KOI TEEL ZAW DING?
Sihna maw nuntakna?
Agelh~T.Sawm Lian
Khatvei peuhmah sih ding a ngak mihingte i hihna pen i theihsa ciat ahi hi. Ahi zongin hih muna sihna leh nuntakna i gen pen tawntung gimthuakna leh nopsakna ahi hi. I nuntak sung pen tomcik hi a, sih khit ciang a hun sawtzaw-ah nuamtaka nuntak ding a lunggulh leh a lamen Khristiante i hi hi. Tua in sih khit ciang bek hi loin leitung mahmahah zong nuamtak leh tawldam takin hong nungta sak ding hi. Tua dingin Topa’ tung panin ‘thupha’ i ngah kisam hi.
Thupha i simdan leh i theihdan kibang kim lo hi. Sum le pai bek, nek le dawn bek, ahih kei leh inn le lo hauh bek pen thupha a sa pawlkhat om hi. Cidamna, lungnopna, mite itna leh mite tawh kilemna neih zong thupha-a a ngaihsun tampi tak mah om hi. Bangbang ahi zongin Lai Siangtho in bang teng thupha hi a, kuate in thupha ngah ci hiam, cih pen kan ding thupi hi (Mat. 5:3ff “Kha thu lamah zawngkhal a kisate sungah vantung ki-ukna thu om ahih manin thupha ngah mi ahi uh hi.”; Late 33:12 Topa, Pasian-a a nei minam, ama luah dingin teelna a ngah minamte thupha ngah ahi hi.; Late 40:4 Topa a muang a, mi kiphasakte lamah a kihei lo, pasian man lote lamah a pialkhia lo mi thupha ngah ahi hi.; Late 41:1-3 Mi genthei a khualte thupha ngah ahi hi. Topa in haksatna hunah amaute honkhia ding hi. 2 Topa in amaute hu-in hingsak ding a, leitungah amauti thupha ngah mi kici ding hi. Amau’ galte’ khut sungah amaute pia lo ding hi. A ci uh a nat ciangin Topa in amaute kem ding a, a cinatna khempeuh uh damsakkik ding hi.; Late 84:4-5 4Nangma inn sungah tengin, nangmah phatna a sa ngitnget mite thupha ngah mi ahi uh hi. 5Nangma tung panin thahatna ngahin Zion zuatna lampi a tawn nuam mite thupha ngah mi ahi uh hi.; Luk. 6:20-23 20Tua ciangin Jesuh in a nungzuite en a, “No mizawngtePasian’ Ukna sungah om na hih manun thupha ngah mi na hi uh hi. 21Tuhunin a gilkial note nidang ciangin na gil uh a vah ding hi. Tuhunin a dah note nidang ciangin na nuam ding uh hi. 22“Mihing Tapa’ hangin mite in hong mudahin hong tuamkoih a, hong simmawhin migiloin hong seh ciangin thupha ngah na hi uh hi. 23Vantungah na thaman ding uh lian mahmah ahih manin tua bang na tuah uh ciangin nuamin lungdamin na diang un. Bang hang hiam cih leh a pu a pate un zong tua bangmahin kamsangte tungah a bawl uh hi.)
Solomon tungah Pasian in thupha a piak pen pilna-siamna hi a, tua pen neih le lam tawh zong kizom hi. Pasian in a bawlsa nate (Pian. 1:22 Pasian in amaute thupha pia a, “Ci pha-in tampi pha-in, tuipi sung dim unla, leitungah vasate tampi pha un,” ci hi.), Adam leh Eve (Pian. 1:28 Pasian in amaute thupha pia a, Pasian in amaute tungah, “Ci pha-in tampi pha unla, leitung dimin zo un. Tuipi ngasate tung, leitungah a gamtang, a nungtate khempeuh tungah ukna nei ta un,” a ci hi.), Noah (Pian. 9:2 Note pen leitung ganhing khempeuh, huih lak vasa khempeuh, leilakah a bokvak khempeuh le tuipi ngasa khempeuh in hong kihta-in hong zahtak ding uh hi. Note’ khut sungah tuate hong kipia hi.), Jakob (Pian. 35:11 Pasian in ama kiangah, “Kei pen Vanglian Pasian ka hi hi: Pung inla, tampi pha in. Minam khat le minamte honkhat nang’ sung panin piang ding a, nang’ sung panin kumpite zong piang ding hi.), Abraham (Pian 17:2-4 2Nang tawh thuciamna ka bawl ding a, nang tampi tak kong phasak ding hi,” a ci hi. 3Tua ciangin Abram mai kunsuk hi. Pasian in ama kiangah, 4“En in, nang tungah hih thuciamna kong bawl hi: Nang pen minam honpite’ pa na hi ding hi., Isai. 51:2 Na pa uh Abraham le note’ pianna Sarah ngaihsun dih un. Bang hang hiam cih leh khat bek ahih laitakin amah ka samkhia a, amah thupha pia-in tampi ka phasak hi.), Hannah (I Sam. 2:21 Tua ciangin Topa in Hannah thupha pia a, tua nu gai-in tanu nih le tapa thum a nei hi. Naupang Samuel ahihleh Topa’ omna-ah a khang hi.) Israelte (Ezek. 37:26 Amaute lungmuangin a om tawntungna ding uh thuciamna khat ka bawl ding a, amaute thupha pia-in a mi ka pungsak ding hi. Amaute’ lakah a om tawntung dingin ka biakinnpi ka phut ding hi.) ta nei a, pung dingin thupha pia hi. Tua banah Sawltak Paul in thupha pen – nopskna, kilemna, hehpihna leh dikna ciin gen a, Jesu Khris in zong thupha ngah mite gen hi (Matt. 5:3ff “Kha thu lamah zawngkhal a kisate sungah vantung ki-ukna thu om ahih manin thupha ngah mi ahi uh hi.)
Leitung mihingte lakah thupha a ngah nuam lo ki-om lo ding a, ahi zongin a lampi leh i ngah ding kitheician lo zel ahih manin thupha in hong gamlatsan zelin thusia kingah ahih kei leh thusia ngah hi-in kithei zawsop thei hi hang. Thupha i cih pen i gensa panin a kician dingin ngaihsun leng, tua thupha ngah nading lampi bang hiam cih i gen nuam hi.
Kiniamkhiatna tawh Pasian sam a, a zong mite, a gitlohna panin a kihei mite Pasian in maisak ding a, a leitang uh hoihsak (thupha pia) ding hi (2 Khang. 7:14 'keima minin a kisam ka mite amau mahmah kiniamkhiatin, thu ngenin ka mai hong zong a, amau’ gitlohnate panin a kihei uhleh, keimah in vantung panin ka za ding a, amaute’ khialhna maisakin a leitang uh ka hoihsakkik ding hi. '
Mawhin, khialin, kihhuai mah taleng, utna lungsim nei-in (Pasian) thu i man nak leh thupha hong pia ding a, tua ahih kei a, Amah i lehdo leh hong vatmai ding hi (Isaiah 1:18-20 18 Topa in hih bangin ci hi: “Tu-in hong pai unla, thu kikumkhawm ni.Na mawhnate uh puansan a bat hangin vuk bangin hong ngo ding hi. Na mawhnate uh si bangin a san hangin tuumul bangin hong kang ding hi. 19Note in utna lungsim nei-inthu na man’ nak-uhleh lei pana piang a gah hoihte na ne ding uh hi. 20Ahih hangin note in kei hong nialin na hong lehdo uhleh namsau in note hong vatmai ding hi.Bang hang hiam cih leh Topa in hih thu gen khinzo hi,” a ci hi.)
Thupha hi-a i ngaihsut pawlkhatte pen sihna tawh na kizom gige thei hi. Tuni in i deih thupha pen Pasian in thupha a cihte lakah a kihel takpi hiam? Tua i deih (thupha) ngah taktak lehang i nuntakna in hoihpih ding maw siat lawh ding? I khua adingin phatuam ding maw, phatuamlo ding? I minam, i gam adingin supna maw meetna? cih pen i ngaihsut kisam a, a hoih lo lama i zat ding khawng ahih leh Pasian in hong pia khol lo kha ding hi.
Inn le lo hoih i neihte khawng veng le paam, khua le tui in hong phattuam pih hiam? Pilna-siamna i neih khawng i pawlpi, i khua, i minam, i gam in a phattuampih hiam? Pasian kiang pana thupha taktak ahih leh a phattuampih om teitei dingin ka lamen hi. I sum le pai neihna khawng mite simmawhna in i zang kha hiam? I pilna-siamna khawng mite adingin vangik a suak hiam?
Pasian in thupha hong pia-in hong damsak nuam hi. Ahi zongin ama thu banga om dingin hong kal hi. Ama thu zui nuam lopi-a Ama tung pan thupha lamen i hih ding khawng kingaihsuthuai hi. Siatna tuamtuamin tulai leitung tuam a, nisim i muh, i zak leh i theih pen siatna thu tuamtuam tamzaw den phial hi. Tua ahih manin i nuntakna ki-encianin Topa lamah i kihei hun mahmah hi.
Leitung nuntak tomcik sung ut bangbangin om lehang, sawt lo sung nuam zong sa kha mah ni. Ahi zongin tua hun pen sauvei lo ding hi. Pasian zahtak lo a hun a mawk beisak mite mi enhuai lua leh zahtakhuai lua om meel lo hi. Tua lang lamah Amah a zahtakte pen Pasian in thupha pia a, amau, a tate, a tute ciang dongah phungvuh hi.
Pasian in kikhel nading hun manpha, ama lam zuat nading hun limci hong bawlsak hi. I maiah zuih theih dingin hong luikhia hi. Sihna leh nuntakna thupha teel dingin i mai-ah hong koih hi (Thkna. 30:15 “Tuni-in na teel dingun note’ mai-ah nuntakna le a hoih na, sihna le siatna ka koih khinzo hi. ; Jer. 21:8 Topa in Jeremiah hopih a, “Jeremiah aw, hih mite kiangah, ‘Topa in a cihin-ah: En un, na mai uhah nuntakna lampi le sihna lampi ka khung hi.). Deih teel thei-a i om lai, Ama hong sapna dawng thei a hunpha i neih lai-in Amah dawng lo ding i hiam? Satan kiang pan thusia – tawntung sihna maw i teel ding, Pasian kiang pan thupha – nopsakna tawh tawntung nuntakna?

