hi. Overseas Missionary Fellowship ah Director sema, laibu gelh zong siam ahih manin The Order of the British Empire for Christians acih pahtawina kipia hi. Pasian thu lam laigelh siam ahih manin pahtawina dang tuamtuam zong kipia-a, a khan sungin laibu bu 40 val gelhkhia hi. A laibu gelh pawlkhatte in The Incomparable Christ, Satan Is No Myth, Enjoying Intimacy with God,​​ Spiritual​​ Clinic leh Bible Men of Faith cihte ahi hi.

 

Source:

 

Makaih Pilna – Laibu

 

Lian Muan Kim

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related