JEZABEL I
(Lungtang tokhom ah dawi gilo ki uksak numei)
1Kumpi 16:31; 18:4-19; 19:1-2, 21:5-25; 2Kumpi 9.
Agelh ~ Rev. Dr John Thang Hum leh
Dim Lun Zam
Hih nasim ding tangthu in leitungah numei piangkhin ngeite lakah a gilo 10 kitel leh tuate lakah khat in kihel ding a, agilo pen letsong kipia ding hile zong amahmah in a khatna ngahlai ding hi. Amin pen Jezabel kici hi. Amin khiatna pen “siangtho, ci leh sa deihna tawh kipelh” cihna hi leh bilbel a, amin leh ama’ nuntakzia bel ki lehbulh hi. Ama’ nuntakzia taktak pen numei paktat, gilo, lungtom, hazatna leh pingpei nopna lungsim dim numei khat ahi hi. Dawi mangpa in aneih ngeina leh zia khempeuh ama’ tungah ki mu hi.
Milim biakna hahkat
Hih Jezabel pen, Zidon kumpi pa, baal milim biate’ siampu, Ethbaal’ tanu ahi hi. Israel te kumpi Ahab tawh kiteng a, a pasal zawh cihtakin zo in, adeih bangbang a ngahsak thei numei ahi hi. A pasal zong Baal milim biakna sungah a kaaizo numei ahi hi. Ahab in ni-pasian, kham kisung, Baal milim pi Samaria ah lam-a, tua nasem dingin siampi 450 koih hi. Jezabel in adang siampi 400 nei a, ama’ inn sung pan anvak in, nasem sak hi. Hih milim nasemte zong galkap thei dingin pattah a, adeih nana ah zong azat ahi hi. Ahab in hih numei nu’ siamna nasia salua ahih manin a lungsim la ngiat a, atenpih ahi hi. Ahi zongin hih numei in Israel mi Pasian man JEHOVAH biakna pan in Baal milim biakna ah tunpih hi. Kum 60 sung Israel mite milim a biakna hangin Pasian dan tahna athuakna uh ahang pen Ahab in hih milim bia Jezabel a tenpih man ahi hi.
Topa Jesu kammal khat ah, “leitung na semte in Pasian tate sang pilzaw” (Luke 16:8), acihna khat om hi. Baal kamsang tampi neizo khat pen ngaihsutna, kizenna, vaihawm theihna te ah matai mahmah ding cih ki thei hi. Ahab in hi bang pilna anei, akizen numei khat zi in nei leh anasep zo tuam ding cih ngaihsutna zong nei hikha thei ding hi. Tua ban ah Jezabel pen Phoenesia mi hi. Hih mite pen kipuah siam, mizol siam in aki gen mite hi. Jezabel in ahoihna, a-lee-na zangin Ahab zolzo hi thei ding hi. Milim biate pawi khawng ah pai kha leeng, ci-leh-sa tawh hoih i sak, i deih, tam thei mahmah hi. A nungakte bang uh ki nak puah lua in, tangval te’ mit la thei mahmah hi.
A dang khat ah, milim biakna pen pumpi kizuakna tawh zong ki zom hi. A sungah Pasian thulaigil neilo Ahab adingin ze-etna a thuak ciangin a nialzawh na ding omzo nawnlo hi.
Pasian kamsangte that
Hih hun lai in kamsang kipattahna sang om hi. Hih kamsang ten Lai Siangtho sim in nuntakpih in, Pasian aw za ngiat dinga ki pattah uh ah ihi. Hih kamsangte Jezabel in a suksiat theih nading hanciam a, athu neihna tawh that mang hi. A nungta lai 100 te, kumpi pa nasem, Pasian athei, Obadiah in sel in, an vak hi (1 Kum 18:4).
Hih milim biakna in Judah leh Israel gam zelhkhin ahih manin in, thu khat teitei a pian kul ding hi. Thudam leh awzol tak a, genna tawh mi ten baal aman lohna tello ding ahih manin, Pasian in a kamsang pa, Elizah lungtang sungah na khat sep ding vai hawm hi. Elizah in Ahab leh thumanglo Israel mite thuhilh nading, agam sungah guahtui akan nading thungen hi. Tua bangin kum thum leh alang sung guah zulo in luitui nangawn kang cip ta hi. Tua ban ah Baal kamsangte’ man lohna kilat na dingin Carmel mual ah kidemna zong bawl hi. JEHOVAH PASIAN in anungta ahih lam kilangh a, tua ni-in Baal kamsang leh Asherah kamsang kigawm 850 Elizah in that khin hi (1 Kumpi 18:19;40). Hih thu khempeuh kumpi Ahab maitang tektek a piang ahi hi.
Ahab in hih thupiang khempeuh inn atun ciangin azi Jezabel tungah report pia hi. Jezabel in hihthu azak ciangin, ‘Elizah tung, phu ka lakkik kei tak mah leh,’ ci-in hagawi hi. Elizah zong hih thu azak ciangin lau a, gamlak ah taai in, buu hi.
Naboth that in a lenggah huan laksak (I Kumpi 21).
A pasal Ahab in Naboth lengah huan deihgawh a, va ngen hi. Naboth in a piak zawhloh ciangin heh a, nuak cip hi. Hih thu azi, Jezabel in atheih ciangin, keimah’n hong ngah sak ning lau ken, cih kamciam pia hi. Jezabel in Naboth tazasuaih nading lai bawl in, lai tungah seal tuum in, zum ah sam sak hi. Midang nih Naboth langah mawhsak ding cial hi. A mawh sakna thu gen ding pen, “Naboth in Pasian leh kumpi pa kosia hi,” cih ahi hi. Tua bangin Naboth zum ah sam a, thu a sit khit ciangin, innpua lam ah kaikhia in mite suangtawh denglum sak hi. Naboth sih azak ciangin, Jezebel in a pasal kiangah, tu’n Naboth sita hi, lenggui huan nang a hita hi, ci ziau hi.
Hih thu azak ciangin, kamsang Elizah pai in, Ahab kiangah, mawh neilo a thah na hangin, nunggu thuak ding ahihna gen hi. Elizah gen bang lian in Ahab tungah tangtung hi.
Jezabel sih sia tawh si
Israel mite tungah siatna atun Ahab leh ama innkuan khempeuh tungah agamtatna uh tawh kituak in phula kik ding cih Pasian’ kamsang ten gen khin hi. Tua bang teekteek mah in Ahab leh innkuan te khat zong kisitlo in, ki that khin hi.
Jezabel zong dingin Pasian mizat pa Jehu, numei nu abukna Jereel khua ah pai hi. Lampi ah apai amuh ciangin Jezabel in kipuah seuhsauh sa in padenpauh pan na en suk a, ‘nang thuhoih a hong pai maw, na topa thatpa,’ ci-in tawng suk lai hi. Jehu in, ‘keilam ah kua pang, tuanu paden pauh pan hong lawn khia vo,’ acih leh a nasemte thum in dom in padenpauh pan lawn khia hi. Jehu in them zong khut liik kullo in, Jezabel a kilot khiatna ah sipah hi. Kumpi nu khat hi buang aih ciang hoihtak vui bawl buang ni ci-a, anasem te ava etsak leh, a kigen sa bangin uite in asa teng na ne khin a, aguh bek na om lai hi. Pasian gen khempeuh khat khit khat tangtung a Jezabel leh Ahab innkuante khempeuh khat zong kisiit lo in bei mang hi. Akumpi gam midang tungah kipia hi.
Thukhupna
Lai Siangtho in, “Numei pil in a-inn ding lam a, numei hai in a ma’ khut mah tawh susia hi,” ci hi (Pau 14:1). A pasal zo in, Aserah milim biakna nasem ding siampi tampi aneih ciangin thahat leh pil kisa kha thei ding hi. Leitung mihing te ngaihsutna ah pil, siam zong kisa kha ding hi. Ahi zongin Pasian tawh asem lo mi, Pasian lehdo mi hi a, ciangzum sui bangin, amahmah in thuak kik hi. Jezabel in anung sangah atuak khak ding thuteng mu khol hi tazen leh, hai gamtat lo ding hi.
Duhhopna, huatna, enna, hazatna, angsung khualna in midang ten sup lawh aa, atawpna ah thallam cilsiat bangin ama tung mah tu kik hi. Pasian in Amah zahtak a, abeel mite khang tuul dong in thupha pia ding a, Amah a langpan mite khang thum, khang lii dongin ka thuk ding acih pen hih Jezabel leh Ahab taangthu pan ki mu hi.
Dotna:
Jezabel bang cidan innkuan sung pan hong khang hiam?
Kumpi Ahab tawh bangci ki ten theih hiam?
Naboth lenggah huan angah theih na ding bang ngian zangh hiam?
Pasian kamsangte tung bangci gamtat siat hiam?
Agamtatna bangci thuak kik hiam?

