A Picing Lungsim
Agelh ~ Kham Sian Muang
Na Lungsim ngaihsutna pen na nuntakna nak hi a, na neihsa a manpha pen bangin na kep ding ahi hi. (Paunak 4:23)
Kawlgam makaipi Daw Aung San Suu Kyi in “Khantohna i cih pen i lungsim mahmah a khattoh masak kul,” a cih bangin Zomite minam picing i suah nang a picing lungsim neih kul pelmawh ding hi. Pasian in mihing abawl cil in Zomite zong hong bawl hi. Zogam Christian gam (Christian state) ci-in, hong ki thei mahmah na pi-in, i lungsim puak zia leh i kampaute a Christian vai het lo i ki puahphat ding tampi om hi. Gtn. A malneu, aginalo vokte Zovok i ci a, Ak a neu tata Zo-ak peuh ci-in, mihing a melsia tata Zomeel cih bangin guallelh na vive i pau kha hi. A hoih khempeuh namdangte piapia lo-in ei le ei ki pia, kipahtawi ni. Minam picing i suah na’ng, i pianpih lungsimneu neihna leh i lungsimpuakzia hoihlote nusia in, nampi lungsim nei ta ni. Keileltak keenkawm, guamkawm, khuata lokho innkuan pan khangkhia cih sanziate phiat ta ni. Ei leh ei ki suangtak niloh kei ni. Nampi lungsim nei gam khangto pawlkhatte: Israelten ko “Pasian teeltuam minam,” hi ung ci ngam uh hi. Japanten ko, “Pasian pan khanggui kizom suk minam,” hi ung ci-in Germany te bangin ko, “Minamlian, mipilnam, leitungbup a uk ding kumpi nam,” hi ung na ci uh hi. Tua banga lungmuang tak a nuntak, kampau, san zia te-in nampi lungsim neihna hong lak hi. Nam dang te’n a gam uh angtanpih bangin, Zomiten zong lungsim neunate paikhia in, nampi lungsim/a khangto lungsim nei ta ni. Zomi te hoih lo hi cih kammal peuh mah zang kei ni. Zomiten Zomi mah hoih hi, Zomi mah thupi hi, Zola mah ngaih hi i cih cih ding ahi hi. Zomi ka hi, ka kipak hi cih ding pen nampi lungsim neihna khat ahih manin ei le ei ki pimuh lel in nampi lungsim nei ciat ni. Minamdangte tawh liangko kikim in, leitung thu le la piangte tawh hunlap in khantoh khop theih nadingin, Zomi khatciat hunlui mi hihna pan luplapmi hihna, a khangto-nampi lungsim neihna, hunlap ngaihsutnate neih masak kul hi.
Nov 8, 2020 i kiteelpi na ah kidemin, kitawng kisel kha hamtang ding hanga, kiteelna hong man khit ciang pumkhat suakin gam a dingin mapang khawm a, kiteel sung a thute gen kikkik se dah ni. Biakna vai, behvai leh minam vaite a hoih bek in zang ni. Biakna-upna dankhat tawh ki deidanna, kipawltheihlohna te kipuahpha ni. Biakna makaiten i pawl kibat pih te bek it kei ni. Kumpi nasemten ei liat sung sawt lo dinga, party ading bek hi lo-in, mipi phattuam nading na tampi sem in, mualsuang hoih tampi gelh ni. I Minam picin semsem na’ng piangthei lo ding cih lungsim te paikhia ta ni. Minam picing, a thahat, a gualzo, thupha ngah leh a khangto minam i suah theih nadingin i ki hanthot nop in, gam ading i sep, i bawl na-ah hong nuaikiat sak thei updan leh sandan hoihlo te nusia ni, nampi-namlian lungsim nei ni.
Laibu Saal / Zomi eLibrary

