Ci Bangin A Al Nuntakna (Mk. 9:50). Agelh ~ Kap Za Khai

Date:

Ci Bangin A Al Nuntakna (Mk. 9:50)

Agelh ~ Kap Za Khai

Thupatna​​ 

 

 Jesuh in thu a hilh ciangin thungai-te in a telbaih nadingin gentehna, tehkakna kammalte na zang hi. Tua dan a zat ciangin thungai-te in Jesuh thugennopna le a deihnate thei baih in, telbaih uh hi. Hih​​ “ci”​​ kammal zong Jesuh zat gentehna kammal mah hi-a,​​ “Note in leitung’ ci na hi uh hi (Matt. 5:13),” “Ci in a hoih hangin a alna mang leh, bangci a al kik thei ding hiam? Note sungah ci omsak un la, khat le khat kilemin om un (Mk. 9:50),”​​ cih leh Paul in zong​​ “…note’ kam in ci al bangin a al limna tawh kidimin kilawm tawntung ta hen (Kol. 4:6),”​​ cih bangin na zang uh hi. Tua hi leh​​ “ci”​​ pen kuate hi a,​​ “ci bangin al ding”​​ cih pen bang ahiam ci-in laigelhpa muhna panin tawm kipulak ding hi hang.​​ 

 

Leitung’ Ci​​ 

 

 Ci pen European-te in na zang masa uh a, Africa gam laizang a omte in ahih leh ci pen mihaute’ vanzat​​ (luxury)​​ bangin na ngaihsun lai uh hi. Ci pen nekledawn a limsak ding leh a uih le a muat thei nate dal/kep nadingin a manpha mahmah khat ahih bangin a lim mahmah ante zong a susia thei na hoihlo khat mah na hi veve hi. Ci pen amah guak ne leng zong al hi. Meh sung, tui sung, le sawh theihna khempeuh ah sawh leng zong al hi. Tuilum, tuivot, tuisa sungah i sawh zong a alna kikhel tuanlo hi. Mihing le nuntakna nei khempeuh in cidat kisam ciat hi. Tua in ci ii thupitna le a hoihna ahi hi.

 

Ci Alna​​ 

 

 Ci manphatna pen​​ “ci”​​ hi lozaw in​​ “a alna”​​ hizaw hi (Matt. 5:13).​​ “Ci in a alna a man’ leh, bangci a al kik ding hiam? Dai pua lamah paikhia in mite sikgawp ding lo ngal kimanna omlo hi.”​​ Tua mah bangin thu-ummite manphatna zong mihing cilesa hihna hi loin ih​​ sunga om Khrih​​ nuntakna hong piasa mihing kha hizaw hi. Tua ahih manin Khrih a nei le a nungta kha a neite pen mi thuman, mi diktan kici hi a, a nungta Pasian neilo mite kuamah in mi thuman le mi diktan ci lo uh hi.​​ 

 

 Ci in nekledawn a lim lote a limsak bangin Khrih leh a thu in mawhnei mite nuntakna hong pia hi. Bangmah i hih lohna panin mi mannei hong hisak hi. Sihna ding pan nuntakna, man neih lohna panin man neihna, peengna panin limciitna, lamet beina​​ panin lamet neihna ah hong tunkik pen Jesuh Khrih bek hi a, amahmah pen eite’ sunga om ding​​ “ci alna”​​ ahi hi. Khrih adingin ci bangin i al theih nadingin a alna ahi​​ “Khrih”​​ i sungah i omsak masak ding kisam hi. A al sakna om masa lo pi-in ki-al thei lo hi. Jesuh in​​ “Note’ sungah ci omsak un,”​​ a cih ciangin thu-um​​ mite sungah​​ “Amah le a thute”​​ nungta sak ding cihna hi. Tua bang i hih ciang bek-in eite pen​​ “eite ading leh Khrih ading a al ci,”​​ i hi thei pan ding hi.​​ 

 

Koi Teng-ah Ci Bangin Al Ding​​ 

 

a. Pasian mai-ah:​​ I lungsim sungah Pasian i neihna pen Pasian mai-ah ci bangin alna ahi hi. Pasian i neih ciang bek-in ama deihna thei in, ama sawlna bangin kinungta thei ding a, tua hi leh eite pen ama tate ihi ding hi.​​ 

 

b. Leitung sungah:​​ Leitung sungah Pasian deihna bangin nungta in ama vangliatna kilangsak ding pen eite’ adingin leitung sungah ci bangin alna ahi hi. Leitung siatna leh mawhnate nial in Kha Siangtho makaihna tawh​​ I​​ nuntak ding​​ ahi hi.​​ 

 

c. Nasepna ah:​​ Nasepna ah Pasian deih lohte ahi golhguk piakna le lakna, sumlepaii ah thuman lohna, nasep kin lohna, nasep zahtak lohna, hun zahtak thusim lohna, cihte peel in cihtakna leh thumanna tawh sepna pen ci bangin alna ahi hi. Tua khit ciangin nasep khat peuhpeuh ngah nadingin U liante maiet, zuau genna/khemna, cihte zong pelh ding ahi hi. Banghang hiam cih leh Pasian bawlsa hih leitung sungah Pasian piak nasep a sem dingte vive ihih manin nasepna khempeuh ah Pasian bulphuh nuntakna tawh i kalsuan ding hizaw hi.​​ 

 

d. Nekledawn le Silhletenna ah:​​ Nekledawn le silhletenna ah zong Daniel leh a lawmte bangin Pasian zahtakna tawh a siangtho ante mah teel ding le nek ding hizaw hi (Dan.1:1-20). Hehpihna hun sungah an khempeuh a siangtho (Rom.14:14; Tit.1:15; Sawl.10:15) hitase mah leh nekledawnna hangin mi dangte’ puk nading le upna sung pan nungtolh nading hisak loh ding thupi hi. I nekle​​ dawnna hangin upna ah a khangcing nai lote’ lungtang natna ding, hong muh khialh nading, lungsim nawngkai nading, le Pasian mindai nading i hihsak loh ding kisam hi (Rom.14:15-16, 20-21). Tua mah bangin silhle​​ ten ah zong Khristian hihna tawh kituak in a kilawm bangin silh theih tensiam ding zong thupi hi. Hih thute pen tu laitak i buaipih thu khat ahih bangin i nek i dawnna leh i silh i ten tawh Pasian minthan nading leh i sunga om Kha Siangtho a kilangsak a al ci i hih den ding thupi hi.​​ 

 

e. Thu Vaihamna ah:​​ Thu vaihawmna ah zong angsung khualna, deih loh mite hepkhiat nopna hangin a thuman lo khentatna leh sawlna neihna, enna lungsim le hazatna lungsim paiina cihte peel in, Khrih itna tawh thulela khempeuh Khrih bulphuh lungsim tawh vaihawm ding, thu kikup ding, khentat ding pen a al ci ii zia ahi hi. Tuhun Khristian makai pawlkhatte in amau pansan laknate ah ci bangin al zo nawn lo uh ahih manin pawlpi kikhenna, kiamsukna, pukna le Pasian min daina tampi hong piangkhia mawk hi.​​ 

 

f. Thuhilh/thugenna ah:​​ I sunga om thute bekmah kihawmsawn thei pen hi. Alna a nei ci in koi mun koi mun le hun​​ khempeuh ah a alna a lakkhiat theih bangin a sungah Khrih a nei taktakte in zong mun khempeuh le hun khempeuh ah Khrih thumah hawmsawn thei uh hi. Hih sungah kam bek tawh gen/ hilhna hi lo a, lungsim takpi le nuntakna ngiatna tawh hilhna le genna hizaw hi.​​ “Kong hilh/genna bangin gamta in la, ka gamtat bangin hongzui kei in,”​​ cih dan thuhilhna pen ci bangin alna hi lo hi.​​ 

 

g. Nisim gamtat luhekna ah:​​ Thu-ummite nisim gamtat luhekna ah zong pheng om mawkmawk ding, pheng paupau ding hi lo a, Pasian lungkim nading le thu-umlo mite mai-ah limpha i hih nadingin gamtat kampau ding​​ ahi hi. Paul in Kol. 4:6 sungah,​​ “Note kamin ci-al bangin a al limna tawh dimin kilawm tawntung ta hen,”​​ hong cih bangin thu-ummite kammalte in zaknop huai, thangah huai, kilam huai, le itna tawh kidim huai i hihsak den ding ahi hi. Tua hi leh a al ci ihi ding hi.​​ 

 

Thukhupna​​ 

 

“Ci”​​ pen mihing a hih leh​​ “a alna”​​ pen mihing sunga om Thumgawm Pasian ahi hi. Theih khialh loh ding-ah​​ “a alna”​​ pen mihingte’ gamtat hoihna le lungsim hoihna hi lo a, tuate pen a alna pan-a, a mengkhia a gah ahi hi. Jesuh in thu-ummite pen leitung’ ci-te hi hong cih bangin​​ “note sungah ci na omsak un”​​ zong hong ci beh lai hi. Khristiante in leitung sungah leitung le Jesuh Khrih’ ci i hih na ding le i sungah amah i omsak den ding hong kalhna ahi hi. Tua ahih manin eite in zong i lungsim sungah Khrih omsak den in i vai khempeuh, i nuntakna khempeuhte ama deihna bangin a al den ci i hih kim theih nadingin Topa tungah kilam ciat ni.

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related