MAI-AH KOICI BANG I HI DING HIAM? Agelh~Kap Za Khai

Date:

MAI-AH KOICI BANG I HI DING HIAM?

Agelh~Kap Za Khai

 

Ka lawm itte aw, eite’ pianzia ding taktak a telin hong kilat nailoh

hangin tu-in Pasian’ tate ihi hi. Ahi zongin Khrih hong kilat ciangin

ama pianzia ahi bang teekteekin mu ding ihih manin amah i bat

nading thu teltakin i thei hi.

      1 Johan 3:2

 

Jesuh in ama kiangah, A mantakin ken kong cihin-ah: Tuni-in

Paradis-ah kei tawh na omkhawm ding hi, a ci hi.

      Luka 23:43

 

Hih thului tomno sungah Jesuh Khrih hong paikik ding​​ (second coming) tawh kisai ahi zongin, ni nunung tawh kisai ahi zongin, nitawp ni thupiangte tawh kisai ahi zongin​​ (eschatological events), kikup ding ka ngaihsun kei a, ka tupna bulpi penin, thu-ummi khat le Jesuh Khrih a kimuh hun ding le a kimuhzia ding tawm a pulak nuam ka hi hi. Nitawp ni tawh kisai a kicingin a sim nuamte​​ (Lai Siangtho lo adang laibu cihna)​​ in hih thului tawpna lam-ah a kicingin kisim thei hi, cih hong theisak hi.​​ 

 

Jesuh’ Khephung a beel eite khempeuh ama sungah mi thak ihi khin a, i sungah zong Pasian Kha Siangtho hong teengin eite khempeuh Pasian’ tate suakna hamphatna i ngah hi. Tua hi leh Pasian’ tate in mailam hun-ah koici bang ihi ding ahi hiam? Banghun ciangin Topa tawh i kimu ding hiam? I lametna bangin hong piang takpi ding ahiam? Ahih kei leh i lametnate a mawk suak ding hiam? Tu laitak i Khrisitan nuntakna koici bangdan ahi hiam? Hih thute in Jesuh’ Khephung ah i om khit zawh a thu nunung pen ahi hi.​​ 

 

Tu laitak I Omzia​​ 

 

Hih tawh kisai in Paul in a genna ah,​​ “Dal limlang sunga et bangin tu laitakin a kitel pha loin i mu milmial a, ahi zongin mai lamah maitang kituahin i mu ding hi. Tu laitakin i theihnate kicing lo a, ahi​​ zongin mai lam-ah Pasian in eite hong theih mah bangin a kicing takin amah i thei ding hi (1 Kor. 13:12).”​​ Paul genna bang hi leh tulaitak a i omzia pen Dal limlang et bangdan hi ci hi. Eite in Jesuh Khrih leh ama hong piak nuntakna thak​​ (New Life)​​ i ngahzia, i theih dan leh i​​ telzia pen dal limlang et bangin hi​​ milmial in amaute siangtak in kimu zo lo hi cihna hi. Lai Siangtho hun lai a limlang pen tuhun a limlang dan hi loin sumngo ahi kei leh dal a kinawt siang sumngo ahi kei leh dal limlang​​ (polished metal)​​ ahi hi​​ (Paikhiatna 38:8; Job 37:18).[185]​​ 

 

Hih dal limlang pen tuhun i zat limlangte tawh kibang lo hi. Tuhun limlangte sungah i mel a kitel siang sitset hangin dal limlang sungah i mel kitel siang zo lo in ahi milmial bek-in kimu thei bek hi. Paul hun lai in zong hih bang dal limlang mah na kizang lai hi. Tua dal limlang tawh ki-en lehang i mel nangawn ahi bang lianlian in kimu thei lo a, ahi milmial bek in kimu thei hi. Cihnopna ah i Khristian nuntakna sungah Jesuh Khrih leh ama hong piak nuntakna thak ei mihingte lampang panin i theih, i neih, i muh theih hangin tua pen dal limlang ki-et bangin kimu napi in kitel siang sitset zo lo hi. Tu laitak in Jesuh Khrih hihna taktak i muh sitset zawh nailohna ahang tampi lak pan khat in eite in khami hihna sungah a bucingin i lut theih nailoh man ahi hi. I kammalte leh i theihnate in Pasian’ vantunggam thu a​​ tel​​ zo ding zah dongin kicing nailo ahih man leh tua thu a thei dingin hong kibawl nailoh man ahi hi. Ahi zongin tua bang hihna panin i kikhel hun ding om veve ding hi​​ (2 Kor 3:18).[186]​​ 

 

Nuntakna thak​​ (New Life)​​ pen hih leitung sungah a kicingin​​ (fully)​​ hong tung khin a, ahi zongin eite in i mihing hihna​​ (fleshy nature)​​ hangin tua nuntakna pen a kicingin i ngahzo, i thei zo, i nei zo lo ihi hi. Tua ahih manin eite’ Khristian nuntakna omzia i lungngaih tak ciangin ei adingin Jesuh Khrih le ama hong piak nuntakna thak pen dal limlang ki-et bangin i mu milmial, i ciamkha milmial, i thei kha​​ milmial, i nei kha milmial laitak ihi hi. Tua pen leitungah pumpi si leh sa tawh i nuntak sungin i omzia na hi gige hi.​​ 

 

Pasian Tate Mah I Hi Veve Hi​​ 

 

Leitungah i nuntak sungin eite in Pasian i theihtel, i muhtel, i neih sinsen zawh loh hangin​​ (1 Kor. 13:12)​​ ahih kei leh Johan cih mah bangin i pianzia ding i theihtel​​ nai loh hangin eite pen Pasian’ tate i hi veve hi​​ (1 Johan 3:2).​​ Bangzah in i nuntaknate lamet bei in, haksa in, i lungkiat huai zongin i upna i khahsuah loh ding thupi hi. Topa’ hehpihna sungah cihtakna tawh dingcip tawntung ding thupi hi. Mihing pilna leh theihnate tawh Pasian vangliatna le ama hihnate kithei zo lo hi. Nisim i nuntakna-ah zong Pasian hong deihsakna leh hong geelsaknate nangawn i theihtel​​ zawhloh hun tampi om hi. Paul cih mah bangin​​ “Tu laitak a i theihnate kicing nailo (1 Kor. 13:12),”​​ ahih manin Jesuh’ Khephung mitsuan in i nuntak sung haksatna bangzah i thuak zongin​​ “Khrih in a hong piak vangliatna tawh (Fil. 4:13),”​​ Khrih’ hong ciamsa nuntak kicinna​​ (Johan 1:16; Efe.​​ 2:7; 4:13)​​ i ngah dongin hanciam takin tua kong i tun dong i taitai ding​​ ahi hi (Fil. 3:12-14).​​ Tua ahih manin tulaitak i nuntak sungin i biak Pasian leh a Tapa, Kha Siangtho leh amaute hong piak nuntakna thakte tuhun mahmah in kicing takin i ngah, i theih, i neihkim theih nai loh hangin lungkham ding hi lo hi. I mihing hihnate bangzah in picing lo​​ ahih​​ hangin zong eite pen Pasian’ tate mah i hi veve hi. Banghang hiam cih leh i neih Pasian pen a citak Pasian, a muan huai pen Pasian ahihman ahi hi.​​ 

 

Jesuh tawh I Kimuh​​ Sitset Ding Hun​​ 

 

Jesuh Khrih tawh i kimuhkik ding hun pen a ngaklahhuai mahmah leh i lunggulh penpen hun ahi hi. Hih tawh kisai in mihingte lampang panin thuhilhna tampi leh upmawh thu zong tampi leitungah phuangkhia hitase mah leh Lai Siangtho in thu-um gupngah mi khempeuh pen Jesuh tawh kimu limlim ding ahihna hong​​ telcian sak mahmah hi. Thu-um pawlkhatte in mihing pen a sih khit ciangin koimah ah pai loin leisungah ihmu cip in, amau pen Jesuh hong pai kik ciang bek-in thokhia pan ding uh hi, ci-in pom uh hi. Tua dan ahih leh​​ Jesuh in banghang in Moses leh Isaiah tawh mual tungah kiho thei ahi uh hiam?​​ (Matt.17:1-5). Banghang in Hell sung panin mi haupa Dives in Abraham angsung a Lazaras mu thei ahi hiam?​​ (Lk. 16:19-26). Lai Siangtho sungah bek tham loin Leitung thu piangte sungah zong misite pen Jesuh tawh kimu ahihna teci pang uh hi. Bangbang ahi zongin thu-um​​ mite pen i sih khit ciang leh Jesuh hong paikik ciangin Jesuh tawh kimu ding ahihna Lai Siangtho siksan in i en ding hi. Hih sungah sih khit ciangin Jesuh tawh kimuhna pen khatkia bek tawh kisai kimuhna​​ (personal event), i ci dinga, Jesuh hong paikik ciangin kimuhna pen mi lompi tawh kimuhna​​ (public event)​​ i ci ding hi.​​ 

 

I. I Sih Ciangin I Kimu Ding Hi​​  

Jesuh genna bang hi leh thu-ummite a sih khit phet in Jesuh tawh kimu pah ding ci hi​​ (Lk 23:43). Mi gilo pa leh Jesuh a kimupah nading mun pen Paradis hi a, tua kammal a khiatna pen vantung gam ahi kei leh Pasian’ omna mun cihna ahi hi. Vantung gam leh Paradis pen a mun kibang ahi hi​​ (2 Kor. 12:2-4). Jesuh in gupna ngah mi khat a sih phet in amah tawh Paradis ah om khawm hi ci hi.[187]​​ 

 

Paradise kammal pen khanglui Iranian​​ (the Persians) (pairidaeza-)​​ pan a kikawm​​ (loan-word)​​ kammal hi a,​​ “a ki-uumcip huanpi,”​​ cih khiatna nei hi. A Greek kammal paradeisos pen Persia kumpi’ huante​​ (Gardens of King Persia)​​ genna in Xenophon in na zang masa pen hi. Paradise​​ (Heb. pardes)​​ kammalte pen Neh. 2:8; Thuhilhna 2:5; Solomon. 4:13, Pian. 2: 8 cihte ah​​ “Huan, gamtulak, Eden huan,”​​ cih​​ deihna tawh na kizang hi. Hih hun lai-in hih kammal pen Pasian thu tawh na kisai khollo hi. Leitung a om kumpite’ huante, gamtulak-te genna bek-in na zang uh hi. Tuabang hitase leh hun a sawtsawt ciangin Jewishte in hih kammal pen mailam hun ah hong tangtung ding ahi Messiah hun lametna in na zang uh a, tua hong kiphut ding Messiah gam pen Eden huan mah bangin nopci mahmah ding hi ci-in lametna nei uh hi. Jew mite upna bang hileh Paradise pen amau sungah om khin​​ a, ahi zongin kiselcip lai hi ci hi. Tua a kiselcipna mun pen khanglui pulepate’ omna, Pasian sapna a ngah mite le a thuman mite omna om na mun hi ci-in um uh hi.​​ 

 

Thuciam Thak sungah paradise​​ (Gk. paradeisos)​​ cih kammal pen Lai Siangtho mun thum sungah kimu thei hi: Luka 23:43; II Kor. 12: 2-4, le Mang. 2:7. Luka 23:43 sunga pen Jesuh’ zat kammal hi a, gupna ngahsa mi a sihphet in a kha a paipah nading mun pen paradise hi ci hi. Hih pen Lararus le mihaupa thupiang tawh kibang hi (Luka 16: 19-31). 2 Kor. 12: 2-4 sungah Paul in amah le amah mi thumna​​ (third person “Mi khat, tua mipa”)​​ bangin kigenin vantung​​ (ouranós)​​ thuap thumna ah a pumpi(só̄ma) mahmah tawh kahto ahihna hong gen hi. Tua gam pen a thupi mahmah le a zai mahmah gam​​ (Isa. 33: 17),​​ a hoihzaw a kip tawntung gam​​ (Heb. 10: 33; 11:16),​​ Pasian’ khuapi​​ (Heb. 12:22),​​ ciamsa tawntung gamhluahna gam​​ (Heb. 9:15), Jesuh’ bawl’ mun​​ (Jn. 14:2), tawntung minthangna mun​​ (2 Kor. 4:17), Sumkholna mun​​ (Matt. 6:20)​​ ci-in min tuamtuam in kilo hi.​​ 

 

Vantung thuap thum om hi. Thuap khatna pen leitung’ huih lakteng hi,​​ “Vantung in guahtui hong pia hi (James 5:18).”​​ Thuap nihna pen ni, kha le aksite omna hi,​​ “Aksite vantung pan hong kia ding hi (Mang. 3:12).”​​ Thuap thumna pen Pasian’ omna hi,​​ “Vantung thumna dongah kilato hi (2 Kor. 12: 2).”​​ Tua thuap thumna pen Paradise kici hi. Luka 23:43 sunga Jesuh’ genna mun ahi hi. Mangmuhna 2: 7 sungah Jesuh in a gualzote paradise luahna pia ding ci-in kamciamna pen mailam ah hong piang takpi ding thu piang kamciamna (eschatological promise) hi a, tuahun ciangin Jesuh in a gualzote Pasian’ huan​​ (parádeisos)​​ sunga om nuntakna singgahte nek theihna thupha pia ding hi. Tua huan sungah nuntakna singkung, nuntakna tui, kum khat in sawmlenih vei a gah singkung cih bangin mailam hun-ah hong pai ding Pasian’ gam genna in zong kizang hi​​ (Mang. 22).[188]​​ Pasian’ gam ahikeh vantunggam pen Paul lohgal a mu kuamah omlo hi. Pasian’ mizat tampi in zong mu ngeilo uh hi. Vangam​​ a muh ngeilo uh hangin tua gam pen nopci mahmah ding cih thei uh a, a nopci dan ding pen mihingte’ kam tawh gen zawhloh, gen theihloh ahih​​ manin mite’ tel theih nadingin leitung a om huante tawh a kigenteh denna uh ahi hi. Muhtheih loh Pasian’ gam ii ziate i teltheih nadingin muh theih​​ mihingte’ huan ii zia tawh a kigenteh pak dan ahi hi.​​ 

 

Tua gam pen Pasian omna mun​​ (Matt. 6:9), a siangtho mun​​ (Mang. 21:27; Late 20:6), a hoih mahmah le a siangtho sisetna mun​​ (Mang. 21:21), nuntakna gun luanna le nuntakna singkung omna​​ (Mang. 21:1-2), vantungmite’ lasak zakna mun (Mang. 5:11), Pa Pasian, Ta Pasian le Kha Siangtho Pasiante omna mun​​ (Mang. 22:4), pahtawina kipiakna mun​​ (Matt. 5:12; Mang. 22:12), misia le mipha kikhenna mun​​ (1 Kor. 6:9-11; Gal. 5:19-21; Mang. 22:14, 15), thu-ummite’ omna mun​​ (2 Kor. 5:1), pumpi khangno kik in thahat kikna mun​​ (Job 33:25; 1 Kor. 15: 53), lungdamna le nopna mun​​ (Isa. 35:10; Matt. 25:21), leitung thuphate hong luankhiatna mun​​ (Johan 3:27; James 1:17)​​ ahi hi. Tua bangmah in tua gam sungah tuipi omlo, vanlui le leilui omlo, gilkial cih omlo, daangtaakna omlo, nisa zong thuak kha nawnlo, a sa in zong kang kha nawnlo​​ (Mang. 21:1; 4; 23; 25; 7:16)​​ dinga, ahi zongin a lampial mite, aisan mite, a paktat mite, mi thatte, milim biate, le zuaugente ahih uh leh khuapi pualam ah kikoih ding hi​​ (Mang. 22:15).

 

​​ Tua gam pen gamthak siset hi​​ (Mang. 21:7), leitung kumpite in pahtawina a piakna uh hi​​ (Mang. 21: 24),​​ i omna ding inndei tampi omna hi​​ (Jn. 14:2), Pasian tawh i kimuh denna hi​​ (Maang. 22:4), Pasian biak nading mun hi​​ (Mang. 4:9-11, 23:3), Pasian’ ukcipna hi​​ (Mang. 5: 10; 2 Tim. 2:12; Lk. 19:17), la thak kisakna mun hi​​ (Mang. 5:10; Isa. 35:10),​​ a kiselcip manna nek nading mun hi​​ (Mang. 2:17), Tuuno’ mopawi an nekkhopna mun hi​​ (Mang. 19: 9).​​ 

 

Gup ngahsa mi khat a sih phet ci loin a sih ma-a kipan in Pasian vantung mite in a kha a la dingin ngak pah​​ dimdem ahihna Ecuador gam a om Angelica Elizabeth Zambrano Mora numeinu​​ (kum 17)​​ teci pangna panin kitheikhia hi. Angelica pen nai 23 sung si a, tua hun sungteng in Jesuh in amah Vantung gam, Hell sung le ama hong paikikna thu-te a lakkhia hi. Angelica a sih ma-in vantung mite in om​​ pih uh a, a sih phet in Jesuh tawh kimu pah hi. Nai 23 sung Jesuh tawh a kithuah khit ciangin leitungah hong ciahkik hi.[189]​​ 

 

Tua khit ciangin Luka 16:19-31 sunga om ahi​​ “Larazas leh Sumhau pa”​​ thu tawh lungngai lehang amaute gel pen a nuntakzia uh a kibat loh uh hangin a sihphet in amau tawh kituak mun ciat-ah tungpah uh hi. Larazas pen Abraham angsungah tung a, mihau pa pen Hell sungah tung hi​​ (22, 23). Amau thu i et ciangin Vantung leh Hell tun nadingin lambaanna, tawlngak khawlna cih dante om lo hi. “Tua ciangin mizawngpa hong si a, vantung a Abraham kiangah a om dingin vantung mite in a paipih uh hi (22).”​​ Mihau pa in bel, “ka sih phet in dawi khat in ka kha Hell sungah hong paipihpah hi,” na ci hi.[190]​​ Jesuh in singlamteh tungpanin mi gilopa kiangah​​ “A mantakin ken kong cihin-ah: Tuni-in Paradis-ah kei tawh na omkhawm ding hi, a ci hi (Lk. 23:43).”​​ Khristian pawlkhatte in Larazas leh sumhaupa thu pen thutak hi loin Jesuh in gentehna maimai in a zat hi ci uh hi. Ahi zongin i theih dingah Jesuh pen Pasian Tapa leh amahmah Pasian ahih​​ manin amah in vantung thu leh leitung thu teng khempeuh theitel​​ sitset hi. A theihna bangin hong gen ahih​​ manin ama thu gen khempeuh pen thuman thutak vive hi a, zuauthu, thu neng thu tawng, thu nawngkai cihte om lo hi. Pasian Tapa in zuauthu genkhia ngei lo hi.​​ 

 

Larazas a sih phet in vantung mite in Abraham angsung ah puak pah a, mihau pa zong dawi in Hell sungah a paipihpah hi. Jesuh in zong mi gilo pa kiangah​​ “tuni mahmah in kei tawh Paradis ah mangkhawm ding”​​ ci-in pulakkhia hi. Paul in zong a sih ciangin Khrih tawh a kimuh ding ngak lah hi​​ (Fil. 1:23). Steven in Pasian kiangah a kha a ap khit ciangin si hi​​ (Sawl. 8:59-60).​​ “I pumpi, lei suakkik ding a, i nuntakna a hong pia Pasian’ kiangah i kha ciahkik ta ding hi (Thuhilh. 12:7).”​​ Mihingte pen i upna leh i pomna tawh kizui in i sih phet ciangin kithuak ding ahihna zong kitheithei hi.​​ “Bang hang hiam​​ cih leh Khrih mai-ah thusitna a thuak dingin eite khempeuh a kilak ding ihi a, leitung i pumpi-in i omlai-in i gamtatna tawh kizui-in eite tawh a kituak ciatin a sia ahi a, a pha ahi zongin a ngah ciat ding ihi hi (2 Kor. 5:10).”​​ 

 

Tuhun i nuntak laitak in Jesuh tawh i khawlkhop, i tonkhop, i nuntak khop hangin tua pen a bucing kitheihna hi nai lo a, i sih ciangin bucing tak in kithei pan ding ahi hi. Tua pen ei leh Jesuh Khrih aituam kitheihna​​ (Personal or individual event)​​ ahi hi. I sih phet in i tuakpah ding thu zong ahi hi. Ahi zongin mi khempeuh in Jesuh i muhkhop ding hun (Public event)​​ na om lai hi. Tua hun pen bang ciang ahi hiam? A nuai-ah en lai ni.​​ 

 

II. Tua Hun Ciangin Kimu Sitset Ding Hi​​ 

Aituam kimuhna​​ (individual event)​​ thu i gen khit ciangin tu-in mi khempeuh in Jesuh tawh kimuh ding hun​​ (Public event)​​ gen zom lai ding hi. Khrih Jesuh tawh tua hun ciangin i kimu sitset ding hi. Ama hong piak nuntakna thak zong tuahun ciangin a kicingin i nei kha ding hi. Tuahun ciangin amah tawh i kibanglian ding hi. Tuahun pen bang hun ahi hiam? Johan hong pulakna bang hi leh,​​ “Khrih hong kilat ciangin ama pianzia ahi bang teekteekin mu ding ihih manin amah i bat nading thu teltakin i thei hi (1 Johan 3:2),”​​ ci ahih manin i lametet​​ “tua hun”​​ pen​​ “Khrih hong kilat ni”​​ ahi hi. Tuahun ciangin dal limlang et bangin ahi milmial in Khrih i mu nawn kei ding a, tuhun a limlang et bangin​​ kitelsiang sitset in i muta ding hi. Paul in,​​ “… mai lamah maitang kituahin i mu ding hi. Tu laitak in i theihnate kicing lo a, ahi zongin mai lam-ah Pasian in eite hong theih mah bangin a kicing takin amah i thei ding hi (1 Kor 13:12),”​​ a cih bangin tua ni ciangin tuhun a i​​ tel​​ loh, i theih loh, i neih loh khempeuhte kitelsiang ding hi.​​ 

 

Hih in i lametna bulpi ahi hi. Jesuh Khrih hong pai kik ni ciangin amah tawh i kibat theih nadingin tuhun mahmah in hanciam in i nuntak kul hi. Banghang hiam cih leh tuhun tu laitak​​ (Present)​​ a i nuntak gamtatna​​ (Existential)​​ pen mailam Jesuh Khrih hong paikik ding hun​​ (Eschatological)​​ tawh kizom paisuak ahihman ahi hi. I Khristian nuntakna pen tu leh tu in a picing pahpah nuntakna hi lo a,​​ hun khat khit hun khat, ni khat khit ni khat cih bangin damdamin a khangcingtoto thu hi ci-in kitheithei hi. Tua damdamin a khangcingtoto nuntakna pen​​ “tua ni ciangin”​​ cih ahi mai lam hun-ah kicing takin theisiang ding, nei sinsen ding ihihna kitheithei hi​​ (1 Kor 13:12).​​ Tua bek tham loin​​ “tua ni leh hunte hong nai semsemta ahih manin tulaitak a nuntakna (Existential) kin bawl semsem, hanciam semsem un,”​​ ci-in Paul in Rome gam a om thu-ummite na hanthawn hi​​ (Rom. 13:11).[191]​​ 

 

Eite in Jesuh Khrih hong paikik ciang bek-in i hihnate​​ (i pianziate)​​ kicing pan dinga, ahi zongin eite in tu mahmahin picingna ah i khantoh semsem ding a kisam ahi hi.[192]​​ Tuhun tu laitak in eite in Khrih leh ama hong piak nuntakna thakte dal limlang et bangin i theih sinsen zawh nailoh hangin Khrih’ hehpihna sungah eite pen Pasian’ tate mah ihi veve hi. Amah hong kilat hun ciangin ama pianzia bang i nei pah dinga maitang kituah a ki-et bangin kimu sinsenta ding hi. Tua ahih​​ manin a picing nailo i nuntak pianzia hangin dah in, lungkham in, thanem in, lungkiat ding hi lo hi. Lametna tawh tu mahmah in hanciam in nuntak kalsuan ding hizaw hi.​​ 

 

Jesuh Khrih sungah eite’ hihna pen kitelsiang sitset hi. Ahi zongin eite lampang panin Khrih hong piak nuntakna thak pen a kicingin kingah zo nailo a, Dal limlang et-a i lim ahi milmial bangin kitelsiang sitset nai lo hi. Tua pen i mihing hihna hang hi a, bangbang ihi zongin eite pen Pasian’ tate mah ihi veve hi. Pasian’ tate ihihna tawh tuni a i nuntakna (Existential) panin Jesuh Khrih hong kilat hun dong (Eschatological) lametna tawh hanciamin i nuntak suak ding a thupi ahi hi. Banghang hiam cih leh i sihphet in Jesuh tawh aituam in kimu pah ding hang a, tua ni Jesuh hong kilatni ciangin zong mi khempeuh in i Topa i mu sitset semsem dinga amah teekteek sun ding ihihna i theih man ahi hi.

 

Nitawp ni tawh kisai laibu sim dingte:​​ 

Millard J. Erickson,​​ 

Christian Theology (Grand Rapids: Baker Book House, 1990).​​ 

Millard J. Erickson, Contemporary Options in Eschatology (Grand Rapids: Baker Book House, 1977).​​ 

Stanley J. Grenz, Theology for the Community of God (Grand Rapids: Erdmann, 1994).

Alister E. McGrath, Christian Theology: An Introduction (Oxford: Blackwell Publishers Ltd., 1997).​​ 

James Leo Garrett,​​ Systematic Theology: Biblical, Historical and Evangelical (Grand Rapids: Erdmann, 1995).​​ 

Daniel. L. Migliore, Faith Seeking Understanding: An Introduction to Christian Theology (Grand Rapids, Michigan: Erdmanns, 2004).​​ 

Jerry L. Walls, Heaven: The Logic of Eternal Joy (Oxford, NY: Oxford University Press, 2002).​​ 

Ted Peters, Eschatology: Eternal Now or Cosmic Future (Zygon, vol. 36, no. 2 (June 2001).​​ © 2001 by the Joint Publication Board of Zygon.).​​ 

Antjie Jaeckelen, Where Time and Eternity Meet (dialog).​​ 

Stanley N. Gundry, Three Views on the Rapture: PRE; MID; OR POST-TRIBULATION? (Grand Rapids, Mich.: Zondervan, 1996).​​ 

Richard B. Hays, “Why Do You Stand Looking Up Toward Heaven?” New Testament Eschatology at the turn of the Millennium (Modern Theology 16:1 January 2000).​​ 

Robert John Rusell, Time in Eternity: Special Relativities and Eschatology (A Journal of Theology, Vol. 39, No. 1, Spring, 2000).​​ 

Wolf Krotke, Hope in the Last Judgment and Human Dignity, translated by Philip G. Ziegler (International Journal of Systematic Theology, Vol. 2, No. 3, November 2000).

Warren W. Wiersbe, Be Ready (Colorado Springs: Chariot Victor Publishing, 1979).

 

185​​ Zodhiates, S. (2000, c1992, c1993). The complete word study dictionary: New Testament (electronic ed.) (G2072). Chattanooga, TN: AMG Publishers. Libronix Digital Library.​​ 

186​​ Morris M. Womack, 1, 2 & 3 John: NIV Commentary, eds. Jack Cottrell and Tony Ash, (Japlin, Missouri: College Press Publishing, 1998, Libronix Digital Library System)

187​​ Tiddim Chin Full Life Study Bible: Hilhcianna Kithuah Lai Siangtho, eds. Donald C. Stamps and J. Wesley Adams, (Springfield: Life Publishers International,​​ 2007), 1657.

188​​ F. C. Fensham, Paradise: New Bible Dictionary (Leicester: Inter-Varsity Press, 1962), 879-880. And see also, Keith Piper, Heaven: Answer: A Series of Follow Up Bible Studies on Life’s Key Questions, (Hyderabad: Orion Printers Pvt. Ltd, 1995), 24.

189​​ Angelica, Prepare to Meet Your God, Myanmar translation and Published by Myanmar Intercessors’ Network, 2009. See, www. Divine Revelations.info/23 (from Video Interview.originally in Spanish. Minimally Abridged.localion: E1 Empalme Ecuador. Sept. 29, 2009)​​ 

190​​ Dr. Byram H. Glaze, A Message from Hell to You, Myanmar translation by Saw Thi Lwin (Yangon: Mission of Christ, 2001), 6.

191​​ Law Ha Ling, Total Commitment: Rom 6:12-14, ZBC Youth Conference Paper Presentation, P- 1,2.​​ 

192​​ Warren W. Wiersbe, The Wiersbe Bible Commentary: New Testament (Philippines: Christian Literature Crusade, 2008), 488.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related