Zu leh Piangthak Mi
Agelh ~ Kap Za Khai (Photoh)
Piangthak mite in zudawn thei ding hiam cih thului ii thutawpna lam hita ahihna tawh kizui-in Lai Siangtho sunga hong hilhnate theihkhin dingin kong um hi. zudawn khat a piangthak ciangin zu mah dawndawn lai uh leh a nuntakna lui a nusia zo nai pak lo, a mawhna kisikkik in Jesuh kiang a maingat nai lo, pem pan a kipan lai cihna hi a, ahi zongin tapidaw suah zawh kum 5/10 bang pha khinin a lamdang kikhelna nei mel loin zu mah a dawndawn lai leh a piangthak taktak lo cihna hi pah hi. Bang hang hiam cihleh zu ne piangthakte’ teci panna zakna leh piangthak zudawnte tawh kihona pan ka theihkhiat thu in “A piangthak taktak te in zudawn nawn vet lo” cih thuman ahi hi.
Mi piangthakte’n zudawn thei nawnlo tawh kisai thu pawlkhat en leng:
(1)Topa Jesuh in Zu leh Khamtheihtui limlim Dawn lo ahih main
I gensa a om mah bangin Topa Jesuh in amah leh a nungzuite tawh nitak an nekna ah ahi zongin, singlamteh tunga kikhai laitak ahi zongin silngo kisawh aihkeh zatui kisawh khamtheih lenggahzu peuhmah na dawn lo ahihna i theikhin hi. Jesuh in tua bang a gamtatna pen amah umin a nungzui tapidawte’ etteh ding adeihna ahi hi. I Topa Jesuh in zong a dawn loh khamtheih lenggahzu leh khamtheih singgahtui tuamtuamte bang hangin tapidawte’n zong dawn ding ihiam? Dawn huai peuhmah lo hi. I dawn teitei leh Topa Jesuh in a nuntakna tawh hong lak thute a thusim lo, a awlmawh lo, Pasian a simmawh ihi ding hi. Tua manin Topa Jesuh’ hong kipiakkhiatnate siksan in zu leh khamtheih tuamtuamte tapidawte’n dawn vet loh ahi hi.
(2)Khuavak Tate ihih manin
Tapidawte pen Khuavak ahi Pasian’ tate ihi a, khuamial ahi Satan’ tate hi lo hi. Khuavak tate ihih manin mawk om hihiat lo dinga, khua phawkin pilvang ding leh awmdal bangin upna leh itna bulh in, siklukhu bangin i lamet hotkhiatna khu dingte ihi hi. Ahi zongin Satan’ tate ahi Khuamial tate in ahihleh ihmumu uh a, zu leh guihtheih khamtheih tawh sun le zan ci loin kidiahcip uh hi. Tua banah ei Khuavak tate pen a thanghuai gamta dingin Pasian in hong sap hi lo-a a siangtho-in a nungta ding a hong sap ahih manin khuavak tate hihna tawh kizui-in a niin gamtatna ahi zu leh khamtheih tuamtuamte zatnate nusia in a siangtho in nungta ni (1 Thess. 5:5-8; 4:7).
(3)Kha Siangtho tawh kidim dingin hong sawl ahih manin
Thu-ummite’ pumpi pen Pasian biakinn leh Kha Siangtho teenna ahih manin tua sungah zu leh khamtheih guihtheih thun lo zawin Kha Siangtho bek tawh kidimsak ding hong ci hi (Efe. 5:18). Hih pen ngaihsut piakna le deihteelsakna hi loin thuneihna tawh zuihloh phamawh dinga sawlna ahi hi. Nisim nisim in Kha Siangtho tawh kidim ding cihna hi. Zu khamte zu-in a uk bangin Kha Siangtho tawh kidimte zong Kha Siangtho in uk in makaih hi. Kha Siangtho ukna leh makaihna neihna hangin eite in Kha Siangtho letsong tuamtuam ngahna leh Kha Siangtho gah, gahna i ngah ding ahi hi (Gal. 5:22-23).
(4)Jesuh’ Manpha sisan tawh hong kileisa ihih manin
Jesuh hong sihna pen i pumpi them khat a hong hot nadingin hong si hi loin i pumpi leh i kha a kigawm i pumpi ahong hotna dingin a si ahi hi. Eite tungah a kitankhia kha leh pumpi siangtho ahong piak nopna hangin Khrih in ama nuntakna hong pia hi. Tua ahih manin i pumpi pen eima ut bangin zat ding hi nawn lo a, Khrih’ leisa ahih manin Khrih’ a hi a, eite’ hukna leh lannate a kap theih nadingin zang loin Khrih’ a min a than’na dingin zat ding hi. Eite pen eima-a hilo ihih manin eima ut bangin kigamta thei lo a, Khrih in ama nuntakna tawh hong leisa ahih manin Khrih’ deihna bangin i gamtat tawntung ding ahi hi. Khristian thubul lian khat in mi khat in a ut bangin mawhna bawl nadingin suahtakna a ngah hi lo a, mawhna a bawlloh nadingin suahtakna a ngah hizaw hi.
(5)Manpha Tawntung nuntakna a neite ihih manin
Jesuh a um khempeuh in tawntung nuntakna ngah hi a, tua pen a kisia ngei nawn lo leh a kisia thei lo nuntakna ahi hi (Jn. 3:16; 10:28). Tua zah a hoih nuntakna pen leitung vantungah a manpha bel hi a, tua a manpha pen nuntakna i ngah khak kan-a hamphatna i nei nawn kei hi. Suai (Gold) sit a bulhte’n suaituh a deih loh bangin, a manpha pen tawntung nuntakna neite’n tawmvei sung nopsakna zu leh khamtheih tui peuhmah zang nuam het lo ding hi. A manpha pen a neite in aman pha pen bekmah deih in kemcip ding uh hi.
(6)Jesuh’ Teci ihih manin
Jesuh vantungah a kahtoh khitciangin amah in eite khempeuh ama’ teci hih nadingin Kha Siangtho leh vangliatna hong pia hi (Sawl. 1:8). Kha Siangtho leh a vangliatna loin kuama’n Pasian’ thu teci pang thei lo ding hi. Leitung piangsak Pasian a omna, Honpa Jesuh in hong tankhiakhin ahihna, upna hangin hehpihna tawh gupna in tawntung nuntakna ngahthei ahihna thute leitung mun khempeuh ah teci pang dingin hong kisawl hi a, kampi bek tawh loin i gamtat nuntakna tawh teci pang dingin Pasian in hong sawl ahi hi. Pasian ii teci ihi a, zudawn ding leh guihtheih khamtheih zang dinga Satan ii teci ihi kei hi.
(7)Gamtat hoih nei dinga hong tankhia ahih manin
Gupna pen mihing sepna, hanciamna leh thalawhna tawh kingah theih hi loin Pasian’ hehpihna hangin upna bek tawh a kingah thei hi bek hi (Efe. 2:8-9). Tua bangin upna tawh gupna a ngah mite’ gupna pen khialhna bawl nading phalna ngahna hi loin Topa adingin nahoih a sem ding hizaw hi. Na hoih cih pen leitung nasepte sangin Pasian in ama geelna bangin a pawlpi makaihna leh adeihna sungah thumang in hanciam takin kihelna ahi hi. Topa’ deihna leh tapidaw nuntak picin semsem nading sepna peuhpeuh nahoih ahi hi. Nahoih sepna hangin gup kihi kei mahleh gupna mi in nasep seploh a phamawh cih tel ding kisam hi (Efe. 2:10).
En dih in! Piangthak mite pen Pasian maiah bangzah in manpha a, bangzah in dinmun sang mahmah hiam cih kiphawk dih ni. Eite mawhnei mi hi-in ei leh ei kitatkhiat zawh loh laitak a nuntakna tawh hong tankhia honpa Jesuh in zong khamtheih lenggahzu leh zu tuamtuamte adawn lohna tawh amah a umte zong tua bang hih loh ding hong hilh hi a, ei a nungzuite’n zong i Topa’ hilhnate en in, amah bangin i kalsuan ding ahi hi. Topa Jesuh in a nuntakna mahmah tawh limpha hong lak bek tham loin Lai Siangtho in zong a manpha mahmah i dinmun leh i hihna hong lak banah i kalsuan nuntakzia ding thute siangtak hong hilh ahih manin ei leh ei kipuahkha kik in thuman tawh kalsuanta ni.
Hih atung a thute tawh i kikhel sawm keileh zong atawpna ah Pasian ii hihna leh pianzia lungngai kik in. I kikhel loh aphamawh na pen Pasian ii pianzia hang ahi hi. Lai Siangtho sungah Pasian ii pianzia leh hihna tampi a om lak panin tawm en ding hi hang.
(1)Pasian pen itna hi
(1 Jn. 4:8, 16).
Pasian mahmah pen itna hi a, tua pen ama’ hihna leh pianzia ahi hi. Eite pen it dinga kilawm man-a hong it hi loin Pasian’ pianzia ngiat pen itna ahih manin hong it ahi hi. Ama’n hong it lua ahih manin a Tapa neihsun Jesuh tawh i nuntakna hong lei banah ama mai-ah gamh luah i suah theih nadingin ‘upna’ bek hong kal in, a Tapa a umte khempeuh a itna hangin tawntung nuntakna hong ngaksak hilhial ahi hi.
(2)Pasian pen a kicing siangtho Pa ahi hi
(Isa. 6:3; Mang. 4:8; 15:4).
Pasian in mawhna nei lo a, thuman in dikna thu ah paubanna nei lo hi (Siam. 11: 44-45; La. 85:13; 145:17; Matt. 5:48). Amah a kicingin siangtho ahih manin mawhna tawh kilehbulh mahmah hi. Tua bang hitase leh mawhnei eite hong it luat manin a Tapa’ sisan tawh hong i mawhnate hong silsiang in santak ‘mi siangthote’ hong tangsak hi (Jn. 17:19; Efe. 5:26-27; 1 Thess. 5:23).
(3)Pasian hoih hi
(La 25:8; 106:1; Mk. 10:18)
Ama pianzia ngiat ah Pasian hoih mahmah ahih manin ama bawl masak na khempeuhte zong hoih hi na ci hi (Pian 1:4, 10, 12, 18, 21, 25, 31). Pasian in amah athei lote leh a umte lote tung nangawn na khempeuh sikh-in, khual a (Matt 5:45; Sawl 14:17), a bawlsa na khempeuh tungah a thukhualna omsak tawntung hi (La 104:10-28; 145:9). A diakdiak in Pasian in thuman thutak tawh a sap, ama mite tungah a hoihna kilangsak hi (La 145:18-20).
(4)Pasian in deihsakna leh hehpihna tawh kidim hi
(Pai. 34:6; Thkna 4:31; 2 Khang 30:9; La. 103:8; 145:8; Joel 2:13).
Mihingte’ mawhna thaman tawh kituakin hong susia lo a (La 103:10), Jesuh’ sunga upna tawh, man piak loh mawhmaina hong pia hi (La 103:11-12; Rom 6:23; 1 Kor 1:3-4; Efe. 2:8-9).
(5)Pasian in lainatna lungsim nei hi
(2Kum 13:23; La 86:15; 111:4).
Lainatna nei hi i cih ciangin gentheihna a thuak mite adingin dahna leh hehpihna nei in, huh nopna lungsim a neihna genna ahi hi. Pasian in mihingte’ adingin ama lainatna hangin mawhmaina leh gupkhiatna hong pia ahi hi (La 78:38); tua mah bangin Pasian’ Tapa Jesuh in zong lainatna nei ahih manin mizawngte tungah Lungdamna thu hong gen in, thongkia mite adingin suahtakna hong taangko khia in, mittaw-te khua musak a, a kibawlsia mite hong khahkhia hi (enkak Lk 4:18; Matt 9:36; 14:14; 15:32; 20:34; Mk. 1:41; 6:34).
(6)Pasian in lungduai-in heh hak hi
(Pai 34:6; Gam 14:18; Rom 2:4: 1Tim 1:16).
Eden huan sungah Adam le Eve in mawhna hong bawl uh ciangin Pasian in thakhat thu-in susia thei hi napi’n susia loin a lungduai leh a heh hak Pasian ahihna honglak hi. Noah hun tembaw a kilam lai-in zong Pasian in a lungduaipa ahihna lak hi (1Pet 3:20). Mawhna tawh kidim mite tungah zong Pasian in a lungduaina lakin, mawhna panin kisikkikin gupna a ngah theihna dingun lungduai takin ngakin, suksiat pah dingin thukhen lo hi (2 Pet. 3:9). Tulaitak a i kikhel nop loh-a gimna i thuakpah lohna pen Pasian in i kisikkik ding hong ngakna leh ei’ tungah hong lungduaina na hi gige hi.
Tu-in Pasian in eite tungah bangzah in hoih a, bangzah hong lungduai in, ama’ kiangah i ciahkik ding hong ngak cih i theita hiam? Hih zah Pasian ii pianzia leh hihna kicing ahihna i theihtel taktak leh amah tawh kilehbulh in kinungta nuam lo ding hi. Ama’ pianzia leh hihnate hangin i nuntak kikhelna hisak ni.
Source:
Piangthak zudawn a om thei diam? (Laibu)
Kap Za Khai (Photoh)
2019

