A KILAWM HUN-A KAMPAUNA
Agelh ~ GSPau
A kilawm hun-a kammal khat paukhiatna in ngunpeek tung a khamtang khat a kisuang tawh kibang hi.
(Pau. 25:11).
Mipil taktakte in thu a gen uh ciangin a hun leh a mun en kawm sa-in, pilvang takin gen se uh hi. Saupi zong gen detdat se lo uh a, tomkim takin gen uh hi. Tua hang mahin paukhialh cih bang nei ngeilo pah uh a, a thugen un zong mite' lungsim su kha deuhin, muibun deuhse hi.
US gamah tualgal (Civil war) a om lai-in gal hangin mite dipkua, patau-in a om hun laitakin Fanny J.Crosby (1820-1915) in “Safe in the arm of Jesus" (Jesu’ ang muan'huai sungah) cih la ngaih mahmah khat hong phuak a, gal kidona sungah tua la hong kisak kawikawi ciangin mite in Jesu sungah lungmuan'na thak hong ngah uh hi.
Winston Churchil (1874-1965) a neu lai-in lai pillo lua ahih manin sang pan kihawlkhia hi. Amah England Prime Minister a suah ciangin tua sangte' Diamond Jubilee ah thu gen dingin kisam hi. Amah zong pulpit tung kahto a, "Never give-up" (Lungkia ngei kei in) cih kammal thum vei gen ziau hi. Hih kammal pen tom mahmah napi, minthang hi.
Galpi nihna lai-in Germany Nazite in Norway gam la khin uh cih thu England makaite in a zak uh ciangin patau mahmah uh hi. Tua hun laitakin Winston Churchill (1874-1965) in, "Mual ah i kituah leh mual ah do-in, guam ah i kituah leh zong guam ah i do ding a, amaute i zo thal gawp ding hi,” ci-in a mite hanthawn a, lai tawh zong hawmkhia hi. Tua kammal in a patau makaite leh galkapte hangsan sak tuam a, Germany Nazite zawhna-in hong neihlawh uh hi.
Galpi nihna lai-in Philippines tuikulh ah US galkap mangpa Gen. Douglas Mac Arthur (1880-1964) a om sungin Japante in tua tuikulh hong sim uh hi. Amah US ah a ciah nading thu tung lian a, a ciah ding ciangin tua tuikulh tung-a mite kiangah, “Kei hong pai kik ding hi ing,” ci-in vaikhak hi. Tua kammal pen Japante kihta-in a om tua tuikulh tung-a teeng mite’ adingin thaza hoih khat hong suak a, hangsan sak tuam hi. Thangah takin Japante a sim uh teh hong zo pah lian uh hi.
US gam New York ah Teen Challenge Ministry phuanpa David Wilkerson (1932-2011) in Road devil bupa Nicky Cruz kiangah Jesu’ hong itna thu va gen hi. Nicky in temkun tawh thah dingin a vau ciangin David Wilkerson in a awm dawh a, “Nicky aw, hong that in la, ka sate at nen in. Tua hi leh ka sa themno khat nangawn in ‘Nicky aw, hong it ing’ hong ci lai ding hi,” ci-in gen hi. Itna a lunggulh Nicky Cruz in tua kammal a zak ciangin a lungtang lawng a, hong pian'thak lawh hi.
1977 February kha sungin Lt.Col.Zam Khan Thang (Rtd) Yangon ah Party khawmpi a kah kimlai hong si dihdih a, a luang Tedim ah hong kipua hi. Amah pen milian khat ahih manin Zomi bup kilinglawng zo phial hi. Nitak khat Rev. Hau Lian Kham in misi inn-ah "Sihna tungah gualzawhna" thulu gen a, "Hih bang hunin Honpa i kisam" cih solo zong sa hi. Siapa pen Topa' mizat khat ahih banah, mite' lungsim a neu hun laitak ahih manin a thugen leh a lasakte in mi' lungsim sukha mahmah a, milian pawlkhat bang in pian'thak lawh lian uh hi. Siapa in a hun leh a mun enin thugenin, lasa ahih manin lawhcing ahi hi.
2008 kum US President kiteel lai-in Barack Obama in a mee zon'na ah "Change" (Kikheelna) cih bulphuh hi. Tua pen a lui a cimtaak, a thak pongpong a lamnaih khangnote in diksa uh ahih manin mee pia pah ngeingai uh a, tua tawh Obama in US President hong ngah hi. 2012 kum kiteel ciangin "Move forward" (Mai lam nawt) cih hong bulphuh leuleu a, tua tawh President hong ngah leuleu hi. A hun tawh kizui-in thubulphuh nei thei ahih manin tua tawh mite' lungsim zo mahmah hi.
2008 kum May kha sungin Irrawaddy Division sung tengah Nargis huihpi hangin a si, a mang tampi om ahih manin mi khempeuh dipkua, patau-in om khin uh hi. Tua pen Pasian' naseem pawlkhat in hun hoihin zatsiam uh a, Lungdamna thu a gen uh leh lawhcing mahmah uh hi. Hih pen tuhun pau-in khapilna khat hi gige hi.
Ni dangin Co-oprative zum-a seem, Phaileeng khuami Pa Zen Khan Cin in Party Regional Committee Chairman Pu E.K.Kim Ngin kiangah Matupi pan Tedim ah a piaung (transfer) sak nading va ngen hi. Pa Cin in, "Pu aw, nang pen Zogam kumpi na hih manin nang, hi hen, na cihte ahi, hi pah lel hi. Nang, Pasian simloh kua dong nawn ding na hiam," ci hi. Tua kammal in Pu E.K.Kim Ngin lungkim sak mahmah ahih manin tua ni mahin Tedim transfer theih nading vaihawm sak pah hi. Pa Cin pen a hai tawh a kibat hang, a taktakin a pil khat na hi gige hi.
Pasian' naseem pilvangte in inn thunget a pai uh ciangin innteekte' thu pulakna limtakin ngai uh a, tua tungtawnin hanthotna pia se uh hi. Tua pen a hun tawh kizui ahih manin muibun deuh a, tha zong kingah deuh se hi. A pilvang lote in bel innteekte in bang teng pulak uh cih khawng ngai se lo uh a, inn pan amau' kigin'sa khat peuh gen ziau thei uh hi. Tua dan pen tha kingah lo zaw den hi.
Mihingte pen i vaang a bei kuan, i hun a bei kuan teh kipau khial nuam deuh, ci-in kigen hi. Kawlgam kumpi U Ne Win pen kampau siamin a kigen khat hi napi, July 23, 1988 ni-in Party khawmpi ah, "Party khat tawh khangto lo ihih leh party tuamtuam (Multi Party) tawh kalsuan ding i ut hiam?" hong ci kha laizang hi. Tua ama' kammal tungtawnin Kawlgam hong kilumlet a, ama' hun a bei hong hi ziau hi.
Laibu Saal / Zomi eLibrary

