EVE
(Leitung mi khempeuh pianna nu
Ze-etna lel numei)
Pian 2,3, 2 Kor 11:3; 1Tim2:13
Agelh ~ Rev. Dr John Thang Hum leh
Dim Lun Zam
Eve min pen, “Numei” cihna hi. Pasian in Adam bawl in pasal hihna guan hi. Ni bangzah sung, Adam amah guak bek om cih ki genlo hi. Ahi zongin Adam leh Eve te kibawl ni tampi kihal loding in ki ngaihsun thei hi. Pasian in ganhing zong bawl khin hi. Ahi zongin Adam in tuate sungpan lungsim kituahpih ding mulo hi. Ahang pen Adam sungah om kha nam pen ganhing ten neilo uh hi. Tua ahih manin Adam alung leeng hi. Pasian in hihthu amuh ciangin Adam amah kia bek om ding hoih lo hi, amah ahuh ding, amah tawh ki sun dangkhat ka bawl ding hi, ci hi (Pian 2:18).
Eve in Adam deihna kicing sak
Pasian in numei Eve abawl nading Adam ihmu sak in tua kikal sungin Adam’ pang pan sathem leh nakguh la in numei bawl hi. Tua khit ciangin Adam kiangah paipih in pia hi. Adam in tua numei amuh ciangin, ‘kei ma guh, keima sa taktak hi’ (Pian 2:23) ci-in it theipah in, lawmbawl theipah in nak lung kim mahmah hi. Hih pen a sunguh ah aneih nuntakna kha kibang ahih manin kingaih theihna om pah cihna hi.
Adam huh ding a kibawl
Huh ding cih kammal pen, mapang khawm ding, thu kumkhawm ding, lungsim deihna ki thei ding, pumpi deihna tangtung sak ding cihbang dan ahi hi. Mihing in haksat hun, dah hun leh nuam hun cianga dahpih khop ding, nuampih khop ding, ih koh theih ding midang khat i’ ki sam hi. Kammal dangin gen leeng lungsim piakna ding khat ki sam hi. Tua ding pen abawlsa na dangte lakah (singkung, ganhing) te lak omlo hi. Eve bek in Adam deihna leh lungsim nuamsak hi. Tua hi a, pasal lungsim khempeuh la ahih manin, pasal in anu leh apa nusia in azi bel ding hi (Pian 2:26; Matt 19:5) acih pen, lungsim piakna ding mun nei, ngahta cihna ahi hi.
A kikim ding in kibawl
Matthew Henry in agen na ah, Pasian in Adam lutung pan sathem la-in bawl leh numei in pasal tungah thu nei ding hi; a khe nuai sathem la-in bawl leh pasal in tuan cil ding hi. A pang pan sathem la-in a bawlna hangpen kuamah lianzaw leh neuzaw tuam omlo in kikim cihna ahi hi. Kikim cih ciangin manphatna (value) cihna hi-a, panmun lakna (role and function) pen a tuam ahi hi.
Mi khempeuh pianna nu
Eve pen Adam’ min piak ahi hi (Pian 3:20). Amin khiatna pen nuntakna anei khempeuh i’ nu cihna hi. Pasian in numei leh Pasal sungah cipha suah theih nading, leitung khempeuh ah pungin kizelh theih nading, leitung a om ganhing leh nate tungah ukna leh thuneih theih nading vangliatna pia hi (Pian 1:28). A ta masa Cain (Kain) apian ciangin “Pasian’ huhna tawh mihing letsong in ka ngah hi,” ci-in gen hi (Pian 4:1). Lai Siangtho in a tate thum bek i’ min- Kain, Abel leh Seth te hong gen hi. Ahi zongin Adam leh Eve in ta tampi (numei leh pasal) nei hi, cih gen hi (Pian 5:4). Adam leh Eve khang hun sung bekbek in leitungah mi tampi pha khinta a, siatna zong tam mahmah khin hi. Noah, Adam pan khang 10 na hun ciangin Pasian in leitung tui tawh silsiang (dan pia) hi. Adam a sih in Noah kum 50 pha hi. Tu a khangmi pen Noah suan leh khak pan hong pai ahi hi.
Tate pattah
Eve a khialh khak hangin a tate Pasian biakzia leh, lo khawh singpuak zia hilh hi. Mikhat in Eve thu agen na-ah, innsung vai van zia ding, tate pattat zia ding kuaman hilhlo a, ama’ ngaihsut tawm tawh asep ahih manin haksa mahmah kha ding hi, cih dan in zong na gen hi. A tate in gankhawizia leh lokhawhzia ding anu leh pa kiang pan sin uh hi. Puan khui a thei khia masa zong Eve mah ahi hi. Mawhna bawl uh a, a mit kihong in guaktang ahihlam uh a kitheih ciangin, theiteh la in puanin khui a, a zum na uh selna in zang hi. Anung ciangin Pasian in tuvun tawh puan bawlzia hilh hi.
Lungsim manlang lua
Pasian in Eve pen Adam hutna nuai ah thumang dingin koih hinapi, Adam tungah thudong loin nakhat peuhpeuh khensat baih hi. Ze-etna a tuak laitak Adam thu dong kha hileh nazo ding hi. Hih pen ukna nuai ah om theih lohna khat ahi hi.
Mawhna kong hong
Eve thu manlohna hangin leitungah mawhna hong tunga, mi khempeuh in mawhna nei hi. Mawhna khaici in mi khempeuh sungah hong om a, mawh bawl theihna lungsim mikim in ki ngah hi. Siapa khatin mihing khat I’ kawllu khu nuai ah hong beel mi tampi om a, tua kawl lukhu akeh leh tua abel tengin haksatna thuak hi, acih bangin Eve in ama suan leh khak khempeuh tungah mawh theihna hong guan suak ta hi.
Hamsiatna ngah
Adam leh Eve khialhna hangin leitang in hamsiatna ngah hi. Abaihsa aa, om nate ut bangbang zattheihna panin gimtaka nasepna bek tawh annek theihna ding dinmun hong tung hi. Leitang in zong lingkungte piang sak ding ci hi. Naupai ciangin hamsatna tampi thuak dinga, gimna ngah ding, ci hi. Adam pang pan guh leh sathem tawh ki bawlna adeihna pen kikimna ding deihna hi napi in, tun’ thumanloh a kipan Pasal ukna nuai ah om dingin gen hi (Pian 3:16b). Eden huan sung pan hawl khiatna ngah hi. Tua bek thamlo sih theihna zong hong tung hi.
Eve ki sik kik
Adam leh Eve kisik kikna hangin Jesus Khris tatkhiatna lim la ahi, ganhing thahna thuak hi. Pasian in tuvun puan in na silh sak a, amawh na uh zong sisan mah tawh na tanh kik hi. Hih in Jesu hong tat na ding lim lah ahi hi.
Biakpiakzia hilhsawn
Ganhing that a, sisan tawh biakpiakna Adam leh Eve in atate tungah hilh sawn hi. Tua biakpiakna Cain in zui nuamlo a, Abel in na zui hi. Hih pen thu man’na lahna ahi hi. Abel biakpiakna Pasian in a sanna leh ettehhuai ahihna Hebia laikhak sungah na gen kik hi. (Heb 11:4).
Satan’ ngimna
Satan I cih kua hiam? Bang ngimna tawh Eve khem hiam? Cih thubul te tawm khat en lai hi leng.
Lai Siangtho in Satan pianzia hong gen hi. Amah Pasian piansak vantung mite lak ah khat hi a, amin Lucifer kici hi. Ama’ tavuan pen Pasian bia vantung mite biakna ah makaih ding ahihi. Kam dang khat in gen leng vantungah Choir makai ahi hi.
Amah pen teel theihna, utna kipia ahih manin, Pasian biak ding leh biak loh ding ama’ teel theih ahi hi. Nikhat ni ciangin, Pasian langpan ding hong teel a, vantungmi 1/3 zong ama lam ah kaizo hi. Pasian in amah leh anungzui khempeh ama’ kiangpan hawlkhia hi. Hih hun a kipan, Pasian leh abawlsate langkhat ah pangin suk siat ding bek angaihsun hi.
Satan sungah hazatna namkim dim hi. Hunkhat lai a, aneih Pasian kiangah anuam mahmah dinmun pen Adam leh Eve in nei ahih manin nak hazat mahmah hi.
Dawimangpa khamzia ding
Dawimangpan thu-um mite a suksiat ding ama’ nasep ahi hi. Ahi zongin mihing lampan ido ding Pasian in thu hong pia hi. Ih do nading galhiam te zong akim dimdem in hong pia hi. “Topa tungah nomau kipia tawm un. Dawimangpa na kham un, na kham uh leh note kiangpan taaikhia ding hi,” (James 4:7). Nisim a, Pasian vanglian khutnuai ah I nuntakna kipiak na pen galdo na a khauhpai pen hi. Galhiam khempeuh silh un (Eph 6:10-18). Galhiam khatbek silh in, adang te ih neih kei leh ih silhloh na mun lian ah amah hong lut thei hi. Pasian kammal pen vanglian a, langnih hiam namsau sangin hiamzaw hi (Heb4:12). Topa Jesu’n Pasian kammal zangin dawimangpa na do a, na zo hi. Pasian kammal zang cih ciangin i deihna na teng, I deih hun in la ziau cihna hilo in, nuntakpih cihna hi. (hih galdona acingzaw in mailam ah gen lai ni)
Thukhupna
Lai Siangtho in Eve tawh kisai in pilna lak ding hong gen hi. 2 Kor 11:3, ah Dawimangpa in angiankawi tawh Eve akhem bangin, note Khris sungah a-om na lungsim uh hong kikhem lohnang kidawm un, ci-in gen hi. 1 Tim 2:13 ah, numei in Pasal ukna manding agen na ah- Eve piang masa lo a, Adam piang masa hi ci-in gen hi.
Gulpi in banghang Adam leh Eve a ki bangin khemlo a, Eve bek khem se hiam? Hi bangin ngaihsun leng ki khiallo ding hi. Adam kiangah gulpi thakhat in pai hileh khem zolo kha ding hi. Tuabanah, numei khemzo masa leh, numei tung tawnin pasal khemnop ding cihzong tel hi. Lai Siangtho ah thu-um mite Satan in Eve banga hong khem loh na ding ki dop dingin hong gen hi.
Dotna
Eve bang ding a ki piang sak hiam?
Eve in tate pattah zia ding pilna koi ci ngah dingin na um hiam?
Satan in bang ngimna tawh Eve khem hiam?
Topa Jesu’n Dawimangpa bangci dan in zo hiam?
Eph 6:10-18 sunga kigen galhiam namkim gelh in.
Banghangin thungetna pen gal hiam hoih pen hi hiam?

