INN-AH CIAH NI (Joshua 24: 14-15, Luke 8:38-39). Agelh ~ Rev Khoi Lam Thang

Date:

inn-ah ciah ni

(Joshua 24: 14-15, Luke 8:38-39)

Agelh ~​​ Rev Khoi Lam Thang

 

Khristian suahzawh kum 100 a cing khin Zomi Khristian innkuan-te a picing Khristian innkuan i suah ding kisam mahmah hi. Innkuan mah pan a bul pankhia-in “Khrih” gam a keek minamte i suah nang lunggulhna tawh “Inn-ah ciah ni” ci in hong zawn nuam ing. I ciahzia ding thulu (3) bulh in kikum dih ni.

 

  • Innkuan thupisak ni.

Innkuan i cih pen mihingte kipawlna lakah a bul pen a ciip pen a thupi pen le a khauhpen ahi hi. Innkuan a pankhia Pasian hi-a, tua Pasian in ama minthanna dingin zang nuam hi. Manphasa hi. Thupisa hi. Tua mah bangin dawimangpa in zong innkuan ah Jesuh Khrih lutang a, a kikoih khak ding patau mahmah hi. Bangkua sungah kikausiphum-in, innkuante kisongsawlawisak nuam den hi.​​ 

 

Ahih hangin Zomite in Innkuan thupitzia i telsiam naikei a, tua thupitsak lohna gu lelin sukpuk topuk-in i om hi. Mihingte lawhcinna le lawhsapna thunung tampi pen hun saupi lai pan a kikholkhol innkuan nuntakzia pan hong gahkhia hi thei pen hi.

 

Innkuan nuam leh van gam maleep hi-a, innkuan nuam kei leh hell gam maleep ahi hi. Israel-te Paunak ah,​​ Innkuan nuam lote hell gam tung lo ding uh hi​​ ci uh hi. A cih nopna in Hell gam tung lo takpi ding hi lo a, leitung-ah hell gam tung khin ahih manin Hell gam a tun ciang na kilamdang nawn lo ding cihna ahi hi.

 

Innkuan nuam leh leitung a nuam hipah lel hi. Neih bangbang tawh an kam lim mahmah lel hi. Bukno khatzong lungnopna, luiging bekzong la ngaihpi suak hi. Pasian in van pan nuihpih a, tua lai mun ah tawntung nuntakna thupha hong pia hi.​​ 

 

Khatvei ka pawlpi (Leipi) mite khat in “Siapa ka inn uh toi nasa na, ko zai sa peuhmah hi ve ung” hong ci dihdih hi. A taktak in, a inn uh bukno khat ahi hi. “Bangci in maw Pa Kam” ​​ ka cih leh “Innkuan ki-it lingling peuh leeng, inn zai mahmah lel mate” hong ci hi. Hi takpi hi. Taih inn hoih mahmah sungah om a, ihmu sip thei lo, hau mahmah napi a bubute a dingin leitung toi mahmah hi. ​​ 

 

George Moore in “Mite in lungnopna zongin a inn uh nusia mah ta leh lungnopna taktak pen inn a tunkik uh ciang mu pan uh hi” ci hi. Inn pua lam pan a kingah thei lungnopna in​​ ngawng tungsiah​​ le​​ tawlkhat​​ lungnopna hi lel hi. A den ciangin gu hong suak kik hi. aysmf&TifrSKppftdrfwGif;Nzpf cih kammal thuk ngaihsut ni.​​ 

 

Zomite Zogam tawh kikhen in, khuapi zuan semsem ihih manin innkuan i bulphuh semsem ding kisam hi. Innkuan nuntakna i manphatsak semsem ciang bekin, i Pasian le i ngeina i kemzo bek ding hi.​​ 

 

Inn pan i zinkhiat ciangin pumpi le lungsim kizinkhiasak pahpah thei hi. Gamdang pai innkuan tampite ah bangkua buaina piang hi. A zinkhiate a buai a om mah bangin, inn ngakte zong buai thei sem hi. Tua ci lehang Zomite in “Gallu kikta gallutuakte” i suak dinga, “Hau nuam kisa a siphot zawzen” ta dih ding hi hang.​​ Gamdang pai a sum khempeuh na thalawh khin zongin na innkuan a kitap leh bang phattuamna om a hi hiam?.​​ 

 

America-te in​​ Ko innkuan le suahtakna mah thupi ngaihsut pen ung​​ “We value family and freedom” ci uh hi. ​​ Zomite in innkuan mah thupisak ngetngeut dih ni.

 

  • Innkuan pan a bul phut ni.

I khangham khit ciang, sun lak peuh in ei kia om in lasa leng, i neu lai a late mah hong phul masa pen hi. I nu ang pan khantawn khom ding thu i sin a, khang sawnte dongin luahsuk uh hi. Timothi in Pasian mizat a suah nadingin a pi tung pan khaici na kituh khin hi.​​ 

 

A masa penpen le a hoih penpen sang inn in innkuan hi a, siama hoih penpen i nu ahi hi. Ka nu hong hilh ka theih masak pen la, “Mual tung khuadam lak ah migi tuucing a tuumang a zong hi ciah pih ding in” tu ni dong ka bilkha ah mang ngei lo hi.

Mikangte’ lak ah: “A pu in Hebia kamin Lai Siangtho sim, a pa in French kamin thungen a, a tapa in thu ngen ngei nawn lo hi” cih paunak khat nei uh hi. Eite zong,​​ pute piangthak mahmah, pate’n pawlpi makai sem, tate biakinn pai ngei lo​​ ahih khak ding lauhuai mahmah hi. Lei mong dongin lungdamna thu a gen ding a hong sawlpa in​​ khang khat pan khang khat dong​​ a gen sawn dingin hong sawl hi.

 

D.L. Moody in “Ka nu hong kep bangin mi’ nu te’n a tate uh kem leh leitungah thong om lo ding hi” ci ngam zen hi. Nupi khat in “Ka tate pen Pasian in ka kham lukhu dinga hong piak ahih manin, midangte in tua kham lukhu a ngah khak ding pammaih lua hi”​​ ci hi. Camping le crusade khawng pan tate kikhel hi lo-in, innkuan pan piangthak hi leh deihhuai pen hi. Innkuan pansan khanlawhna kisam hi hang.​​ 

 

Tate adingin a piangthak nu le pa kisam hi. Piangthak-lo nu le pate pen​​ ngawng-ah an gawina suang khih in tuipi thuk sung ah khiat ding​​ a kicite tawh kinai mahmah ding hi. Na pian thak kei leh tate na hilhhilh teng na hilh loh, na hilh loh teng na hilhhilh suak ding hi. Na hih sim teng hong etteh ding a, na gengen teng hong mang lo ding hi.​​ 

 

Innkuan sung pan upna khaici a po khiat theih nadingin​​ Innkuan kikhop​​ neih den ding a thupi pen khat ahi hi. Bangkua pan veng, veng pan pawlpi ah a kilam to dimdiam ding ihi hi. Veeng kikhop (home cell) paulap in​​ innkuan kikhop​​ i phiat khak ding lauhuai hi. Paunak in (22:6)​​ Naupang khat a neu lai in lampi man tawnsak le cin a teek dongin lampial nawnlo ding hi​​ ci hi. Sum tampipi bei in khuak pilnang tuition kahsak ihih leh kha nuntakna ading hun le sum beihuai zaw kan lo ding hiam. Tua te sumkhol (investment) hi a, na tua ci khol kei leh a golciang na neihsate​​ damiah​​ bangin hong laksak ding hi.

 

Innkuan kikhop​​ thupi ahih manin a hun a mun i tuamseh vilvel kei leh a vak nuam, lai-en nuam, TV en nuam, lengla, phone cihte dawimangpa in zatnopsa mahmah hi. Innkuan thunget hun ding pen aMumfNim sung bek hi sak kei ni. Khat peuh in “Na thu uh ngen vou” ci ziau-in, olbawl kei ni. Thupi ahih manin haksa hi. Ahih hang bawl veve ni.​​ Khatvei zo phot le cin, a ban zawh nop ding​​ hi. Taneute a ding a manpha pen gamhluah hong suak ding hi.​​ 

Indonesia gam Bali tuikulh ah ka zin lai-in ka muh thu khat om hi. Bali mite in a Hindu milim pasian uh a sangpen ah koih in, a thupipenin ngaihsun uh ahih manin, a pasian tau uh innkhum sangin sangzaw in lam uh hi. A nungta Pasian a bia Zomi-te in i Pasian biakna tau koi ah i koih hiam?​​ 

 

Tuma kum 20 lai Yangon a om Zomi innkuan khat- tu in America tung khin uh hi- va hawh in “Thu ngen ni ei, Pa Nang” ci leng, kong khak bell le Telephone khak lian hi.​​ Muh theih loh a siangtho Pasian tawh kiho ihih manin a pualam kizopnate khak ding hi hang​​ ci hi.​​ 

 

Communist gam khat ah Kenchick-te innkuan in​​ innkuan kikhop​​ nei den uh hi. Kumpi thuneite in kikhop nawn loh dingin thu pia napi amau kikhawm teitei uh hi. Nikhat ni ciangin sum 10,000 kiliausak a, kim le pam in “Tu petpet ciang innkuan kikhop khawlta buang in teh” a cih ​​ uh leh, a tawp sangsik in, “Khatvei kikhop 10,000 man ahih leh tuni a kipan nikhat nih veita kikhawm ni. Kiman lua” ci uh hi. Ei te’n sum piakkul loin kikhawm thei hi hang. Innkuan pan a bul phut ciat ni.

 

  • Innkuan bulphuh in, nasem ni.

Innkuan pen pawlpi sangin om masa zaw hi. Zong thupi zaw hi. Pawlpi a bul in innkuan ahi hi. Tua ahih manin Pasian nasepna ding a phualpi taktak innkuan ahih ding kisam hi. Innkim pan mission lungtang i neih leh pawlpi in mission sep ding haksa lo hi.​​ 

 

Lungdamna Luka a lian 8 sungah: Gerasa gam dawi honpi veipa a dam ciangin a inn ciah nawn loin, Jesuh nung a zuihsawm leh Jesuh in “Na inn-ah ciah in la Pasian in nang a ding bang zahtak hong bawlsak hiam cih thu vagen in” ci in sawl hi. I mission in inn pan kipan mission ahih ding kisam hi.​​ 

 

Khat vei papi khat in biakinn ah thu a hilh leh a zi’ lungsim sukha mahmah ahih manin khu vingveng in ciah a, a zanpuan le umlebel teng la in, pulpit phungah hong koih leetlaat hi.​​ Hihte sumpi ding na cih maw​​ a kicih leh, ​​ nupi nu in, “Hi lo hi, hih lai mun-ah ka pa uh hoih lua hi, ko innkuan hiah teeng le ung nuam lua ding, cih ka ngaihsut ciang tu thei nawnlo a, zanpuan le umlebel teng a va la hing” ci hi. Midangte tunga gen sangin innkuan sunga gen haksa zaw hi. Biakinn a teci pan sangin innkuan kikhop a teci pan haksa zaw hi.

 

Nu, pa, sia, upa, makai hihna peuh​​ maituam​​ (rsufemzkH;) in nei-in, mite mai-ah​​ kineih​​ (o&kyfaqmif) siam kha kei ni.​​ Kineih nuntak​​ cimtaak in,​​ i neih nuntak​​ tawh bulkip phuh sawm ni. A pualam pan​​ Innkuan​​ a sung lam pan​​ Lalkuan​​ i hih khak ding dipkuathuai hi.

 

John Wesley’ nu Susanna Wesley in “Satan in innkuan hong galdonate i zawh leh i suakta bek ding hi. Tua zawhna tawh innkuan sungah na ka sem dinga, tua in Topa’n kei hong sawl nasep ahi hi” ci hi.​​ 

 

Israel mite Kannan gam hong lut khit uh ciang Joshua in a mipih khempeuh Shekhem ah kaikhawmin “…​​ a na nasepsak ding peuhpeuh uh tuni in tel un. Kei le ka innkuan pihte in ahih leh Topa na bek ka sem ding uh hi” (Joshua 24:15) ci hi. Khensatna kician tawh nuntak ding, bak bangin kaingawi lo ding, ci hi. Mipi in “Pasian na ka sem zaw ding uh hi” ci in kiciam uh hi.​​ 

 

Hih thu tuni in i minam sungah kisam hi. Pasian le dawimangpa kilungdamsak khawm thei lo hi. “Kei leh ka innkuante” mah a ci ngeungeu ding Khristian kisam ta hi hang. Innkuan kithutuak a, Topa’ na a sem nuam kua teng i om hiam. Kithakpat ciat ni.​​ 

 

Jesuh in innkuan bulphuh in ma pat ding hong deih hi. Innkuan bulphuh Pasian nasepna thupi sa hi. Pasian hong sawl na lianpite a semkhia dingin inn-ah ciah kik ni.

 

Tua ahih manin ute naute aw;

Leitung nuntak haksa Tahan ah tai ning​​ cih bang om thei lo hi. Leitung i cihcih pen i​​ innkuan​​ hi lel hi. Innkuan manphasak in i thupisak leh tua lai ah vangam maleep kisel in om hi. A nuam leitung-ah Pasian thupha tawh i nuntak theih na dingin “Inn ah ciah kik ni”.​​ 

 

Innkuan panin Khristian upna khaici tuh dih ni. Tate naute innkuan sungpan piangthaksak dih ni.​​ Ka nu le ka pa hangin Pasian’ hong itna ka tel thei hi​​ ci-in khangthakte teci pangsak ni. Innkuan pan a bul phut dingin​​ inn-ah ciah ni.

 

Innkuan bulphuh in Pasian’ na sep sawm ding hi hang. Tua in Pasian zia ahi hi. Innkuan thukim a thunget khop liailiai na tawh Pasian nasep kipan ding hi hang. “Kei le ka innkuanpihte in Topa na ka sem ding uh hi” ci in ki-ap dih ni. Topa’ na a sem dingin​​ inn-ah ciah ni.

 

Ka va gammang mualtung khuadam lakah, inn pan gamlapi ka piak khin hi…” a cih bangin, inn tawh na kigamla kha hiam? Na lungsim a vakvai kha hiam? Maizum nang om lo hi. Kisuan nang zong om lo hi. ​​ Kipuahphatna dingin hun om lai hi. Zomite inn-ah ciah kik ni. A lai ah Jesuh maang sak ni.

 

INN-AH CIAH NI

(January 27, 2005 ni TBCY a hunzatna a kitomlak ahi hi)

 

Source:

Sihna in hong khen matenG

 

Laibu saal / Zomi elibrary

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related