KISAM KISAPNA (Kisam cih kammal a kisapna). Agelh ~ T. Sawm Lian

Date:

KISAM KISAPNA

 

(Kisam cih kammal​​ a​​ kisapna)

 

 ​​ ​​ ​​ ​​ ​​​​ Agelh ~ T. Sawm Lian

 

 

Kisam cih kammal pen kisam mahmah hi. Ni khat sungin hih thumal bangzahvei tak i gen tam? I gen nawh zahin kisam i cih pen a kisam taktak hiam? Kisam hi le zong tuhun​​ ah a kisam takpi mah hiam? Kisam hi-a i theih maw, midangte in kisam a sak uh? Mi te’n kisam a sakna uh hang leltakin kisam a sa kha i hi hiam? Dotna tam mahmah kha ding hi.

 

French philosopher Blaise Pascal in,​​ Na a kisap dan a masa leh a nunung​​ ding​​ theihna sanga kisam dang tam lo hi​​ ci hi. I buai mahmah hun ciangin na tampi sem​​ bang​​ in i kingaihsun thei a, ahih hangin a kisap dan tawh kizui​​ a i seploh ciangin i sepsa kisiasak kik a, midang buaisakin, lungkiatna piangsak lailai hi.​​ 

 

Na nasep khempeuh in na sepna zah lian manphatna nei hi-in na ngaihsun a, na sepna hun le mun, leh na seppihte tawh kizui​​ in a manphatna niamin sang thei hi. Tuate pen siamna, hun hoih, geelkholhna, manphasakna leh tun sawmna munte hangin kilamdang thei hi. Na lawm hoih khat tawh nasep kibang na sem uh a, tua nasep pen ama adingin a damsunga a mangngilh ngei nawnloh ding na manpha leh meetna​​ hi kha thei hi. Ahih hangin, nang’​​ adingin hun a mawkbeisak leltak hi thei hi!​​ 

 

Nasep ding a masa leh a nunung ding theihlohna hang leh, i sep leh i hun zat bei ​​ kituak lo ahih manin,​​ Committee sauvei lua ahih manin hong kihel man keng​​ kici thei zel hi. Thu​​ (gina lo)​​ tampi kimawk gengen ahih manin committee pawlkhat in hun mawkbeisak hi. Kamkupna leh kikholhkhop nuam a sa pongmawkte adingin midangte ​​ leh eimah mahmah adingin hun mawk beisak baihthei​​ ahih manin kidophuai mahmah hi.​​ 

 

Tua bang i gen ciangin, kamkup nading leh kikholhkhop nading nei lo lianga geelkholhna tawh damsung hun zat ding cihna hi lo hi. Tawldam hun pen a tuampi ahi hi. I tawldamna hangin midang i buaisak uh a, tua pen ki​​ etcian nading leh, mi hun hoih a mawk beisak i hih ding kidophuai ahihna i gennopna hizaw hi. Tua ahih manin kisam i cih a masa leh a nunung bangci bangin khentel ding, bang teng kisam masa cih nakpi’n​​ ngaihsut​​ ding​​ kisam hi.​​ 

 

 

A kisam pen theitel in​​ 

 

Nangmah hi lo midang in a sep theihloh, nangmah tektek in na sep a kisamte pen na sep ding​​ akisam masa hiden hi. Eimah mahmah in i sep ding, midang in a sep theihloh, a sep ngamloh, a sep noploh hang hiam a​​ kisam taktak lo​​ banga ei le ei kingaihsutna in mi tampite nuntakna buaisak hi.​​ 

 

 

A manphapen ngaihsun in​​ 

 

Na hun, thatang, leh sum zanga nasep​​ atuamtuamte​​ manphatna na tuat ding ciangin, bangin nang tungah meetna​​ lianpen​​ hong piakik thei ding hiam? cih ngaihsun in. Mihing nuntakzia-ah mi tampi in​​ Pareto Principle​​ kici kizang zel hi. Tua pen​​ 80/20 principle​​ zong kici hi. A omzia pen: Na pen 100 hi leh, na khat peuhpeuh na sep ciangin a meetna pen nangman 80 zang lecin, a ban 20 pen midang​​ (khua, pawlpi, gam etc)​​ adingin na zang thei ding hi. Hih pen mi ngeina khat i omdan ahi hi. Ahih hangin meetna pen suma meetna bek hilo a, tu-a na omna mun lianah, nang adingin bang manpha pen hiam? cihna lel ahi hi. Gentehna​​ in: Nasep pawlkhat pen sum hauh nading lama meetna hilo hi. Ahih hangin tua munah lungnopna, lungkimna, leh maitaina thupi mahmah hong pia thei om a, nang adingin manpha mahmah thei veve hi.​​ 

 

Pawlkhat ki-khami sakin, meetna lam limlim ngaihsut pen Pasian tawh​​ kigamlatna​​ a sa om hi. Hih bang ngaihsutna kigawmkhawm in minam khantoh nading buaisak thei hi. Mikim in ei​​ ading​​ a manpha leh meet nadingah nasep kithalawp a, tua thalawpna in thanuamna piangsakin, a thanuamte khut​​ ah sum lutin, gam le nam khangto lel hi.​​ 

 

Ngeina​​ seh​​ 

 

A kisam masa theihna pen khatvei thu-a theihtheih hilo hi. Ni khat thu a hih dik theih hi lo hi. Zingthawh a nop ni a,​​ hih theih zong hi lo a, nuntak sung ngeina a,​​ neih ding ahi hi. Tua banah sintawm theih hi. Hih bang angaihsun siamte mi hat, mi hangsan, thukhensat siam mite hi uh a, suanhuai, pahtakhuai uh hi.

 

 

Nuntak Manphazaw Tawh Lawhcinna (Laibu)

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related