Khazih’ Galkapte’n Ah (Onward, Christian Soldiers) Agelh~Zam Khat Kham

Date:

Khazih’ Galkapte’n Ah

Onward, Christian Soldiers

(II Timothy 2:3)

Agelh~Zam Khat Kham

 

Sabine Baring-Gould (1834-1924)                                  Arthur S. Sullivan (1842-1900)

            Hih la a phuakpa Baring-Gould bel 19th century lai-a thu gen la gen a va mahmah laphuaksiam khat ahi hi. 1864 kumin Anglican Pawlpi sungah ordination kipia a, a nuntak sung tawntung laigelhsiam khat-in minthang hi. Laibu kici peuhmah bu 85 bang gelh-a, biakna thu, khualzinna thu, taangthu, phuahtawm tangthu fiction, mite’ thu biography, sermon, theology, cih bangin namkim mahmah hi. A laibu gelh peuhmah a hoih lo khat zong omlo hi, kici hi. Ama’ hun lai-a mi dang khatpeuh laigelhte sangin British Museum ah Baring-Gould’ gelh laibu tam kikoihzaw hi, kici hi. Laibu tuazah a gelhkhiat hangin hih la​​ “Khazih’ Galkapte’n Ah”​​ a phuakpa a hihna tawh tuni dongin kitheizaw hi.

            Sabine Baring-Gould in hih la 1865 kuma a phuah hi a, a phuahna thu hibangin gen ngei hi:​​ “Khetkhiat ding ngaihsutna tawh ka phuah hi lo a, naupangte’ sak theih dinga a saknop mahmah dinga ka phuah ahi hi. Whitmonday bel Yorkshire-a sangte ah a kithupibawl den khat hi a, Whitmonday khat, ko sang leh ka khuaveng vua sangte kigawmkhawm-a pawi bawlkhop ding ka sawm uh hi. Naupangte khua khat pan khua khat a pai uh cianga a sak ding uh la khat ka deih hi. Kei mahmah in phuah ka sawm-a zan khat hih la “Khazih’ Galkapte’n Ah” ka phuak hi. Hih la ka phuah lai-in kikinphuah mahmah pian hi”​​ ci hi.

            Hih la a phuah khit kum 30 ciangin Baring-Gould in hih la tawh kisai hih bangin genkik hi:​​ “Hih la a kiphuah lai-in kikinphuah lua ahih manin a rhyme zong hoih kim het lo hi. Hi zah-a a kideih bilbel lamdangsa mahmah ingh”​​ ci hi.

            Tedim Labu sunga i sak hih la sunga taang lina bangah hih la phuakpa Baring-Gould in Matthew 16:18 leh Matthew 28:18-20 bulphuh-in pawlpi a kip nading a lungmuanna hih bangin na gen hi:

            Kumpi’ za sia thei hi,

            Kumpi gam kip kei;

            Hih hang Zeisu’ pawlpi

            Cikmah’n sia thei kei;

            Dawi in Pasian’ pawlpi,

            Cik ciang zo ngei kei;

            Khazih hong ciamsa hi-

            A ciam peel ngei kei.

            Tuhun-a i sak hih la sunga kihel nawn pha lo taang khat bangah laphuakpa’ lungsim taktak hih bangin kimu thei hi:

            What the saints established that I hold for true

            What the saints believed that believe I too.

            Long as earth​​ endured​​ men that faith will hold-

            Kingdoms, nations, empires, in destruction rolled.

            La ngaih khat peuhpeuh a pian theih nadingin lamal ngaih leh la-aw ngaih a kigawmkhop kul den hi. A masa lamin hih Baring-Gould’ phuah lamalte Austrian musician minthang Franz Joseph Haydn’​​ (1732-1809)​​ phuah Symphony in D, No. 15 aw tawh kisa ngei-a, ahi zongin tu-a i saksak la-aw mah tawh kituakzaw hi. Tu-a i saksak la-aw bel​​ “St. Gertrude”​​ kici a, Sir Arthur S. Sullivan in hih lamal a kiphuah khit kum 6 a​​ sawt cianga a phuah ahi hi. Sir Sullivan bel England gam Bolwell, Terrace ah May 13, 1842 ni-a suak ahi hi. La-aw phuaksiam mahmah khat leh organist minthang khat ahi hi. Hih la-aw a phuah laitakin Sir Arthur S. Sullivan khualzina Mrs. Gertrude Clay-Ker-Seymer-te’ inn ah zin a tun laitak hi a, hih la-aw mahmah zong tua nu pahtawina in​​ “St. Gertrude”​​ ci hi. Sir Sullivan’ late lakah​​ “The Lost Chord”​​ kici leitung la khat bang minthang mahmah a,​​ “Pinafore,” “The Milkado,”​​ cih operettas-te zong minthang mahmah hi. Hih operettas-te W. S. Gilbert tawh kopkhawm-a a phuah ahi hi. Leitung bupa minthang zo music-te ahi hi. Hih la tu-a i sak bang lianin America gam Philadelphia khua Methodist Episcopal Book Room in a hawmkhiat John R. Sweney’ labu Gems of Praise labu sungah 1873 kumin kihel hi.

           ​​ 

Sabine Baring-Gould’ phuah late’ lakah naupangte’ deih mahmah​​ “Tu-in Sunni Tum Ta” (Now the Day Is Over)​​ la bang minthang deuh hi. Pasian’ thu gengen-in, laibu gelhgelh-a, nasep hanciamin a gim mahmah den hangin Pasian in cidamna pia a kum 90 mah nungta hi. 1925 kumin si a, ahih hangin a kin phuah mahmah​​ “Khazih’ Galkapte’n Ah”​​ la bel tuni dongin nungta lai hi.

1.Khazih galkap ten ah, galsim ding kuan un,

Eite mai a masa Zeisu mitsuan un,

Khazih eite mangpha makai hilo maw,

En un a dial pai na galphual lam mannawh.

 

Cho:Kha zih galkap te’n ah galkapding kuan un,

           Singlamteh pua unla na mai lam nawt un.

 

2.Zeisu min a zakciang Dawi mite tai uh,

Nawt un tua ahih ciang na mualsuah dong uh,

Phatna aw kizak ciang dawi gam kiling hi,

Lawmte tua ahih ciangawngun phatna pi.

 

3.Galkap hongpi bangin pawlpi masot hi,

Tang misiangthote bangin I totna khat hi;

Eite kikhenlo in pumkhat abek I hi,

Lawp le zuih kikhat in hon ki-it sak hi.

a na mailam nawt un.

 

 

4.Kumpi sia thei hi, kumpi gam kip kei,

Hih hang Zeisu’ pawlpi cik mah’n sia thei kei,

Dawi in Pasian’ pawlpi cikciang zo ngei kei,

Khazih hong ciamsa hi,a ciam peel ngei kei,

 

5.Tua hi a hong pawm un mi khempeuh inah,

Ko tawh hong sakhawm un galzawh nuamna la,

A minthang pahtawi un leitung vantungah,

Tatsat loin phatun khazih kumpipa.

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related