A KI SIASATE A PUAH KIKTE HONG KI CI DING HI (Isaiah 58:12). Agelh ~ CSKhai

Date:

A KI SIASATE A PUAH KIKTE HONG KI CI DING HI​​ (Isaiah 58:12)

Agelh ~ CSKhai

  • Thupatna

1939 September 3 ni in German galkapte in Poland gam a simna uh hangin leitung​​ galpi nihna hong kipan​​ khia hi.​​ Hih galpisungah German galkapte bek hilo in​​ mipitampi​​ in a nuntakna uh bei lawh uh hi.​​ Mi hing bek hiloin, inn le lote​​ ki​​ siacip​​ hi.​​ ​​ Galpi nihna hangin meigong nupi tul 300​​ kiim​​ om hi​​ ki​​ ci hi. Pasal tampi galsung ah si a hih manin, pasal nasep, numei nasep cih omlo in, numeite in​​ nasia takin nasem uh hi.​​ Germany gam hong​​ lamkik​​ numeite​​ a hi uh hi, ci uh hi.​​ Galpi​​ nihna hangin Germany​​ khennih​​ kisuah a East​​ le West Germany ki ci hi.​​ East Germany Soviet Union in uka,​​ West​​ Germany a hih leh​​ USA, French le Britain in​​ hawm uh hi. Thudang khatin genleng East Germany ah Communism ukna tawh a kikalsuan laitak in West Germany ah Democracy ukna tawh kalsuan cihna a hihi.​​ East le West kikal ah kilangdona, ki elna lianpi hong om hi.​​ Berlin khuapi sungah Berliner Mauer​​ (Berlin Wall) ci in khuampi ki phuta, West le East ki kawmna haksa sak hi. East le West kideidanna, muhzia le sanzia ki lamdangna om​​ kawmkal ah,​​ November​​ 9, 1989​​ ni​​ in Berlin Kulhpi hong ki phukkhia a,​​ West leh East ki deidanna beita​​ hi.​​ 1990 kumciangin galpi nihna hang a ki khen East​​ leh West Germany​​ ​​ Wiedervereinigung 1990​​ hong ki gawmkik​​ ngeuuh a,​​ Deutschland​​ ki ci hi.​​ East le West hong ki gawmkik​​ ciangin​​ hong thahat mahmah uha, European Union sung thuneihna, thu​​ vaihawmna lianpipite ah hong ki helzo​​ pah uh hi.​​ Tua banah​​ Galpi nihna laia​​ vutlevai suaksa​​ a gamuh​​ hong puahkik manun, tu hunciangin​​ leitung gamhau​​ le gamthupite lak ah hong ki helkik zota uh hi.​​ Galpi nihna lai a, a kisiasa a inn a lote bek uh puahlo in, a lungsim uh zong puah uh hi. Cik mahhunin East le West Germany ki gawm kik zo​​ ngeinawn loding hi, a ki cisa​​ na ngawn, a lungsim te uh hongpuah​​ in, lungsimpicing le tangzaitakin thu hong​​ vaihawmkhawm uha, hong ki pumkhat kikzo lel​​ mawk​​ uh​​ hi.

  • Israelte Ki Makaihzia​​ Lungngaihkikna

Israelte ki maikaih zia in :​​ 

1.Nu le pate makaihna (Abramham, Isaak, Jacob),​​ 

2.​​  Kamsangte le Siampite makaihna (Moses, Aron),​​ 

3.​​  Thukhente makaihna (Othniel, Deborah),

​​ 4.​​  Kumpite makaihna​​ (Saul, David, Solomon) cih bangin ki khen thei hi.​​ 

Israel te sungpan​​ in kumpi a sem masa pen in Saul a​​ hihi. Saul, David, Solomon te​​ hunsung a kumpi​​ gamuh khangin thahat mahmah hi.​​ BC​​ 930 ciangin Solomon​​ tapa​​ Rehoboam in a pa kumpiza hong laihta hi.​​ Rehoboam in kumpi hongsep a​​ sawtlo in a pa Kumpi​​ gam khennih hong kisuah hi. Saklamgam, Northern Kingdom or​​ Israel ki ci a, Khanglamgam​​ Southern Kingdom or​​ Judah gam kici hi. Hunmasa laia, a thahat, a vanglian​​ gam​​ ki thutuahlohna​​ le ki pumkhatlohna​​ hangin​​ Assyria le Babylonte​​ khutnuaiah​​ hong omta uh hi.​​ BC 722 kumin Assyria te in Northern Kingdom sim in, Northern Kindom khuapi Samaria suksiatsaka, Israel​​ mitampi​​ sila dingin ciahpih​​ hi. Tuabang mahin BC 586 kum in Babylon kumpi Nebuchadnezzar makaihna tawh Southern Kingdom hong do uh a, Southern Kingdom te khuapi Jerusalem susia in Judah mi tampite Babylon gamah ciahpih​​ in kum 70 sung sal in khawi uh hi.​​ 

Saul, David le Solomon te’n Kumpi a sepsungun Jewste kumpi gam kip hi.​​ ​​ Ahi zongin, Nothern leh​​ Southern ci in gamnih hong suah uhciangin​​ a beisa hunlai bangin thahat zo nawnlo uh a,​​ mite sila a suak uh ahihi.​​ Ih minam sung, pawlpi sung, Innkuansungah kilemna, ki thutuakna, kipumkhatna a​​ om kei leh mite sila kisuak thei​​ cihna hi. Zomite paunak a hi,, Akta mangkuan ki tutu‘‘​​ a cih tawh a ki banglel ding a​​ hihi.

​​  Israel te khatvei leh Assyriate sila, khatvei leh Babylonte sila suak uhhi.​​ Babylon saltanna panin a gamuh ah hongciah kik uh ciangin, Isaiah tungtawn in Pasian in Israel te hopih hi. Note pen a siasa a puah kikte, munsiate a ngei a bangsak kikte hong kici ding hi (Isaiah 58:12) ci hi. Pasian thu mangin Assyriate le Babylonte suksiatsa a gamte uh puah kikding hong kipan uh hi. Hi bang in gam le lei puahkikna sungah lauhuaina tampi tuakkha a hihmanun, na a sepkawm un, a​​ khutlangkhat uhtawh a van puak uh lenin, a khut langkhat uh ah galhiam tawi uh hi (Nehemiah 4:17). Na khat peuhpeuh puahkikding​​ thubaih hilo ahihman in, a​​ siasate puakkikna ah ngaihsutding tampi le laihuai tampi a omlam​​ hong phawksak hi.

  • Zomite’n Bangteng Puahkik Ding Kisam Hiam?

Zomite ih ki puahphat ding thu tampi om khading hi. A hi zongin hih a nuai a thu li​​ ih ki puahphat​​ diak​​ ding kisam kha ding hi.

(i).​​ Pasian tawh ih kizopna puahpha kik ni.

Christianity, tapidaw Biakna Asia gamah suak hi. A hizongin Europe​​ le America gamte ah khangkhia in ki zeel hi. Ni tumna gammite sungah Pasian thu hong thuklut mahmah a,tua manin Asia, Afrika​​ le Latinamerica gamte ah Christian missionary tampi​​ ki khahkhia hi.​​ Amaute,​​ Christian biakna tawh kizui in ih nu le pate hi ci leng kikhiallo ding hi. ​​ A hizongin kum 1960 khit a kipan, Science huhau in, mite thu ngaihsutna, philosophy le theology pomziate hong ki lamdang to diaidiaita​​ hi. Mi tampi-in Pasian sangin, Pasian bawlsa nate’​​ thute thupi ngaihsutin, kinbel in hong nei zawta uh hi. ‘Theology lam tawh kisai in, Paul Vanburen, Thomas Altizer, William Halmington te’n ‘’ Death of God theology’’ hong phuan khia, ngaihsun khia uh a, mi tampitakte lamkhialsak uh hi. Ih gensa Science hangin mitampite in Pasian omlo hi, galpi nihna lai-in Pasian si hi cih upna​​ nei uh hi.​​ Taiwan Theologian a​​ hi C.S.Song in hi bang in na gen​​ hi:​​ 

Nitumna lam Biakinn pawlkhat ah a Building bek​​ omin, a ki khawm ding mi omlo a, a hizongin ni suahna lam gamah Pasian thu​​ ummi tampi oma, a hi hangin Biakinn nei zolo tampi om hi ci hi. A beisa kum 100​​ lomlai in Asia gampen, Pasian thu tawhkisai in lokuanna, field hi. Tu in Nitumnagam mi tampite in Pasian omlo hi ci uh a hihmanin, nitumna gamlam pen Pasian thu tawh kisai in ‘’Mission field’’ hong​​ leh suakkik​​ ta​​ ding hi ci​​ hi.

Sengam in Communism ukna gam​​ a hihi.​​ Sente’n nasep hanciam mahmah uha, tawlngak hun cihbang​​ tam​​ neih​​ lo​​ uh hi. A hizong in Sengam​​ Christiante in Nipi ni nasem loin Pasian biakna in zang uh hi. Hih thu hangin, Communistte hehin​​ Sen​​ kumpi tungah lungkim lohna lak uh hi. Tua thu in:​​ 

Christiante in kalkhat in ni 6 bek nasem ​​ uha, midangte in kal khat in ni sagih sung na sem hi.​​ A hi zong in​​ Christiante leh Communistte​​ khasum sanzah a kibang hi mawk hi. Hih thupen thudik hilo hi,​​ cih thu a hihi.

​​ Hih thuhangin Senkumpi in Christiante le Communiste nasepzia, nasep gualzawhzia a encik dingin Thukante sawl hi. Christiante in kalkhat in ni 6 bek na a sep​​ uh hangin kalkhat a ni 7 nasem Communistte sepsangin nakpitak in gualzawhna a omna​​ thu Thukante in hong mukhia uh hi.​​ A​​ muhna bangun​​ kumpitung ah​​ thupuakna nei​​ uh hi. Tua ciangin communistte lungkim lohna Senkumpi in​​ Six is better than seven​​ cih tawh na dawnghiat a, Sengam Christiante citakna hangin a beisa hunsangin ​​ tu in biakna suahtakna​​ Sen gamah​​ omzawta​​ hi​​ ki ci hi.​​ Sengam Christiante a etteh huaizia hong musak hi.

Sangmang Adoniram Judson, Lungdamna thu hangin Inwa thongsungah ki koih a, sun in nisapi nuai sehnel tungah khedaplo tawh​​ lam ki paisak hi. Tua banah​​ Topa a ding na a sep kawmkawm mah in a zi leh a taten sihsan sawnsawn lai hi. Khatvei,​​ thu ngaihsun in a​​ lunglengluat man in, Judson in ‘’ Christ a ding hi kei leh maw’’​​ ci khia ngeungau hi. Pasian nasepna ah giming tawling a ci ngeilo Sangmangpa a hihi. Ih gam ih lei paizia​​ ih etciangin​​ ngaihsutding tampi​​ hong​​ omta​​ hi.​​ Jesuh nungzui nawn kei un, Christian Pasian a biami peuhmah kithatding hong kicileh, ih Pasian upna koiah a omtam?​​ Jesus Leitungah mihing bangin hongpai lain nungzuitampi a neihna thu ih mu thei hi. A hizongin Jesuh in haksatna, sihnading ciangdong thukhenna a thuakciangin kuamahin Jesuh nungzui nawnlo mawk hi.​​ Zomi Christian masate Pasian tawh a ki zopna uh lungngaih kik hunta hi. A Nungta tawntung Pasian a up manun, khua le tuipan, beh le phung, u le nau sungpan hawlkhiatna, simmawhna, bawlsiatna, satna, zu hawm sa hawmna ah deidanna tampitak na thuak​​ kha ngei uh hi.​​ Ahi zongin sihdong in Topa thuman dingmah na tel zaw mawk uha,​​ amaute cihtakna hangin Zomite hibang dinmun a​​ tungtozo ih hihi.

Khatvei​​ mihau pa le a nasempa gunpi dungah hong pai khawm uh hi. Mun khat a tunuhciangin, mihaupa in nasempa kiangah,​​ 

’Gungal a, suangpi nuaia, ka koih khamkhi vala inla, tua khitteh, keikiangah hong ki leh kik in.​​ Tua​​ khamkhi, ka khuttung tektek panin​​ kongpia nuam hi’’​​ ci hi.​​ 

Nasempa​​ zong mihaupa genbangin​​ ki thawipah hi. Ahi zongin guntui tamlua​​ ahihmanin​​ tui ngapzolo​​ hi. Tuaciangin​​ mihaupa in a nasempa kiangah​​ ​​ ‘’Gungal khat a tungding​​ khaukhat vala inla, tua khau hilaipan ken ka lending, tua khau lenin gungal na kaiding hi’’ ci hi. Tua bangin hih uha, na sempa gungal khat ah​​ tungin, khamkhi va la hi. A​​ khamkhitawh hong ki leh kika, a pailam a,​​ a let khau​​ hong​​ lenkik hi. Ahi​​ zongin gunpi laizang a tunciang in​​ mihaupa phawk in neikha nawnloa, a khaulet ngaihsut in nei kha nawn lo hi. Gungal suanpinuai pan a, a lak khamkhi​​ bekbek ngaihsut in hong neita hi. Tua manin a​​ let khau khahsuahta a,​​ tuihuaipite’n​​ amah paipih in, tuikia in si hi. Khamkhi a ngah loh banah a nuntakna beilawh hi.​​ Thupha ih ngahnadingin​​ Zomi tampi gungal​​ ah,​​ (Tuipi galah),​​ hong​​ ki​​ puak khinzota hi.​​ Tuipigal na tuntheihna ding a nazat khau, na phawklai hiam? Khau lenpa na​​ phawk lai hiam?​​ Na mangngilhni, na tuikiatni hong suak ding hi.

(ii). Midangte Tawh Ih Ki​​ Zopnate Puahpha Kik​​ Ni

Galpi nihna hong venciangin Germany gam East le West ci in hong ki khen hi. East Germany​​ khuapi Berlin hi in, West Germany​​ khuapi Bonn a hihi. Cikmah huna ki gawm kik zo nawnloding a, ki ngaihsun, East leh West Germany 1990 kum in hong ki gawmkik zo uh​​ hi.​​ Ki deidanna lianpi a hi, Berliner Mauer (Berlin Wall, Berlin Kulhpi)​​ kiphel khia​​ hi.​​ Zomite​​ sim le mal, tuilu, tuitawi, nisuah nitumna​​ ah ih om hangin a ki gawmlah dingte, ​​ a ki pumkhat lah dingte ih hihlohna hong phawksak hi.​​ Evangelical theologian John Stott in,​​ 

Jesuh a sih theihna ding muntampi tak om​​ hi, temtawh, tei tawh, ki that lum in, ki vui thei ziau lel na pi in, Singlamteh tungah hong sih sese na in khiatna​​ lianpi​​ nei hi.​​ Singlamteh a dingto pen Tungpasian leh Leimihingte kizopna,​​ Singlamteh a pheipai​​ pen mihing le mihingte kizopna a gennopna ahihi.​​ Tua hi a, Jesuh singlamteh tungah hong sihsese na in, Pasian le mihingte ih kizop theihna​​ ding,​​ khatkia ngalkhat bangin​​ tangteen lo a,(Hih a nuai a kigit teng laigelhpa behlapna hi.)​​ mi dangte tawh zong ki zop theihding deihna ahi hi​​ ci hi.​​ 

Jews te leitung bup ah a ki thehthang minamte a hi uh hi.​​ Galpi khatna a ven khitciangin Germany gamah Nazi kumpi Adolf Hitler in thu neihna hong nei hi.​​ Ama hunsungin Jews mi​​ 6000000​​ hong thahna thu hangin Jews te mulkim in, liing​​ in om uh hi. Migam ah ih omden​​ mawk leh hibang​​ bawlsiatna​​ om theizelding cih ngaihsutna tawh​​ Samson Hick, David Bengurionte makai in, leitung gambuk a om, Jews te tungah lai hawm uh hi.​​ U le naute aw, singdang gam ah bangtan vei omlaiding ih hi hiam? Eite zungneilo te hilo hi hang. Ih pu ih pa​​ gam (Israel) a hi Zion ah ciahkik ni, ki mu kikni ci in ‚‘‘ Zionism‘‘​​ hong piang khia hi.​​ Hi banga,​​ a ki hawmkhia lai a​​ ngah Jews khempeuh a gamgam pan in,​​ khuaipi vaikuan tung bangin​​ hong ciah ziahziah​​ ta​​ uh hi.​​ ​​ England kumpite huhna tawh 1948 kumin suahtakna ngah uha ​​ kum sawtpi sung gamneilo Israel gam leitung gamkhat in kiciamtehta​​ hi.​​ Leitung gamlim sungah hong ki hel theita hi.

Kumpi Solomon tapa Jeroboam hun a kipan Jews te sungah ki thutuakna, ki pumkhatna omnawnlo a hihman in kum tampi gam a neihloh ban uhah mite sila in na om uh hi.​​ Zomite ih minam sung, ih pawlpisung, ih innkuansung ki zopziate bang ci ih sa hiam?​​ Ki thukhat, ki pumkhat ih kisa hiam?​​ Ih lung a kimzo takpi mah hiam?​​ Ki pumkhat​​ ding ih lunggulh hiam? Kisam ih sa hiam?​​ Kisam ihsak leh bangci patding, ki pumkhat theihna ding hong khaktan bang hiam cihte ngaihsut huai hi. Zomite sungah ki pumkhatna, ki thutuahna a om kei leh gam ih neihnawnlohding​​ ban ah mite sila kisuakthei ahihna Jews te tungtawn in theihuai ​​ hi.​​ Hih a tunga thute ngaihsun in midangte tawh ih kizopna,​​ Zomi sung ih ki zopna, pawlpi khat le khat​​ kizopna, u le naute tawh kizopnate etphat huai, puahphat huai, ngaihsut huai kha ding hi.

(iii). Pasian Bawlsa Nate Tawh Ih Kizopna Puahpha Kik Ni

Kum zalom 21 ah mipilte laupen neuclear, chemical weapon, AIDS cihte hi masa lo hi.​​ German thu kizakna News Paper khatin a​​ genna ah,​​ 

Leitung a phakcia phain, khang​​ nawnloa, a hi zongin a sung a teng mite khangsemsem, tamsemsem a hihmanin​​ mite zatkhopding, leitungin a kicing in hong piakhia ziahziah zo nawnlo hi. Bekthamloh in​​ mihingte haigamtatna, singkungte phukin, gamhalna, ganhing thahna, cihte hangin khuahun kilamdangta​​ Klimawandel hi. Khuahun mannawnlo in, guah zu leh zulua, ​​ nisa le salua cihbangin omta hi. Bang hang? Ozone kitam hi ci hi.

Ozone ih cihin ih​​ tung sunni a satluat lohna dingin​​ hongdal​​ na​​ khat ahi hi. Mipilte lungpha mawh in tua a kitam, a kikek Ozone​​ belh kik hong sawm uh hi.​​ ​​ Phawkhuai thu in,​​ Ozone ki belh​​ leh ki kek semsem,​​ ki belh kei leh​​ lah​​ a ma thu in a​​ ​​ kitapna lian semsemding a, leitungah ni hong sa semsem dinghi.​​ A zenzen in tua Ozone kitamsiang​​ khin leh nisa a dalding om nawnlo ding a, ih leitung sa luain, kangtum ding hi.​​ 

American theologian Rose Busch,​​ Social Gospel​​ lam a bulphuh phadiakpa, in a genna ah,​​ 

Kum​​ 2000 sung tawntung Christian te in Khagupkhiatna bekbek bulphuhin genbel in ki nei hi. A hizong in kumzalom 21 a kipan in Jesuh hongpuak Lungdamna thu (Khagupkhiatna) bek ki gen nawnloding a, taksa gupkhiatna thu zong limgen mahmah ding kisam ding hi. Mihingte bek hiloin, Pasian piansaksa nate, Singkunglopa​​ le ganhingte, kisialo, kangtum​​ loa, a vekpiun​​ gupna a ngahna ding uh​​ a bawl​​ Pasian deihna hi​​ ci hi.

Tua hi a kim le pam a omnate, a hoih thei penpen in kem in, cingin, khoin hihleitung ah Pasian gam ih phutding Christiante mawhpuak a hihi ci hi.

Pasian bawlsa mihing​​ le ganhingte, singkung lopate​​ hoihtakin​​ ih kep, ih khoi, ih puahna in Abawlpa ih thupitsakna​​ ahihi. Tua ahihmanin Pasian bawlsa nate tawh ih kizopnate​​ lungngaipha kikin ki puahpha a,​​ ih khualzinna hihleitungah Pasian gam a kiphuttheih nading Christian te in mawkpuak ih nei uh hi.​​ 

(iv).​​ Zogam Tawh Kizopnate Lungngaih Kikna

Minhingte thutawh kisai siamna nei,​​ Antropologist​​ te in agen uhciangin leitungah Israel minam a omlohna gam khat zong omlo hi ci uh hi. Israel mite leitung bupah ki​​ thehthang cihna a hi hi. Koimun, koigam ah​​ a om uh zongin Israelte lungsim sungah Zion, Jerusalem cih​​ cih kammal mangngilh theih ding​​ hi​​ lo hi. A lungsung uh ah Zion, Jerusalem cih kilo den hi.​​ Israel gam a neu mahmah hina pi in, a gamveng te un a zawhzawh lohna thusim om hi. A gam uh ah a ten loh hangun, Israel gam leh Israel mite tawh kisai thu ah, Leitung buk a om Israelte​​ ki​​ pumkhat in, na semkhawm theiliailiai uh ahihman in, kua mah zawhzawh ahi kei hi.​​ Isreael gam khutpekcia na ngawn mite khutsung ah a tung ding phallo uh hi.​​ Israelte bang mahin Zomite Asia, Australia, Europe le America gamte ah​​ ih​​ ki thehthang ta hi.​​ Israel te in Zion, Jerusalem a mangngilh theihloh bangun ih Zogam phawk in omden hen la, Zogam ah ah ih teen loh hangin​​ Zogam le Zomite thu​​ ah, diamdiam in, liailiai a,​​ nasemkhawm, mapang khawm​​ a​​ ih omtheihnak leh kuamah in Zomite​​ hong​​ susia zolo ding hi. Bang hang hiamcih leh mibawlin kisia lo a, ei le ei bawl​​ in kisia zobek hi cih ​​ pulepa te in thuciin na nei uh hi.​​ Leitung gamciteng a​​ ki thehtang Zomite’n Zomi le​​ Zogam tawh ih ki zopnate lungngai pha kik ni.​​ Ih lung a kimzo​​ hiam?​​ Zogam leh Zomi phattuamna ih mapan theihna lampi bang a om laiding hiam? cih mimal kim in ih ki dotding thupi ding hi.

  • Thukhupna

Galpi nihna​​ sunga vutlevai suak Germany, kum 50 sungin leitung tawh​​ level in a om kik zawhna in, a kisiasa lungsim le neihsa lamsate a puakkikna hanguh ahihi. Koikoi ah omta le uh Israelte lungsim sungah Zion le Jerusalem a ki lo tawntung a hihi.​​ Israel​​ gam le mite a dingin thasial lo uh hi.​​ Kum tampi a kisiasa Israel gam hong kipuah kik hi.​​ Kumtampi sung a ki mangngilhsa, gamneilo tu in gamkip a nei minamte hongsuak kikta uh hi.​​ Pasian​​ tawh ih ki zopna,​​ Zomi pih dangte tawh ih ki zopnate ki puahpha kik ni.​​ Beh thupitsakluatna, pawlpi thupitsakluatna, kampau awsuah thupitsak luatnate in ih ki pumkhat ding hong dal thei tawntung a hihman in ki ngaihsun pha kikni. Tedim, Sihzang, Zo, Dim, Vaiphei, Paihte, Saizang,​​ Teizang,​​ Vangteh, Khuano, Dapzal, Thahdo cih bang​​ a kipan ih ki zopna te khitciangin, ih unau, Falam, Khalkha, Matu, Mindat, Paletwa, Mizo cihte tawh ih ki zopnate zong ki puahpha kik ni. Lungsimpi cing le, thusau khual zote nasepnate mah hong tangzai zaw veve ding hi.​​ Eite unau sanggam khat ih hi a,​​ Zogam le​​ Zomite a zuunnuamte ih hi uh hi.​​ Ih sanggamte in tonkhuang a kaihni un, zo in, a ki lungdampih dingte ih hi uh hi.​​ Vangik​​ a puakni un a puakpih dingte ih hi uh hi.​​ Pasian bawlsa mihingte bek hilo in singkung le lopa te tawh ih kizopna te puahpha kik in ​​ lobang a tuulsa Zogam​​ New Eden​​ hong suak kiknading in panla in mapang khawm ni.​​ Tua bang lungtangpuak nei​​ in, na ih sep khop ciang in​​ ih gam ih lei hong nosuak kik ding a, Pasian in​​ Israelte tungah‚‘‘ Note a kisiasa munte a puah kikte​​ hong kici ding hi‘‘( Isaiah 58: 12)​​ a cih bangin lobang a tulsa​​ Zogam a Puahkikte​​ hong kici ding hi.​​ 

 

(Laigelh siapa​​ CSKhai​​ in​​ ​​ March 23, 2011, Hamburg Germany pan agelh hi in Zonet ah a suah ahi hi.)

 

from:

CSKhai <ngeisok@gmail.com> via googlegroups.com 

reply-to:

tongsan@googlegroups.com

to:

zomi@yahoogroups.com,
tongsan@googlegroups.com

cc:

tuimang <Tuimang@yahoogroups.com>,
azbc@googlegroups.com

date:

Mar 23, 2011, 4:47 PM

subject:

{tongsan} ZOGAM A PUAH KIKTE HONG KI CI DING HI

mailing list:

tongsan@googlegroups.com Filter messages from this mailing list

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

cinpuzomi@gmail.com

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related