A Lauhuai Khinkhian Cikhum.
Agelh ~ Vung Hau Lun
1. Cikhum tam nek luatna in lungtang natna hong ngahsak thei hi. America Lungtang Siavuan Kipawlna in cikhum tam nek luatna hangin lungtang kisai thanemsak a lungtang natna piangsak thei hi ci-in mukhia uh hi.
2. Cikhum tam nek luatna in sikhum zunkhum natna pi angsak thei hi. 2010 kumin mipilte’ kantelna ah cikhum kizatna hong tam semsem mah bangin cikhum ne mi zong hong tam semsem hi. Cikhum tam ne lua lehang sisan sungah a khum dat hong tamlua ahih manin sikhum zunkhum natna hong ngahsak thei hi.
3. Cikhum pen mi a sim that nektheih khat na hi gige hi. 2008 kumin mipilte’ kantelna ah cikhum tamnek luatna in Leptin Resistance a kici anneknek hang lungkim theihloh/ gilvah theihloh natna piangsak hi ci hi. Annek ciangin Leptin a kici dat khat in pha zota ci-in lungkim theihna hong pia hi. Cikhum tam nek luatna in tua Leptin hong nawngkaaisak ciangin an bangzah taka ne ta lehang lungkim/gilvah cih om theilo ahih manin nektheih khat khit khat ne toto kha-in pumpi hong thau semsem hi. Pumpi thauna pan a kingah thei natna tuamtuamte (gtn. Sikhum zunkhum natna, sikhang natna) in hong bawmin i khan hong tomsak hi.
4. Cikhum tam nek luatna in Cancer natna hong ngahsak thei hi. Gilpi (Gilzial) sungah cikhum dat hong tam leh ß-catenin a kici dat khat hong piang a tua dat in cancer ngah nading tha pia hi. Nawi cancer leh Gilpi cancer a thuakte lak panin cikhum a nete pen a nelote saangin khan tom zaw hi.
5. Cikhum lunggulhna/duhna pen khanggui kizomin piang thei hi. Pumpi sungah Ghrelin a kici dat nam khat a haute in zu leh cikhum lunggulh phadiak hi.
6. Zu in Sin a suksiat mah bangin cikhum in zong susia hi. Zu dawnna in sin susia mahmah cihpen mikim phial in i theihsa ahi hi. Zu bang mah lianin cikhum in zong sin susia mahmah ci hi.
7. Cikhum tam nek luatna in khuak thahatna kiamsak hi. Cikhum dat tamlua leh pumpi sunga cell-te teeksak thei hi. Tua hi-a, cikhum a tam nek luate in kum tam khit ciang a kingah thei Thumangngilhbaih natna (Alzheimer’s disease) ngah thei uh hi.
8. Cikhum tam nek luatna in halung veina piangsak hi. A khum a duh deuh leh na khat peuhpeuh nek khit phetin kam a khuah pahlo naupangte in halung vei nuam deuh uh hi.
Cikhum pen a hoih bekin ne lehang pumpi ading a kisam dat khat mah ahih hangin tam ne lua lehang lah a lauhuai natna tuamtuam hong ngah sak thei khat hi zel hi. Nisim i nek i dawnte sungah cikhum/a khumdat tam kihel mahmah hi. Cikhum bek khiap ding hilo-a a khumlua singgah a kipan a khum kihel nektheih tuamtuamte zong kidop ding thupi mahmah hi.
Nikhat in;
- ulian khat in a khumdat (30g) val nek huai lo hi.
- kum 7 pan kum 10 kikal naupang khat in a khum dat (24g)val nek huai lo hi.
- Kum 4 pan kum 6 kikal naupang khat in a khum dat (19g) val nek huai lo hi.
Source :
MIKIM’ CIDAMNA
