NGIIMNA NEI NUMEI
PAUNAK 31
Agelh ~ Rev. Dr. John Thang Hum &
Dim Lun Zam
Hih paunak 31 pen Solomon in agelh ahi hi. Jew te laigelh khat in Solomon in hih a gelh theihna pen anu (Batsheba) in hilh hi ding cih gen hi. Bathsheba thu i sinna ah I gen khin hi.
Hih paunak 31 in paubang hetlo numei a gennuam ahi kei a, ngiimna nei, citak thuakzawhna, maisak theihna leh kisik kikna thu a gen nuam ahi hi.
Hih paunak 31 pen tu khangthak ah kizang thei ken teh aci om hi. Ataktak in, hih sungah a om thu pen khang khempeuh in azat theihding thubul, thugil ahi hi. Hih lai ah agennop pen, pualam kizep siam man a, mite’ pahtakna ngahnate pawl hilo in, a kimu theilo, sunglam pan mugil neihna hangin a pualam ah aki langh khia nuntakna agen nuam ahi hi. Galati 5:20 sungah agen Kha Siangtho gah tawh kidimna ahi hi. Anuai abangin kikhen kik thei hi.
Amanpha numei in
A pasal’ muanna ngah
Pasal’ muanna ngah hi (neu 11,12, 29). Pasal’ muanna ngah nading pen thalawh kul hi. Thalawh cih ciangin lungsim siangthona, thuman-cihtakna, zahtak piakna, cih te khempeuh kihel hi.
Tate’ itna leh pahtawina ngah hi.
A tate’ itna ngah hi. A tate Pasian thu sungah makaih in, tha pia in, ciimna, pumpi kikep na ding, milak omzia khawlzia ding hilh hi. (Pau 31: 28, Pau31: 26, Pau 22: 6, Thuhilhkikna 6, Luke 18: 16, 2Tim 1: 3-5).
Nasep hahkat
A khut ngiat tawh lawptak in na sem hi. Paul in thu-um mite amau khut tawh na sem in kuama tungah kinga lo a, amau a kivakna ding leh aneilo midangte zong a hop zawh na ding hahkat ding gen hi (1Thess 4:11; Pau 31: 13-19).
Vai khat peuhpeuh geel kholhsa in koih den hi.
Annek ding zong geel kholh sa in koih den hi (neu 11). Cidamna tawh ki tuak an limci teng (Pau 31:15;1 Kor 6:19, Pian1:29, Daniel1, Siampi 11). Geel kholhna pen matut zawh na ding i’ kalmasa ahi hi. Miksi te in phalbi ciang a an ding khal sungin koih khol hi (Pau 6).
Zingsang tho baih hi (neu 15).
“Zing thobaih vasa ten lungno (an) mu hi” a cih bangin zing thobaih in anasep ding teng geel khol hi. Late 37:5 na ah, “Navai te Pasian ap in” a cih bangin a vaite Topa tungah ap den hi. Pasian tung vai apna in mihing kimuan na teng bei sak in, Pasian na sem sak hi.
Mizawngte huh
Mizawngte hehpihna nei in, aneihsa te hawm khia hi (Pau 31:20, 1Kor 13:13). Mizawng te tungah piak khiatna in, a bawlpa Pasian tungah leitawina hi a, a kim in Pasian in lohkik ding, ci hi (Late 41:1).
Khut siamna nei
A ki bawlsa leh popular puante lei selo in amah mah in bawl tawm in, a tate puan silh sak hi (Pau 31:22). A innkuan pih te puan sia silhsaklo in, a et lawm in koihden hi (Neu 13). Hun tawh kizui a puan deih luatna pen kiphat sakna, mite pahtak ding utna hi zaw hi. Hih hang in sum mawk beina omlo a, sum khol zo zaw hi.
Sumno suaksakin khol hi.
A om sateng bek zangzang lo in, metbawl in ano suaksak den hi (Pau 31:14, 24). Sum ano suahsak pen pilvai na sepna khat ahi hi. Sum pen a omsa teng zang leng bei baih mahmah a, ano suak dingin bawlthei leng mailam a dingin lungmuanna ki ngah hi. Sum tungah muanna ngah ding cihna hilo in, mailam sawtpi kikhualna agen hizaw hi.
Upna leh lungmuanna nei hithiat in lung patau hehu selo hi.
Pasian muang ahih manin lungsim tawlnga hithiat in mite patauh na leh mailam thute ah patau velvul lo hi (Pau 31:25). Mi lungmuang i cihte pen Pasian tungah aki ngazo teng, Pasian a muang te ahi hi.
Kam pau
Kam mawk pau lo in, a kisam teng bek pau hi. A pau ciangin kiteltak, kiciantak in pau a, a-aw sangsak selo in aw nem tawh pau hiathiat hi (neu 26). Kam siam cih leh awnem cih pen kibanglo hi. Kam siam pen mite lungkim sak na ding apau hi a, lungsim takpi pan hong piang hilo thei lel hi. Kamneem ih cih pen ih sungah om Kha Siangtho kidimna lahna ahi hi. Adiak in hehna leh lungkim lohna a om ciangin kamneem in hehna dam sak hi (Paunak 15:1).
Hunzat siam
A hun mawkbei sak lo in zatsiam hi. Hun zatsiamna pen pilna khatin a ki ngaihsun ahi hi. Paul in hun te kisia ahih manin hun na teel un (Eph 5:16). Hun zat siamna pen pumpi deihna kidek zawhna khat hi a, Kha Siangtho’ gah khat ahi hi. Mihing khangto I cih te hun zatsiam te ahi hi. Tuhun ah mihingte’ lungkim pak na ding na (TV, Phone) a tuamtuam tamlua a, tuate tungah hun tampi zangh leng bang mah ki tangtun zolo ding hi.
Etlawmna
A sunglam ah mugil nei ahih manin Pasian deihzia nuntakna kilang sak hi (Neu 30). Peter in numeite’ pualam ki muthei kizepnate thupi sak lo in, sunglam hoihna te thupi sak hi (1 Pet 3:3).
Thukhupna
Hih I sin thu in nuntakna a bulpi thu hong gen ahi hi. Ngimna neihna, zulhtat lohna, gel kholhna, itna, deihsakna, kampau siamna, mi tawh ki pawl theihna, innsung vai zawhna, pasal leh tate tungah cihtakna, Pasian zahtakna cih te hong gen hi.
Dotna:
Hih I sin Paunak 31 bangin I nung ta zo ding hiam? cih na lawm te tawh ki kum in.

