DEMOCRACY INNKUAN
Agelh ~ Khoi Lam Thang
“Nupa kilungtuak khua khat in zo lo, khua khat kilungtuak khua kua in zo lo” cih khangluite paunak ahi hi. Zawhthawh thu tawh ki-ukcipna mun-ah mite suakta lo uh a, a khantoh zah dingin khangto thei lo uh hi. Innkuan sung nuntakzia zong gampi khat vaihawmna mah tawh kibang hi. Ukcipna mun hi loin, vaihawm khop diamdiam na mun hi leh innkuan nuam piang thei pan hi.
Innkuan thu a kan Dr. Paul Popenoe in innkuan 2595 te omzia a kan kawikawi na pan bangkua sung kimakaihzia le lawhcinzia nam thum a nuaia bangin mukhia hi.
1. Pasal thuneihna innkuan 35% om a, tua sung pan 61% te nuamsa uh hi.
2. Numei thuneihna innkuan 28% mu a, tua sung pan 47% te nuamsa uh hi.
3. Vaihawmkhopna innkuan 37% mu a, tua sung pan 87% te nuamsa uh hi.
Innkuan kimakaihzia a tuamtuam om a, nu le pa kikop a, a vaihawmkhop diamdiam na innkuan in a nuam pen ahi hi. Hih bang innkuante ah lungsim kituak-in na khempeuh semkhawm diamdiam uh a, khat le khat kizahtak uh hi. Sawltawm le kihtak man hi lo, itna, kizahtakna le kimuanna tawh nasem uh hi.
I innkuan i bangkua ciat pan Democracy gam kipansak ni. Zaamsak-in gahsak ni. Innkuan pan gamnuam a pankhia thu ngaihsun siam, thu vaihawm khawm diamdiam nu le pa te hih sawm ni.
Pa pil in a zi it mahmah hi. A zi thupi bawl ahih manin a tate in zong a nu uh it mahmah pah uh a, NU pen innkuan bup lungsim kigawmtuah na, lungnopna kipatna naak hong suak hi. Nu pil in a pasal vang pia-in thupi sim mahmah ahih manin, a tate in zong a pa uh zahtak in thupi sim pah uh hi. Zi hoih in a pasal minthanna le lungdamna (Paunak 12:4) ahi hi.
Nu le pa in tate thupi sim mahmah uh hi. A thuthu a mang ding, a cih bangbang a nial kik ngei lo ding milim hing (rabbot) bangin mu lo uh hi. Tate ahih hangin lawm le gual bangin bawl-in thu kikum khawm hi. A pa uh kihta lo uh hi. A nu uh kihta lo uh hi. It uh hi. Tate in a lungsim uh pulak ngam a, nu le pa in a hoih thei pen dingin lam lak uh hi.
Mihing hamphatna (human right) a bucing taka kizatna, khat le khat ki thupi simna le khat le khat kizahtakna, mi khempeuh a suahtakna innkuan pen Pasian in Eden huam pan a piansak innkuan i limlemel ahi hi.
Innkuan sung pan Democracy pan khia ni.
--oo--
Source:
Sihna in hong khen mateng (Laibu)
Laibu Saal / Zomi eLibrary

