Laisim a Manphatna.

Date:

Laisim a Manphatna.

Agelh ~ Lian Tuang

Leitung mihing zat theih ding na manpha tuamtuam tampi amukhia mipil mahmah Edison kiangah mi khat in​​ “ Hih zah a na pil pen bang hang ahi hiam”​​ ci in na donga mipil pa in​​ “​​ kei a pil hi zenzen kei ing. Laibu sunga a om sa thute lunglut takin akaikhawm kawikawi leh tua teng a gawmtuah kikkik bek ka hi zaw hi.”​​ ci in dawngkik hi ci hi.

A tom in gen ni cileng lai ka simsim man hi a ci hi mai hi. Hih pen leitung pilna le leitung thu hi lai hi.​​ 

laisimna pen adiakdiak in ei thuzui mite adingin thupi phadiak le kisam zaw lai dingin ka lamen hi. Bang hanghiam cihleh Pasian kammal le ama hopihna pen Lai Siangtho sungah om sitset hi. Lai Siangtho bu pen a kikemcing ding hi lo a, a kisim tawntung ding hi zaw hi. Pasian thu I lunggulh zahzah sim ding hi a, I simna zahzah amah tawh a kinai semsem ding I hi hi.

Mipil laiat siam minthang C.S.Lewis in​​ “ Laibu simna in pilna khangsak a, Lai Siangtho simna in nuntakna kikhel sak hi.”​​ ci hi.​​ 

Hih lai ah laisimna a manphatna thu pawlkhat kikum suk dih ni.

  • Gamh luahna

Zongeina ah gamh luah pen a thupi mahmah ahi hi. Gamh luah pa in nu le pa’ neihsa inn le lo leh van manpha neih teng khempeuh ama thasanna om loin a luah suk hilhial ahi hi. Pi le pu, nu le pate in tha le ngal, hun tampi pia in a kholkhol teng khempeuh guahluah pa in a vekin ngah suk mikmek hi. Hih gamh luahna pen mit tawh a kimu thei van le nate ahi hi.

Laibu sunga laite pen lai at te in sun tawh zan tawh ngaihsunsun in a at ahi hi. Alungsim le a nuntakna khempeuh tawh a zon uh thute a pulakkhia uh ahi hi. Kilawm a sak teng a at hi loin, ama pilna siamna teng khempeuh sukkhia in a at ahi hi.​​ 

Thu dangdang bangin ama neihsa sung pan tawmcik a hawmkhia ziau hi lo in, a ma neih lianpen a piakhia ahi hi. Lai at pa in hoih leh kilawm asak ciang hi loin ama neih khempeuh lak pan a lianpen a hoihpen teng a sungkhia hi a, ama neih gamh khempeuh apiakhia ahi hi. Mi khat peuhpeuh in tua laibu a sim khak ciangin mit tawh a kimu theilo khut tawh a kilawng theihlo a manpha mahmah tua gamh manpha khempeuh a luah suk ziau lel ahi hi.

  • Hun manpha

Mi khempeuh in mipil, milian, misiam, mithupite thupi kisa mahmah ciat a, amau tawh kimuhna le kikholhkhakna tawm a om sun ciangin kinuam mahmah hi. Tu laitak pen social media thakhauh mahmah a, Photo kila in Facebook le social​​ media tuamtuam ah khah in hampha kisa mahmah hi hang. Ahi zongin hih pen akimu pak ciang I hi a, amau tawh hun nuam a zangkha kihi nailo hi.

Amau dan mi thupite tawh hun manpha ngah in thucin thutang kikup ding pen a baihlo takpi thu ahi hi. A hun kingak mahmah uhi. Ahi zongin amaute gelh lai le thu le late simsim lehang amau tawh kinai takin thu kikumkum tawh kibang leuleu hi. Amaute thungaihsutzia thupomziate kimu thei sitset hi.Gtn; Sia JM Paupu tawh tukhawm hithiat a kiho ding pen a tangpi in a hi theilo thu a hi hi. Ahi zongin a ma laibu bawlte simsim leng ama lungsim tawng nangawn a thei kha kisuak pak hi. Tua mah bangin Billy Graham tawh thu kikup ding pen ahi thei nawnlo thu ahih hangin ama bawl laibute simsim lehang amah tawh thu kikumkum mah bangin ama lungsim le lunggulhna, thungaihsutzia a thei kha kisuak mikmek hi.​​ 

Tua ahih manin laibu simna pen mithupi tawh hun manpha lakna taktak ahi hi.

  • Lungsim kilawh

Lai a simsimte pen laisim lualote sangin pilzaw ding cih pen theihsa ahi hi. Ataktak in apilzaw bek hi loin a lungsim uh hoih in cidam zaw uhi. Mihing pen kim le pan tawh kinungta ahih manin mi kheltat mi gensiasia lah ah om leng tua bang gamtatna pen natna bangin kilawh lel a, amau mah kisun toto lel hi. Tua mah bangin lai a simsimte pen laisunga mite tawh a kikhawlkhawl ahih manin a lungsim omzia zong kilawh pah uhi.

  • Lungsim siangtho

Nidang lai in khua khat ah laisim a uk mahmah putek khat om hi.​​ 

Putek pa in lai simsim ahih manin a tu pa in pu aw lai na simsim hang bangmah na ciapteh theih nawnloh pi gimhuailel salo na hiam ci in dong hi.

Putek pa in hi mah hi ka tu aw, tua lai a meihol khohna lawh tawh tui ong suak in ci in sawl hi.

Naupang no pa in zong lawh tawh tui suak dingin kipan pah hi. Tui sungah lawh diah in lakhia a, a tui teng taikhia pahpah hi. Apu in sawl tantan ahih manin tam veipi hanciam sam hi.

Tamveipi khit ciangin a pu in “ Na tel nai hiam” ci in dong a naupang pa in lawh tawh tui a kitawi theihloh pi ci kik hi. Apu in ngaihsun pha in lawh tawh tui na tawi theihloh hangin kilamdanna khat om limlim hi ci in ngaihsun sak kik hi. Naupang pa in tawlkhat a ngaihsut khit ciangin “ tui ka suah cil in lawh pen a nin hi a, tu in siang ta hi.” ci kik hi.

Apu in “ Hi mah hi. Ka lungsim in bangmah aciapteh theih nawnloh hangin pilna tuisungah kidiak zel ahi manin siangtho den hi. Lungsim siangthote bekin thu​​ a man in mu thei uhi. Lungsim siangthote bek in a sia a pha hoih takin khentel thei bek hi.” ci in dawng kik hi.

Thukhupna

Laisim a manphatna pen gengen in kankan ni cileng a bei theilo ding zah in tam dinga thupi semsem ding hi. Ahi zongin hih lai ah hih thu li tawh I thu I hialbawl nuam hi. Albert Estein in “ Gualzawhna dingin hanciam kei in la, amanpha na hih na ding hanciam zaw in” ci se hi.

Nuntakna manpha takin a zang kha te pen kamdang khat in gen lehang a lawhcingte cih ding ahi hi.​​ 

Tua ahih manin nuntakna sungah a lawhcing a manphate I suah theihna dingin laisimna tawh Gamh hoih pente luah dih ni. Tanglai mipil misiamte le mi thupite tawh laisimna tung tawnin hun manpha la khawm ni. Amaute tawh I zia I tong a kibat nadingin hun tampi zangkhwm ni. Leitung nuntak sungin a sia a pha le a kilawm bangin thu khempeuh I khentheihna dingin laisimna tawh I lungsim siangtho sak ni. Tua hi leh I leitung pumpi le I kha adingin na hoih a semte I suak dinga a lawhcingte I suak ding hi.

 

 

Laigelhsiam Sia​​ Lian Tuang​​ kiangah hih article I ngetna tungtawn in ahong gelhsak ahi hi. ​​ Lungdam mahmah hang. I biak Pasian in hong zatsak semsem ta hen.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related