HUN KIMAWK BEISAK
Agelh ~ T. Sawm Lian
I theihloh man leh i ngaihsut ciatloh manin hun tampi a mawkna in kibeisak hi. Nasep ding hun cianga man mahmah lo a kigen napi, TV mai khawngah sun thapai a tu thei om veve a, sep ding a tamna thu gengen napi, sep khiat muh ding omlo zong om thei veve hi. Henrry Ford in, “Hoih takin khuadak le’ng, mi pawlkhat in hun a mawk zatbei maimai lai un, tua hun mah pen midang in lawhcinna hun hoihin na zang uh hi, cih ka mu hi” ci hi. Tua ahih manin hun a kimawk beisakna hang pawlkhat en dih ni.
Hun a uk thei hi a kitheihna
Kua thupi zaw hiam? Hun a zangte maw a kizang hun? Hun pen manpha taka i zat lian ciangin kizangin ki-uk cihna hi. I hoih zat kei leh hunin ei hong uk pah hi. Mi nih a kibang het lo om a, pua lamah a kibang lianin naikal 24 kipia tuak a, ahih hangin sung lamah a phattuampih dan uh pen a zatdan uh hi lel hi.
Lawhcin nadingin hun a tamlohna ngaihsun lo
America gama mi ngeina, kum 72 tunglam, mi tampi hun zatdan kaikhawm uh a, a hun zatdan uh tangpi a tuat uh pen hih bang ahi hi:
Kum 21 sung ihmut na’n
Kum 14 sung nasep na’n
Kum 7 sung kipuah kizem na’n
Kum 6 sung nek le dawnin
Kum 6 sung khualzin na’n
Kum 5 sung traffic jam, tui ngak, ticket lakna
Kum 4 sung na sinthak na’n
Kum 3 sung kikhop leh committee
Kum 2 sung telephone tawh mi hopih
Kum 1 sung van zong (telephone, pen, mitlimlang etc)
Kum 3 sung na dangah..
I hun khempeuh gawmkhawmin mun nga-ah khen le’ng, tua lakah khat bang bek pen hanciamna taktak tawh lawhcing dinga sepna dingin mihingte in kinei bek hi. Mi buai mahmah, sep ding a hau mahmah a kigen American te in zong nasep hun hizah bek a neih uh leh, ei a bel tawm mahmah zawlai ding hi.
Hun a mawkbei a tam lam thei lo
Mi tampi in nisim a, nasep ding ahih manin tuhun a i nasep pen thupi ngaihsut loin, kisem mawkmawk hi. Hoih takin kituat leh mi pawlkhat nasep pen mihing picing khat i nikhat sunga sep dingin nuihzak huai liang hi. Tawmcik bek sepkhiat ngeina-in a nei, hun manphatna a thei lo kitam lai mahmah hi. Tua manin tampi a semkhia ding kimlai, tawmcik bek i semkhia uh hi.
Maban ah geelna nei lo
‘Hun pen na dang khempeuh sangin geelna kician lo leh hoih lo hanga amawkbei na lianpen hi,’ kici hi. Charles G. Gib-bons in, “Hun zatsiam dan ahoihpen in ngaihsut kholhna leh geelna kiciantakin neihna ahi hi. Kingaihsut nadingin minute nga na zatna ding ah naikal khat sung tak hun mawkbeisak in, sep ding tampi na seploh lawh hi” ci hi.
Nuntak Manphazaw Tawh Lawhcinna (Laibu)

