Khristiante Nisim Sep Ding Thuli
Agelh ~ Kap Za Khai (Photoh)
Jesuh Khrih pen honpa le gumpa a sangin a nung a zui khempeuhte’ nuntakna sungah nisim in sep ding thuli om hamtang hi. Tua thuli-te pen a thupi lo a bat hangin Lai Siangtho in hong hilh hi a, citak takin a sem zote ahi dingin i hanciam tek ding ahi hi. Tua thuli-te in:
(1) Lai Siangtho simna
Lai Siangtho pen Pasian’ thu ahih bangin eite’ kiangah Pasian ii direct a hong kizopna ahi hi. Pasian’ thu a tawntungin kip a (Late 119:89), nuntakna, vangliatna leh kicinna tawh kidimin namsau sangin hiamzaw (Heb. 4:12), bek tham loin Pasian’ humuap thu ahi hi (2Tim. 3:16). Topa’ thu kicing a, nuntakna a thaksuaksak hi. Topa’ thupiakna siang a, mi pillote pilsak hi. Kham sangin ahi zongin kham hoih pen sang ahi zongin tuate (Pasian’ thu) deihhuaizaw a, khuaizu le khuailuzu taakte sangin zong khumzaw lai hi (Late 19: 7, 10).
Eite in Pasian’ hong kamciamna thuphate i theihtel nop ciang ahi zongin, eite tungpan Pasian in bang hong deih hiam cih i theih nading ahi zongin, Lai Siangtho simna tungtawnin a vekpi in kitheithei ahi hi. Sawltak Paul in zong thu-ummite Pasian’ thu nungta Lai Siangtho limtak simin kanin hanciam ding na hanthawn hi (2Tim. 2:15). Tua ahih manin ei thu-ummite in nisim nuntakna ah i tuahkhak leh i thuakkhak thulelate sungah Pasian’ deihna koi dan hiam cih i theihtel nadingin leh koi bangin geelin, sepkhiatna tawh nungta ding hiam cih lamman muh theih nadingin Lai Siangtho simden ding ihi hi.
Zingsang tungin Lai Siangtho tang khat ahi zongin, a lian bup khat ahi zongin pongman simzo den lehang kum simin Lai Siangthobup kizo thei hi. Ahih keileh mimal thalakna in i thangahna munte bek simin lot ngah leng zong hoih hi. A thupipen ah nisim Lai Siangtho mun khat bek ta sim tangtang ding ahi hi.
(2) Thungetna
Lai Siangtho pen Pasian in mihingte tungah hong hopihna thubu ahih bangin, thungetna pen mihingte in Pasian tungah i hopihna, thumna, pulakna ahi hi. Thungetna bangzah in thupi cih pen Paul in, “tatsat loin thu na ngen un (1Thess. 5:17)” cih a hanthotna tawh kitelthei hi. Thunget nadingin thungetzia leh thunget nading mun cih bang kiciangtan lo hi. I lungsim takpi tawh thuman tak leh upna tawh thunget ding bek a thupi ahi hi.
Jesuh Khrih pen eite adingin a lianpen siampi ahihna tawh kizui-in thu-ummite in Jesuh Khrih tungtawnin Pa Pasian kiangah direct in deih teng nget theihna, mawh sut theihna, pulak theihna hunpha a ngah thei ihi hi. Tua bek tham loin i thungetna khempeuhte Pa kiang ah hong thumsak dingin Pasian kiangah palai Jesuh i nei a (1John 2:1), tua manin thu i nget ciangin Pasian’ Tapa’ min ahi Jesuh Khrih’ min suangin thunget ding Jesuh mahmah in hong vaikhak ahi hi (Johan 14:14). I kitangsap khempeuh i ngetma in Pasian in theikhol khin mah taleh ei mahmah in i nget ngiat ding a lunggulh Pasian ahih mah bangin amah tungah thungen dingin Pasian in hong sawl a (Matt. 7:7), eite in zong i kitangsapnate Pasian tungah ngen in, i ngah thuphate hangin zong lungam koh theih ding a kisam ahi hi.
Khristian khat hi napi’n thunget kithadah thei mah hi. Ahi zongin kam tawh ahi zongin, lungsim tawh ahi zongin thunget den ding pen Pasian’ deihna ahi hi.
(3) Kilawmtatna
Khristiante pen ei le ei bek tawh a kilungkimte hi lo ding hanga, thu-um midangte tawh kikhawl in kilawmtatna neih zel ding a kisam ahi hi. Pawlpi kipatcil hun a thu-um mi masate zong kilawmtatna mah ultungsak uh hi. “Thu um khempeuh kikhawlin om khawm uh a, a neihsate uh zong a neikhawm uh hi. Amaute in a neih a lamteng uh zuak uh a, a sumte pen amau kisapna tawh kizui-in amaute lakah a hawm uh hi. Nisimin biakinn ah kikhawm uh a, a innte uhah an nekhawm in, lungdamna le kiniamkhiatna tawh a ne ciat uh hi. Pasian phat uh a, khatlekhat thupha kideihsak in a om uh hi. Pasian in nisimin hotkhiatna a ngah mi kibehlapsak tawntung hi (Sawltak. 2:44-47).” Hebru 10:25 sungah zong, “Mi pawlkhatte in kikhop a pelh bang hi loin, eite in kikhop khawmnate pelh loin om ni. Topa’ hong pai ding Ni hong naina thu thei ihih manin khatlekhat kihanthawn semsemzaw ni,” ci-in kikhop loh ding lamah hanciam loin kilawmtatna ahi biakpiak kikhopna leh khatlelkhat kihanthotna lamah hanciamzawk ding na hanthawn hi.
Kilawmtatna pen biakpiak kikhawlkhop nading ahi zongin, Pasian’ thu tawh thalakkhop nading ah ahi zongin a kisam mahmah ahi hi. Tua bangin kilawmta in kikhawlkhopna hangin khatlekhat tuahkhak thute kihawmkik thei bek tham loin kitangsapna bangin kipan in kihuh thei ahi hi. Thu-uppihte tawh a kilawmta nuam lote pen a piangthak taktakte hi lo kha ding hi. A piangthak taktakte in Pasian tawh ahi zongin, a thu-uppihte tawh ahi zongin kikholh kilawmtat nuamsa mahmah uh hi.
(4) Lungdamna thugenna
Jesuh Khrih’ lungdamna thu pen midangte tungah genkhia in teci pan ding pen thu-ummi khempeuh ii seploh a phamawh nasep in hong kisawlsa ahi hi (Matt. 28:19). Tua sawlpi sungah Jesuh a um mi khempeuh a kihel ding hi a, leitung mun khempeuh ah genkhia kawikawi in midangte “Jesuh Khrih ii nungzui suahsak ding” ahi hi. Tua ahih manin eite in hih leitungah Pasian ukna gam koi bangin tangzaisak thei ding ihiam cihleh lungdamna thu pen kam tawh tangkona leh lungdamna thu nuntakpihna tawh tangzaisak thei hihang.
Thu-um nai lote tungah Pasian’ thu genkhiatna a thupi hi a, ei le ei sungah zong Pasian’ hoihnate teci pan ding zong kisam hi. Lungdamna thu pen a um khinte tungah zong gengen ding hi a, a um nailote tungah zong gengen ding thu ahi hi. Paul’ laikhakte sim lehang, pawlpite tungah lungdamna thu mah na hah genna leh lungdamna thu tawh kituak gamtat luhekzia neih ding na limgen ahihna kimuthei hi. Leitung thu nengneng peuh i kigengen sangin lungdamna thu mah kigen in kihawm ni.
Tuhun ciangin mun tuamtuam ah Pasian’ gam a tangzai theih lohna pen Khristiante in i sep ding nasepte limtak i sep lohman ahi hi. Lai Siangtho simna tawh Pasian’ deih kitheitel in, Thungetna tawh Kha Siangtho’ vangliatna kingah in, Kilawmtatna tawh thathak la in, Lungdamna thugenna tawh hih leitungah Pasian’ gam tangzai theih nadingin Khristian khempeuh in lawptakin kihel dingin kong zawn hi.
Mihing cilesa hihna tawh Lai Siangtho sim ding, thunget den ding, kilawmtatna bawl ding, lungdamna thugen ding kithadah hun tam ding hi. Hi thei mah hi. Ahi zongin eite in Kha Siangtho thahatna tawh mainawt tantan ding kisam hi. Mihing’ cilesa utna kizo sak loin Pasian’ deihna kizawksakna tawh hih thu li zui in masuan toto ni.

