KOP SAMLAI TE AADING, MUHKHOLH NA
(BANGKUA-NUAM SUAHNA)
Agelh~ Thang Siangh
Hih thulu tawh kisai akigelh khempeuh hoihkhin siksek hi. Bang hang hiam cihleh kuamah in deihtel theihna kineilo hi. Ahoih khempeuh kizang thei kim lo hi. Pasal zangkhai khempeuh in zi zon kul hamtang hi. Pasal zizon hunta aa numei lam naih lote ki patau simsim hi. Nu leh Pate in a tate zi neihkaal ding, ngaklah mahmah uh hi. Zi hong lunggulh valval ciangin pasal takpi mah hinteh ci-in kisim nuam’ khinkhian hi. Nu leh Pate in a tate aading in kua hoihpen cihbek hilo-in, ih Mo dingin kua hoih ding hiam? Kua hileh Teek hon zopen ding hiam? A Nu a Pate bangci namte hiam? Guta nam hiam? Mi gensiat haa tte hiam? Thadah zulhtat namte hiam? ci-in khuadakin sim zonzon uh hi.
Ahih hangin tuhun pen khang kidangta a, Nu leh Pa zonsak amang mi tawm mahmah hi. Nu leh Pate in zong theihsiam kul lel hi. Ka innlak puute khat in ciamnuih gen thei hi. "Ih tate tangval pianpian ta, kikhaam hun hinawnlo, amau deih peuhpeuh, atwmpen khuam tang-8 zawlpi tang-4 koih khol, a kisap leh buukno khat lampak theih ding," ci ngei hi. Omkhop sangin tuam om ding oltuak zaw mah hi. Git neihloh aa zihoih mohoih neite pen leitungah letsong manpha pen angah ahi hi.
Pawlpi vehin kazin hi. Khua khat-ah hunzat kaman ciangin, "Satan, Dawi mangpa tawh kipelh nang, thunget kisam, pulaknop a om hiam?" kacih ciangin nupi khat hong dingto a, "Siapa ko, satan lah mukha ngei kong, dawi mangpa lah mungei kei ung, tulaitak ka Mo uh kihta pen ung," ci ngiau hi. " Amah bilbel thunget haat mahmah, biakinn pelh ngeilo, dawimang pa’n hilh leh hoh a tangtang khat omzaw keitam, katate kikhen thaang, dah mahmah ing," ci-in gen a, mipi nui ziahziah hi. Mo pen deihbang teeltheih hileh ki-ut tek mahmah hi.
Zi zondan.
Ei Zomi ih Pu ih Pate in bangkua-nuam pen Mo tungah kinga hi, ci-in nasia takin um uh hi. Zong, maantakpi mah hi. Innkuan kilungtuak ki-it mahmah kimlai Mo hong luttak ciangin eek denkek bang tam mahmah hi. Tua ahih ciangin pasal zizong te in kuhkal takin zonkul hi. Kikhenna zong taanglai-in tawmzaw takpi hi. Numeite kidawm mahmah uh hi. Nungaak te in pasal zonglo-a, innah na ngaak ahih ciangin Nungaak a kici ahi hi. Pasal a pai khempeuh lungkim sak ding thupi hi. Ngailo pi mahin a ngai kineih uh hi. Kamsiam kamzol tawh leengla na do uh hi. Thusiamte kiangah tangval khempeuh baangkim uh hi. Tua bang ahih lohin ama lam ette zong kihil lo thei hi. Nungaak kipanci lte nuihsiam kisin uh hi. Kamsiam kisin uh hi. Kiniamkhiat mahmah uh hi. Pasal zahtak thei ahihna kilangsak hi.
Taanglai pasalte in a ngaihte thu a simtham in kankan hi. A innkuunah ngaisim hi. A Nu a Pa a hopih zia, sanggamte tawh a kizop zia, awsuah kampau khempeuh ngaisim uh hi. Lonawl ah pangsim a, lokhawh thanuam hiam, thadah zulhzau nam hiam, cih dongin sittel dikdek uh hi. Ka Nu leh ka Pa kasanggam te nong itsak diam? Thusia lasia a om zongin thuakzo ning naci hiam? Tuangdung innka dawn kuama zakloh na-ah tu khinkhian in a lungsim uh kikalkal uh hi. Thukimna ngahtak nailopi aa, khialhkhak ding launa-in tongkhat kihalin tu uh hi. Tuhun zizong ten itna thu gen nailo-in sawkpah uh hi. Numeite in hunhoih la-in a deih teng ngenpah uh hi. "Nacih bangbang" cihtawh gaaisa-in kipii hi. Lau hetlo-in pasal bangkua sung lut pah hi. A Nu a Pate in amau zakkhopin, "i deihloh pen sin ding ih ve maw," ci-in tauu hianghiang uh hi.
Nu leh Pa dong leeng a masa sanggam lam hong deihsak ding uh hi. Ni-nungzui kideihsak pen hi. A hoihna tampi om hiding hi. Innkuan sung ki thuahpih sa ahih manin kitel khialhna tawm a, kithuakzo zawdeuh zong hikha ding hi. Khangluite thuciin a tamzaw pen a khangkhang aa kiphulkha thu siksan uh-a, a maan tamzaw hi.
Pastor pa dong leng upna kibatpih te hoih hongci ding hi. Biakna hangaa kikhen leitungah tawmlo hi. Muslim leh Christian, Protestant leh Roman Chatholic, Budhist leh Christian hite pen upna khauhsim tuak ahihleh bel, omkhawm theilo hi. Tuhun ciangin Liberal Christian leh Fundamental Christian zong keelpi khumkham nekha bangin kiphiitsan thei hi.
Politic leh minam lungsim pua upa khatpeuh dong leng, eimi, ih khuapih mah ci ngaungau ding uh hi. Minam tawh kisai nuntak-khuasak zialehtong sisan sung aa om nate kilamdang natam mahmah mawk hi. Kawl leh Zo kiteengte Kawl in thuak haksa sa mahmah hi. Zo numei ten niik leh pasalpuan baankhop phamawhsa lo hi. Khedap lukhunglam aa koih phamawh sa lo uh hi. Ahih hangin a pasal mit dong mahmah ding hi. Kibat lohna hanga diipngeek sukha tam mahmah ding hi. Nupa khat pen a pasal Saizang pau hi. A zi Sihzang pau hi. Minamdang aading, gentak hilo hi. A pasal in kahlei khungin inn-uumna singzaa zutzut hi. Kahlei hoi-in kia dektak hi. "Tasiasia pha ngawl het," acihleh, a pauciingsa-in kitotlawh uh hi. A zi pau zamun ahih ciangin a zui zong hikha ding hi. A zi in, a ciing a simmawh danin ngaihsun kha ahi hi. Minamkhat sungah zong kibangzo taklo hi. Khua leh tui sungaa Ni-nungzui acih zong ahoihpen hihtuak veve mawk hi.
Minam kibang henla khuakhat sungaa teeng hihen la, biakna kibang hihen la, ni-nungzui hileh deihhuai pen hi. Ahi zongin tua diudeu haksa mahmah in ka-um hi. Tua pen Suunmang kici hi. Pawlkhat in Kim Gin lungsim a ci zong om hi. Lusei ten Duhthusam ci uh hi, hithei hileh hoih napi piangkim lo hi.
Mihaute leh Galkap officer ten adeihdeih teng thei hi. Hollywood Film Star minthangte in a zi ding uh pikhauteh in teng uh hi. Tua zah ahih hangin zikhat tawh kitulzo tawm mahmah hi. Ei deihlian bang ngahmah leengzong nupate kilungtuak kimlolai ding uh hi.
Tua ahih ciangin:
* Pasian tungah aap in.
* Pasian aapkhin a, na ngah khat pentawh lungkim in.
* Pasian hong piak hi cihtawh mansak kenla pantah in. Temseekpa in a seekkhit ciangin a zang pa in taat hiam ding pen ama-nasep ahi hi.
* Pasian tate danin itna tawh hilh in. Tawnna, langmuhna omlo thuhilhna zang in. Sang naupang mah bangin innsung ngeina, nangim na masuan khempeuh hilhhilh in. Pasian hong piak pen mah ahoihpen hiding hi. Adang lunghiang nawnse dah in.
Ih ngah peuhpeuh puahsiam ding kisam bek hi. A behmin tawh ahoihlohna, a zawnna ko kei in, nazuun dingaa Pasian hong piak ahi hi.
Laibu Saal / Zomi eLibrary

