Han Thuk Sungah Lum Hi (Christ Arose):Christian Hymn-te’ Tangthu

Date:

 

Han Thuk Sungah Lum Hi​​ (Christ Arose)

 

(Luke 24:6-8)

 

Agelh~Zam Khat Kham

 

Robert Lowry​​ (1826-1899)

 

Robert Lowry​​ (1826-1899)

 

            Christian hun kipat cil lai-a omkha hi lehang Thawhkik Ni Easter Sunday zingsangin thu ummite khat leh khat i kimuh teh “Haleluijah, Amah thokik hi! Haleluijah, Amah thokik takpi hi!”ci-in kihopih kha ngelding hi hang. Tua hunlai-a thu ummite’ adingin i Topa’ thawhkikna bek mah a kingakna uh hi a, i Topa thokik taktak cih a theihna-un thahatsak hi. Tuhun thu- ummite zong tuamah ahi hi. Tua mah tawh kizui-in tuhun pawlpi tuamtuamte in Thawhkik Ni gualzawhna i bawl ciangin Robert Lowry in 1874 kuma a phuah hih​​ “Han Thuk Sungah Lum Hi” (Christ Arose)​​ cih la i sa-a, i sak simin i lungsim hong lawpsak den hi.​​ (A Mangkamin “Christ Arose” hi-a, “Khazih Tho Zo” cih bangkhat hi napi-in, ei Tedim Labu sungah a taang masa a gual masa kila-in “Han Thuk Sungah Lum Hi” ci-in thulu kipia zawsop hi. A thu tawh kituak pha het lo hi. Thawhkikna gualzawhna la kimlai, han sunga lupna thulu tawh kisasa mawk hi. ZKK).

 

            Robert Lowry bel gospel laphuaksiam masate’ laka a kizahtaak mahmah khat ahi hi. America gam Philadelphia khua ah March 12, 1826 ni-in suak hi. Kum 17 a phak ciangin Zeisu Khazih a Honpa-in sanga piangthak hi. 1854 kumin Bucknell University pan pilna sangpi tawh a sangkahna zo a, tua university mah ah 1869-75 sung professor of literature sem hi. Tua sang pan mah-in doctorate degree ngah hi. Pastor zong sema, a masapen-in Philadelphia khua gei-a West Chester Baptist Church ah sem hi. Tua khit ciangin New Jersey, New York City, leh Brooklyn te ah pastor sem kawikawi hi. 1899 kum, ama’ kum 73 pha-a a sih ciangdong lawptak-in Pasian’ na sem hi.

 

            A nuntak sung tawntung Pasian’ nasem minthang khat-in om hi. Laisiangtho siam, thugen siam khat hi a, pawlpi sung vaihawm zia zong siam hi. Music leh hymn lamsang zong uk mahmah a, ahi zongin nuntakna taktak-a nasepin bel neingeilo hi. Lamal leh la-aw tampi phuaka, labu tampi mah a khetkhiat hangin a nuntak sung tawntung Pasian’ thu genna mah bulphuhpi-in nei den hi.

            Ahi zong, 1868 kumin gospel musician minthang William Bradbury a sih ciangin Biglow Publishing Company-te in music editor dingin amah tel uh hi. Dr. Lowry in zongtua nasep sanga music khetkhiatna lamah a muanhuai mahmah khat hong suak hi. Sunday school labu 20 val khenkhia a, a kikhen ngei Sunday school labu lakah a hoihpente hi, kici hi. Ama’ gelh laibute laka khat ahi Pure Gold bang ci lehang bu awn khat​​ (1,000,000)​​ val kizuak zen hi. Robert Lowry’ hanciamna hangin America gama Pasian’ la kiphuahna leh Pasian’ la kisakna nakpi-in khangto hi, ci-a kiciamteh ahi hi.

 

            Ama’ hun lai-in Gospel lamal leh la-aw phuahna ah amah apha ding mi omlo mai ding hi, ci-a kiciamteh ahi hi. Hih la banah,​​ “Gunpi Ah I Kikhawm Ding Hiam?” (Shall We Gather at the River?), “Bang Dang Hi Lo, Zeisu’ Si Hi” (Nothing But the Blood of Jesus)​​ cih late a mal leh a aw aphuah ahi hi. Tua banah,​​ “Lam Tawntung A Hong Paipih Hi” (All the Way My Savior Leads Me), “Nang Kong Deih Tawntung Hi’ (I Need Thee Every Hour), “Zion Khua I Pai Hi” (We’re Marching to Zion), “Hong Honpa Na Sih Dong’ (Savior, Thy Dying Love), leh​​ “Where Is My Wondering Boy Tonight?”​​ cih late zong a aw a phuah ahi hi.

 

            La a phuah ciangin bangci phuah cih a kidot ciangin, hici phuah tuaci phuah cihlian omlo a, lamal ahi a, la aw ahi zongin a lungsimah a suah teh, inn-a a om laitak ahi a, lam a pailaitak ahi zongin gelhkhia pahlian hi, ci-in gen hi. A la phuahte a tamzaw organ tawh a sin ma-in laidal tunga a phuahsa vive hi zawpian den hi. Tam vei simsim a lamal leh a la aw phuah khat-a a phuahkhop hi mai hi, ci-in zong gen ngei lai hi.

 

            Hih​​ “Christ Arose”​​ zong tua bangmah ahi hi. 1874 kum Thawhkik Ni Easter hunlai-in nitak khat Laisiangtho sima devotion a neih laitakin Luke 24:6-8 sunga Zeisu Khazih’ thawhkikna tawh kizoma thupiangte lungngai-a, “Amah hih lai-ah a om kei hi; amah thokik zo hi! Amah note tawh Galilee gama a om lai-in note kiangah, ‘Mihing Tapa mawhnei mite khut sungah kipia dinga, kikilhlumin a ni thumna ni-in kithokiksak ding hi’ ci-a hong gen phawk gige un’ a ci uh hi. Tua ciangin ama thugente a phawk kik uh hi”​​ (ZIV)​​ a cih kammalte a sim ciangin a lungsim thosak mahmah hi.

 

            A sawt lo-in Dr. Lowry organ mai ah tu a, tualai mahah hih lamalte leh hih la aw teekteek mah hong phulkhia himai hi. Tua Laisiangtho mun a simna tungtawna a lungsima a ngaihsutnateng la dawngkhat a suak ahi hi. 1875 kuma William H. Doane leh Robert Lowry-te’ khet Brightest and Best labu sungah kihel pah hi.

 

            Hih la a taangte leh a sakkik i et ciangin sihna hanga dahna leh thawhkikna hanga lungdamnate a kilamdanna teltakin kimu thei hi. Christiante’ upna buppi Zeisu Khazih’ thawhkikna tungah kinga liuleu takpi hi.

 

 

 

 

Source:

Christian Hymn-te’ Tangthu​​ (Laibu)

Agelh leh laibu bawl: Zam Khat Kham

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

cinpuzomi@gmail.com

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related