DAVID SUAN (SON OF DAVID). Agelh ~ Lian Muan Kham Suante

Date:

DAVID SUAN​​ (SON OF DAVID)

Agelh ~​​ Lian Muan Kham Suante

 

THUPATNA

 

Jesu pen David Suan a kicih ciangin, Jesu sapna dinga kizang min dang khat mah​​ (title)​​ ahi hi. Pawlkhatte in Jesu pen David Suan a kicih ciangin Judah minam vai deuh leh kilawmin tuatna nei uh hi. Ahi zongin, Synoptic Gospels sungah Jesu pen Messiah ahihna lahna ding a kizang kammal​​ (messianic title)​​ ahi hi. David Suan cih pen Mihing Tapa bang a Jesu in Amah a kisapna min hi loin, Jesu sapna dinga kilim zat min zong hilo hi. Ahi zongin, Jesu hihna genna dingin a kizat hun om hi.

 

1. THUCIAM LUI SUNG-AH

 

A masa pen a ngaihsut dingin,​​ “David Suan pen Thuciam Lui sungah bangci bangin kigen a, Amah pen bangci bang mi hi ding hiam?”​​ cih thu hi. Jeremiah 23:5 leh 33:9, 15 sung a ki-et ciangin, David Suan pen kumpi David khanggui zuia piang dingin kigen hi. Tua mah bangin Isaiah 9:7; 11:1; Zekhariah 12:8; Hosea 3:5 leh Ezekiel 37:24- sungah, Pasian in Israelte tungah David Suan hong paina ding a kamciamna thu kimu hi. Thuciam Lui leh Thuciam Thak kikal hun​​ (intertestamental period)​​ lai a kigelh Solomon Late sungah, Pasian sathau nilh ding pen David Suan hi ding hi, ci-in kigen hi​​ (Sol. Lat. 17:23).

 

Judahte in David Suan pen Messiah hi dingin tuatna nei uh hi. Ahi zongin, amaute in David Suan pen kumpi David mah bang a thahat leh vanglian dingin tuat uh hi. 2 Samuel 7:16 sung a ki-et ciangin, Pasian in David tungah kamciamna hih bangin bawl hi:​​ “Na suanlekhakte leh na kumpi gam keima mai​​ ah a kip tawntungin kibawl ding a, na kumpi tokhom kip tawntung ding hi.”​​ Tua hun a kipanin Judahte in David khanggui zui-in hun hoih hong kihei kik hun ding pen ngak uh hi. Hih lametna pen Rom kumpi uk hun lai-in Judahte lakah ki-uang gen sim ahih manin, AD 70-90 kikal hun sung teng bang David khanggui tawh kizopna a nei ding a ngaihsut mi peuhmah pen kithat ziauziau mawk hi. Bang hang hiam cih leh, David Suan in Judahte kaikhawmin, Rom kumpi langpang dingin ngaihsutna nei uh hi.

 

2. SYNOPTIC GOSPELS SUNG-AH

 

Synoptic Gospel-te lakah, Matthai-in Jesu pen David Suan ahihna lim gen diak hi​​ (Mt. 9: 27; 12:23; 15:22; 20:30; cf. Rom 1:3). Marka in ahih leh, khatvei lian bek gen kha hi​​ (Mk. 10: 47).​​ A hang khat a kilang pen, Marka pen Gentail mite sim ding a kigelhzaw deuh ahih manin, Judahte lamet David Suan pen amaute​​ (Gentail mite)​​ adingin a kisapna om lua lo dingin ngaihsut theih hi. Marka 12:35-37 sung bang-ah, Jesu pen David Suan hi lo hi, a kici tawh kibang zawliang hi:​​ “David mahmah in Khrih pen ‘Topa’ ci hi. Tua ahih leh Khrih pen David Suan hi lel, cih mawkmawk ding hithei ding ahi hiam?”​​ (Mk. 12: 37).​​ David in Messiah pen​​ ‘Topa’​​ ci ahih leh, a tapa bangci hi thei ding ahi hiam? cih dotna om hi. Ahi zongin Marka in, Messiah pen mihing ngeina bang a piang hilo hi, cih a lah nopna hizaw hi.

 

Bang bang hita leh, David Suan pen Thuciam Lui sung a kigenkhol Messiah pen ahi hi​​ (Lk.  4:21; Mt. 11:4-5). Ama hangin leitungah Pasian Ukna a hong tunna thu zong Luka 11:20​​ (= Matthai 12:28)​​ sungah teltakin kimu hi. Ahi zongin Amah pen Judahte ngaihsutkholh bang a kumpi David bang a galhat hi loin; a kiniamkhiat kumpi ahi hi. Kiniamkhiatna tawh lano tungah tuangin hong paitak ciangin​​ (Mk. 11:1-11), Judah mi pawlkhatin David Suan in sang zo loin, a kiko naupangte hangin heh mawk uh hi​​ (Mt. 21:15).​​ Ahi zongin, Jesu in naupangte kham loin, kikosak lel hi​​ (Mt. 21:9, 15; cf. Mt. 20:30).​​ Tua mah bangin mittaw Bartimias in Jesu pen David Suan ahihna tangko hi​​ (Mk. 10: 47-48).

 

THUKHUPNA

 

David Suan pen kumpi David khanggui zuia piang hi, ahi zongin kumpi David bang a leitungah kumpi gam a bawl ding a hong pai hilo hi. Mihingte lungsim sungah a kumpi gam a phuh ciang cih sim loh, kumpi gam dang bawl neilo hi. Amah in Judahte vihawmna lianpen Sanhedrin mai-ah Messiah ahihna tangko ahih manin, singlamteh tungah kithat hi. Tua in, David Suan pen Messiah ahihna zong kipsak hi.

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related