Elimelek Honglak Thu Thum (Ruth 1:1-5)
Agelh ~ Kap Za Khai
A Hun: Thukhente in a uk hun laitak hi-a Judah gamah kialpi tung ahih manin mi khempeuh in nuntakzia haksa sa mahmah uh hi. Tua Thukhente hun in “kumpi om lo, mi khempeuh amau’ hoihsak bang ciatin gamta uh hi” (Thukhente 17:6; 18:11: 19:1; 21:25). Hih hun pen Israelte’ tangthu (history) sungah a mial pen leh a sia pen hun hi-a, kitap khapna, lung kituak lohna, gal kineihna, a sia lam-ah uangtat luatna, paktat luatna, tualgal pianna leh vangkiamna tampi a pianhun ahi hi.
A Mun: ‘An-saal’ cih khiatna a nei ahi Bethlehem khua sunga om mi khat ahi Elimelek in a zi le a tapa nihte tawh Moab gamah a peem dingin a pai uh hi. Banghang hiam cih leh Judah gamsung khempeuh ah kialpi tunga, nuntakzia haksa mahmah ahih manin nuntakzia a baihzawk na ding ngimna tawh Moab gamah a tai ahi hi (Ruth 1:1-2). Thuciam Lui hun lai-in ‘Kial’ cih pen Pasian in a thumanglo ama mite danpiakna in a zatzel ahi hi (Siampi Laibu 26:18-20; Thuhilhkikna 28:15; 23-24).
Thukhente hun sungin Israelte in Pasian taisan pahpah, leh nungheisan den uh a, tua bek tham lo-in amau kiima om mite’ pasian dangte nung zui-in, tuate mai-ah kun uh a, amaute in Pasian hehsak uh hi. Tua thu hangin Pasian in amaute haksatna tuamtuam thuaksakna tawh Israelte thu a hilh den hi (Thukhente 2:10-19). Tua mah tawh a kibangin Bethlehem ah zong mi ginalo pawlkhat hangin Pasian thu sungah a omte zong gimna thuakkha uh hi.
Elimelek Sepzia Thum: Judah gambup kialpi hangin Moab gamah atai ahi Elimelek in khialhna thum na bawl hi. Upna tawh hilo-in ama theihna leh siamna bek tawh kalsuan hi. Hi bang khialhna pen Abraham in zong bawl ngei hi (Piancil 12:10). Pasian sawlna leh hilhna ngah ding ngak masa lo-in ama thu tawh Egypt gamah a pai manin Abraham in haksatna thuak hi. I nuntakzia bangzah in a haksa zongin a muanhuai pen leh a hoih pen thu pen Pasian sung bek-ah om hi. Isaiah 40:31 sunga bangin Pasian kiang pan ‘Muvanlai kha’ ngah ding lamen kawmin nuntakna huihpi tungah upna tawh a sangpenna mun dongah i lentoh theih dingmah thupipen hi. I haksatna sungpan kitai khia thei ngeilo ding hi.
Upna tawh bangci kalsuan ding? Bangteng mukhol, bangteng thuak ding ahih kei leh bangteng piang ding cih thute geel kholhsa in na neih hangin Pasian’ thupiakna leh ama deihna bangin na zuihkul veve hi. Pasian thu manna in na kisapnate na muh/na ngah theih nadingin nang leh nang Pasian tungah kipiak khiatna ahi hi. Upna tawh nuntakna in Pasian minthanna ding, a mangthang leitung a dingin teci panna ding leh eite nuntakna ah Khristian gamtatzia a kilamlam ahi hi. “A thuman mite in upna tawh nuntakna ngah ding uh hi” (Habb. 2:4; Rom. 1:17; Gal. 3:11; Heb. 10:38; 2 Cor. 5:7) ci-in Pasian in hong ciam khin a, amah up ding i nial leh amah a daisak leh mi khempa a suaksak i hi hi.
Leitung pilna in haina leh dahhuaina piangsak thei a, leitung muhna ah a haihuai ih sak ahi Pasian’ pilna pen thupha hi zaw hi (1 Cor. 3:18-20; James 3:13-18). Isaiah 5:21 sungah “Amau’ mitah pil kisa a, amau’ muhna-ah siam a kisate in gimna ngah ta hen” ci-in a kigelh bangin mihingte’ pilna leh siamna suanluatna in siatna hong piangsak thei pipen hi.
Kha lam sangin Taksa lam-ah thupi a sa zaw hi. Innkuan khat-ah ‘pa’ in a zi leh tate kep leh vaak ding tavuan a neih hangin amaute leh Pasian kizopnate nawngkai sak ding hilo hi. Jesuh gam sungah ze-etna a thuak lai-in Pa Pasian a lungkim sak na ding sangin ama gilkialna a thupisak zawk na dingin Satan in na zol hi (Matt. 4:1-4; John 4:34). Satan’ hong khemna khempeuh panin a kihtak huai pen khat in “Na nuntakna-te a hoih pen in zang khia in” cih ahi hi. I nuntakna a hoih in zang ding i cih ciangin Pasian sungah gamtaang in nuntak ding hi-a (Sawltak. 17:28), Pasian in eite a bucing in hong kem zo den hi. David kumpipa in “Thuman mi a kinusiacip, a suanle khakte ngen tawmin a kivak, ka neu lai a kipanin tu-a ka teek hun ciang dong ka mu ngei nai kei hi,” ci-in a gelhna ciapteh huai hi. Bawlsiatna a thuak den ahi Paul in zong “Tua bawlsiatnate khempeuh ka thusim kei-a, ka nuntakna nangawn ka iplah kei hi” (Sawltak. 20:24) na ci hi. I nuntakna ah Elimelek bangin khentat ding a haksa thute i tuah ciangin Pasian deihna leh hilhna ngen masa den ni. Tua hi leh Pasian in eite haksatna te sungah hong om pih na tawh ahi zongin, hong kantan pihna tawh ahi zongin hong huh hong panpih ding hi.
Pasian sangin a galte thupi a sa zaw hi. Moab mite cih pen Pasian’ galte ahi uh hi. Tua Pasian galte omna munah Elimelek in a zi leh a tate a teenpih hi. Moab mite pen Lot leh ama tanu U-pen omkhopna pan-in a piangkhia minamte ahi hi (Pian. 19:30-31). Tua bek tham lo-in Israel mite Egypt gam pan Canaan gamah a pai lai-un lampi pan a nawngkai sakte zong ahi hi (Thuhilhkikna 23:3-6). Thukhente hun lai-in Moab mite in Israel-te do-in kum 18 sung a ukcip uh hi (Thukhente 3:12-14). Hi bang thu om na pi-in Elimelek in banghang in Moab gamah pai-in teeng ahi hiam? Pasian sangin mihing tungah kingak luatna leh Pasian sangin Moab gam a muanzawk man ahi hi.
Ngaihsut huai: Elimelek in tawl khat sung a thuakding kialpi pan a suahtak na dingin Moab gamah a tai hangin suakta zo tuanlo hi. Amah leh a tapa nihin sih lawh uh hi. Tawmvei sung bek a om sawm uh hangin kum 10 sung om kha uh hi (Ruth 1:4). Pasian’ thumang lohna leh upna neilo nuntakna in lauhuai in patauh huai mahmah hi. Pasian kihel lo khensatna leh sepkhiatna in suplawhna vive hi lel hi (Ruth 1:21). Nisim i tuak haksatna panin kitai khia theilo a, ei leh ei zong kitom khia theilo hi. Oswald Chamber in “Eite in a pualam-ah haksatna lianpi tawh i kituak ciangin i sung a om mi pen kiphawk kha lo zel hi” na ci ngei hi. Haksatna tuahkhak simin ei guak tangtat ding hi lo-a, i sung-a om Pasian tawh kalsuan khop ding ahi hi.
Elimelek hong lah thu thum phawk den ni. Lam khial kei ni. Leitungah Pasian logal nadang a thupi sak dente pen a hamsiapen mi leh a ut huailo pen mite ahi uh hi. I haksatnate Pasian in hong theihpih lua hi. Mihing in Pasian i nawlkhin leh Pasian in zong hong nawlkhin lel dinga, Elimelek bangin nopna sangin sihna, dahna, leh lunggimna thuakkha zaw semsem ding hi.
3 May, 2014
Reference: Warren W. Wiersbe, Be Committed. England, Colorado Springs: Chariot Victor Publishing, 1991.

