KHANGTHAK KHUADO PAWI. Agelh ~ Tungg Thang

Date:

KHANGTHAK KHUADO PAWI

Agelh ~ Tungg Thang

 

K - Khuado pawi kum khen pawi

I neulai a i zak ngei thu in tuni dong i beng kha ah i zaza lai hi. Khuado kha hong tun taktak ciangin Zomite ki-om mawk theilo in bawl loh aphamawh ahi Khuado Pawi pen i omna muntek ah i bawl ciat hi. Hih Khuado Pawi pen Zomite adingin a thupi mahmah pawi lianpi khat ahih manin bawl loh a phamawh leh a khiatna nei, a manh nei mahmah khat ahihi. Tua hi a khua ido ciangin Khuado pawi in hong gennop/piaknop thu in bang hi ding a hiam cih kan in ngaihsut ding kisam ding hi. Mi pawl khat in Khuado pawi pen kum khen pawi, nekna dawnna hun, gualnop lamna hun in ngaihsun kha bek uh hi. Ahih hangin Khuado Pawi in i muh banloh thuthuk tampi neilai dingin ka um hi. Tua hi in Khuado Pawi ii hong gennop thu pawl khat en ni. Khanglui lai a khuado Pawi leh tuhun a khuado pawite kilamdang mahmah ta hi.

 

Khanglui lai in Pasian cih lian a kibiakma in Zulehsa tawh khuado pawi nasiatak in a kibawl ahihi. Tua hi in tu hun ciangin Pasian a kithei khinta ahih manin i khuado pawi koi ci bawl in bangci zat cih i lungngaih kik dingin thupi ding hi.

 

Kammal ii A Khiatna

                Khuado​​ (gelhdan)​​ = khawdo​​ (simdan)​​ i khua in do gige khat nei hi. Kua teng bangteng do ahitam? Tua banah​​ “Khua”​​ i cih in i teenna khua bek hilo in​​ “a vanglian khat”​​ a gennopna in zong kizangh hi. Hih lai ah Do cih in khiatna nih nei hi:

1. Khuasia Dona (Gal leh sa bangin do)

2. Khuasiam Dona (Zin leh leeng bangin do) cihte a hihi.

 

1. Khuasia Dona

                Khuado i cih ciangin amasa pen in i khua i tui in siatna namkim hong tun a, hong gimsak, hong nasak, hong bawlsia khuasia ahi dawi leh kaute dona ahihi.  Tua hi in Khuado pawi hunsungin a hoihlo na khempeuh inn sung, khua leh tui sung panin hawl khiatna leh dona in a kizangh ahihi. Nidangin ahih leh bum leh ai, kau cihte tam mahmah a, tuate nasiatak in tuga, heiga tawh innkhuam teng sat kawi kawi in nasia tak in muh mawh dawi leh kau te a kihawl khia ngiatngiat ahihi.

 

2. Khuasiam Dona

                A nihna ah khuado i cih in i khua leh i tui hong siam thei ahi, Khuasiam zin bangin nasiatak in dawn a dona ahihi. I khua i tui thupha hong pia thei ding in khuasiam tungah ngetna a kinei ahihi. I khua i tui cidam nading, hauhna ding, mapai nading cih bangin ngimna tawh khua a kido ahihi. Khuado ni in an leh tui a lim pen a kine ahih mahbangin an lim tui lim tawh khuasiam a do ihihi. Tua hi in i khuasiam​​ (Pasian)​​ i neih lakpan a hoih pen, a lianpen tawh i zindo ding ahihi.

 

Khuado Pawi tawh kisai Pawl Khat

                Nidang a i pu ipate’ bangin tuni in Khuado pawi pen bucing takin kibawlzo nawnlo hi. Banghang hiam cihaleh khuahun kiheizia leh a mun amual kibat lohna hang ahihi. A diakdiakin zaang gam bangah Taangsuahna bang a kibawl thei ding hi peuhmah lo a, Zogam a kibawl thei ding bek ahihi. Tua banah ngaihsutna zong kidang ta hi. Khuado ciang a kisem pawl khat en ni:

  • Lam hahna​​ (Dawi ciah ciang a tot nading)

  • Khuailakna/Taangsuahna​​ (Ai sanna ding)

  • Khuai pheeng tawh aisanna​​ (Siampite sep)

  • Dawi leh kau hawlna​​ (Inn lusi’ sep)

  • Zu ne in Phitmut in laamna​​ (lasa kawm)

  • Dawi biakna tungman sial khahna​​ (Inn khat in khat)

  • Siampite phuisamna​​ (Thupha ngetna)

  • An nekkhopna​​ (Innkuan kim Itna an)

 

Khang lui lai a kizangh sepleh bawl pawl khat pen tu hun in kizangh thei nawnlo ahih manin pawl khat i nusiat kul ding hi. A kizangh theilo leh a lemlote cihna hi. I ngeina a neng a tawng in zuih ding sangin tuhun ah a thu leh a khiatna hong thupi zaw ding hi. Pawl khat leuleu pen kizangh theisuak ding ahih man in i kepcing ding thupi mahmah ding hi. Khangthak Khuado Pawi pen tu lai a, a laang mahmah ahi Khua Siansuahna tawh a pianzia kinai mahmah hi. Thu dang khat in gen lheng, Khangthak Khuado Pawi pen Khua siansuahna leh Ei mahmah kisiansuah nading lim khat hong lak na hi gige hi. Khuado la​​ (zola)​​ te zong sak theih dingin sin dingin hoih thei mahmah hi.

 

Thu Khupna

                Rev. ST. Hau Go in a gelh ngei mah na ah​​ “A lui nate sia kim lo a, a thak nate zong hoih kimlo hi”​​ a cih a maan ahihi. Zongeina khanglui lai hun a te en kik lheng a hoihlo pawl khat a om hangin a thupi mahmah tampi mah na om hi. Tua hi a Khuado Pawi pan i ngeina sungah a thupi mahmah leh a manpha mahmah khat ahihi. Tulai khangthak te in a nusiathuai leh a zuihlai huaite​​ khensiam in Khuado Pawi bawl ciat ni. Tua hi in tulai khangthakte in hih khuado pawi i bawl ding pen a kisam mahmah ahihi. Mimal mahmah kisiansuahna a kisapna zong hong lak lai hi. Tua hi a khangthak te’n khuado pawi i bawl ciang i mangngilh lo in i sep ding thu te in:​​ 

1. Lam hahna,​​ 

2. Khuasia do in hawl khiatna​​ 

3. Khuasiam​​ (Pasian)​​ dawn in zin dona leh​​ 

4. Ki-itna an kuang um in nekkhopnate ihih ding kisam mahmah hi. Tua hi in Khuado Pawi bawlna a tunga teng sepna tungtawn in Topa’n mavan, daupaina hong pia in khiatna kician mahmah a nei ding ahihi.

 

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

 

 

[pdf-embedder url=”https://zomielibrary.com/wp-content/uploads/2025/08/KHANGTHAK-KHUADO-PAWI.-Agelh-Tungg-Thang.pdf” title=”KHANGTHAK KHUADO PAWI. Agelh ~ Tungg Thang”]

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related