Dotna Masuan Nuntakna (Sawl 22:8-10)
Agelh ~ Kap Za Khai
Dotna nei i cih ciangin dawnna (answer) ngah na ding ahi hi. Banghangin dawnna ngah nuam hiam cih leh i theihna in hong cin lohna hang ahi hi. Banghangin theihna kicinglo hiam cih leh eite pen a kicing lo (imperfect) mite ihih man hi. Mihing khat in na khempeuh thei kim zolo ahih manin a thei kimzo ahi Pasian kiangah i theihnopte dongin, ama kiang pan dawnna la in, ama lamlakna tawh i nuntakna i kalsuan ding kisam hi.
Lai Siangtho sungah Pasian in mihingte tungah thudotna zong kimu thei a, mihingte in Pasian tungah thudotna zong kimu thei hi. Dotna le dawnna tawh Pasian le mihing kikal ah kizopna, kihona le nasep khopna tampi kimu thei hi. A diakdiak in mihingte adingin dotna nei nuntakna neih ding pen thupi hi. Dotna khempeuh ah dawnna ngahkim loh pen thupi lo a, dotna nei lo nuntakna pen a buaihuai hizaw hi. Dotna neihna pen kitangsapna, panpih ding kisapna, lamhilh ding kisapna, kicinlohna lakna hi a dotna neilo nuntakna cih pen ei le ei kicing kisa, hizo kisa, pha kisa nuntakna neihna hi. A kicing mihingte in i nuntakna le i upna thu ah dotna neih hamtang ding ahi hi. Lai Siangtho sunga dotna tampi a om lak panin i nuntakna ading a thupi dotna nih tawh tha la ding hihang. Tua dotna in Thuciam Thak thubute tam a gelh pen pa le Pasian mizat mahmah pa ahi Tersus Khuami Paul ii dotna ahi hi.
Paul’ Dotna Nih:
(1) Topa aw, kua na hi hiam?
(2) Topa aw, bangci gamtat ding ka hi hiam? (Acts 22: 8; 10)
Hih dotna nih pen Paul in Jerusalem khuapi sungah a kimat kim lai-in Judah mite tungah teci a pangna in a thugenna ahi hi. Gamtatna bulphuh Judah biakna panin Hehpihna bulphuh Jesuh Khrih itna sungah Paul (Saul) a kikhel vat takciangin Jesuh Khrih tungah a lungsim takpi tawh a dotkhiat dotna ahi hi. Ama dotna enleng amasa in Paul in amah lei-ah a tuksakpa thei nuam hi. A nihna ah tuapa’ hilhna bangin zuinuam ahihna kimu thei hi.
“Topa aw, kua na hi hiam?” cih in “Jesuh Khrih tawh kimimal theihna (Personal relationship)” ah lutna hi. Khristian cih pen Khrih kammal bek tungah dinna hilo a, Khrih mahmah (Person) tungah kingakna hizaw ahihna hong lak hi. I dinna le i up pa theihna hi. Peter bangin “Nang pen a nungta Pasian Tapa, Khrih na hi hi (Matt 16:16),” le Paul bangin “Ahi zongin ka up pa ka thei (2 Tim 1:12)” ci thei ngiat ding kisam hi. Banghang hiam cih leh tawntung nuntakna cih pen “Nang bek a man Pasian na hihna thu le nangmah in na hong sawl Jesuh Khrih hong theihna pen amaute adingin nuntak tawntung ngah nading lampi ahi hi (John 17:3)” ci hi. Hih in a mi tangthu (biography) theihna sangin a mi ngiat (Person) tawh kithei, kizom thupizaw ahihna hong theisak hi. Piangthakna cih pen hih ahi hi.
“Topa aw, bangci gamtat ding ka hi hiam?” cih in a mi (Khrih) tawh kitheihna bek tawh khawlcip loin i theih bangin Khrih tawh kizomsuakna, kipawl ngiatngiatna, tonkhopna cih hi. Upna in nungtasak (Jame 2:26) ahi bangin nungta napi-in um kei leng mawhna hi (Rom 14:23). “Bangci gamta ding” in koi bangin kalsuan ding, koi bangin ama thu teelcian ding, koi bangin nuntak kalsuan ding, koi bangin nasep silbawl ding, koi bangin ngaihsun in khentat cih a neng a tawng dongin huam hi. Topa’ deihna theihna in ama hong lakna hang bek ahi hi (Late 119:18). Theihna, neihna le nuntakkhiatnate kiunau hi. Revd Dr Do Sian Thang’ pilkam in “Faith means becoming!” ci hi.
khit ciangin amah leh amah pil, hi, thei, sang a kisakna panin amah leh amah bangmah a hih lohna, a theih lohna kimu khia hi. Jesuh Khrih kiang panin Khasiangtho lamlak kiniamkhiat nuntakzia sin-in mu khia in, nungta pah hi. Amah leh amah a dim nuntakna (full stop) panin a kidim lo nuntakna (questionable) ah hong kihei hi.
Khristian nuntakna cih zong dotna tawh masuan dending nuntakna ahi hi. Ei leh ei a kidim den ding (Pilna, Siamna, Theihna leh Kha thu lam-ah ei leh ei thei/siam kisak luatna, ei thu bek thu i kisak luatna) nuntakna hilo hi. Tua sangin ei hihna khempeuh Pasian kiangah ap-in dotna tawh i kalsuan ding hi zaw hi (Ps. 143: 10).
Ei leh ei i kidim den leh ei sungah lam hong lak ding ahi Kha Siangtho hong lut/hong teeng theilo (kidim lua ahih manin Khasiangtho teenna ding mun awng zo lo) ahih manin a limna omlo an, thahatna neilo pumpi tawh i kibang lel dinga, pawlpi sungah, khua sungah, leh innkuan sungah buaina a piangsak denpa/nu kisuak thei a, na lianpi bangmah kisem thei lo ding hi. Sem mah le zong a bucing gualzawhna kingah theilo ding hi. Ahi zongin dotna tawh a masuante hi leh amau leh amau bek hi nawnlo in, Pasian tungpan dawnna ngah den uh ahih manun a nuntakzia ding uh thei bek tham lo-in Khasiangtho lamlak thapiakna tawh a sepna peuhah gualzo in lawhcing den uh hi (Pro. 3: 5-6). Tua ahih manin Khristian nuntakzia ding pen full stop (a dim) nuntakna hi loin question mark (dotna masuan) nuntakna hi zaw ding hi.

