LOT ZI LEH TANU TE
Leitung nate lungulhna hang
Ah daan tuak numei
A pa zu khamsak aa, ta aneihpih numei
Pian 19:12-38; Luke 17:29-33;
Agelh ~ Rev. Dr John Thang Hum leh
Dim Lun Zam
Abraham in Pasian sawlna bangin a pianna Babylon, a mite leh agam nusia in khual a zinkhiat ciangin, a tupa (a pano Haran tapa, Pian 11:27) Lot zong tonpih hi. Abraham in azi a ngahzia ki gen napi Lot in azi bangci ngah, kuami cih ki genlo hi. Pawlkhatte’ upna ah Sodom leh Gomorah pan tualsuak numei hi dingin ki um hi. Abraham tawh a kikhen in zi aneih khitna thu dan ki mulo hi. Jew te Rabbi khat in a genna ah, Lot’ zi min pen, Idit hi a, Lot tawh ki thutuak khollo in, vantung mi lengla aneih zong tua zah a zin ado nuamlo zi, ci-in gen hi.
Lot leh Abraham’ nasemte a gan cinna ding mun hong kituh a, a kitot ciangin Abraham in, ei pata kitawng keini-in, kikhen ni. Nang leitang na deihdeihna teel in la, ken nang teellohna lamlam ah pai ning acih ciangin, Lot leh anasem ten khanglam, lopa duumna, tui omna teng teel hi. Citciat ah, tua kuam tengah Sodom leh Gomorah khua zong na om khin hi. Tua teng atun ciangin, Sodom mite tawh summet bawlna bawl khawm hi ding hi. Azi zong tua lai pan angah hi kha thei ding hi. Lot leh azi in tanu nih nei a, tapa aneih lam ki genlo hi.
Hih Sodom leh Gomorah khua pen khua nih kipeh summet bawlna khuapi ahi hi. Tulai Las Vegas bangdanin sum zong tam a, siatna, gitlohna leh athanghuai na kidim na mun nahi citciat hi. Hih Sodom leh Gomorah khuate siatna pen mihing neih kibang omkhopna hi pen hi. Pasian in hih mite mawhna hai dimlet ta a, a suksiat ding thusim, Abraham tungah gen hi. Abraham in a tupa Lot te innkuan om ahih ciangin palai sem in thuum sak hi. Ahi zongin tua khuasungah midik mi sawm zong ki ngah zolo hi.
Atawpna ciang, Pasian sawltak, van mite Lot kiangah hawhin, hih khua pan a kihepkhiat mengmeng ding gen hi. Lot kiangah ahawh vantung mite zong Sodom khua miten mawhpih nuam in thatang tawh vaneh thawh hi. Lot in, azin te a suk khak loh ding, a tanute tungah ahih nop bang ahih nading va gen hi. Cih nopna ah, Lot pen ci mawh, ki nak zawhthawh bawl mahmah ahihna ki mu hi.
Sodom khua pan tai khiatna
Vantungmite in, Lot kiangah, “khuavak ma in manlang takin kihemkhia un, na meltheih na-sungh na-pu no tawh kisai khatpeuh a omleh gen un, hih khua ka susia ding uh hi,” ci in gen hi. Lot in zong a tanute ten pih ding agen amak ding te kiangah vapai a, a vagen leh tuate in a ciamnuihna salai uh hi. Vantung mi in Lot nawhtat ding gen a, aneihsa khat zong la manlo in kihem khia uh hi
Lot zi ci khuam suak
Pasian in Lot tungah, kuamah in nunglam a etloh nading vaikhak hi. A paikhiat khit asawtlo in van pan kaat-leh-mei kia in Sodom leh Gomorah khua kang ziahziah hi. A kat daan pen mite taaikhiat theih dingdan mahmah hilo hi. Khua mong khat pan damdama kipan hilo in, munkhempeuh thakhatthu a hong kaang ahi hi. Nuntakna anei peuhmah a suakta bangmah omlo hi.
Lot’ zi in, Anunglam a-et leh cikhuam suak hi. Vantung mi kam vaikhak, ‘na nunglam uh en kei un’ a cih pen thusimlo maw, manggilh maw hi kha ngel ding hi. Rabbi pa in, “Lot zi in a nunglam a etna ahang pen, Lot in tanu li nei a, nih in pasal nei khin in, nih in nei nailo hi. Hih a tanu te lung himawh ahih manin nung et kik hikha thei ding hi” ci in gen hi. Bangbang hi leh nung lam etkik pen Pasian in deihlo ahih manin dan tuak ahihlam hong gen hi. Lot zi pen duhhopna dim hi a, aneihsa teng lunghimawh lua ahih manin nunghei, ci-in gen hi. Topa Jesu kammal mahmah pan “Lot’ zi na lungngai un” (Lk 17:23-33), a cih ciangin leitung nate a lungulhna hangin Pasian daan a ngahna, anung sangah mite in kipuahna lim alak theih nading hong gen ahi hi.
Lot’ Tanute leh a suan leh khak te
Lot tanu nih te min ki genlo hi. Ahi zongin apa a khemna uh ki gen hi. Zoar khua a tun uh ciangin a nu lah om nawnlo, a pa khangzom ding sanggam pasal lah omlo ahih manin ci-leh-sa tawh nasepna hong zang uh hi. A unau in kikum in, ih pa khang a kizop theih na ding, ih pa tawh ta nei ni, cih thukim na nabawl uh hi. A pa zu kham sak in, zan ciangin luppih in a unau in ta neih pih uh hi. A unu tawh aneih tapa min Moab ci a, anau zaw nu tawh aneih ta pen Ben-Ami ki ci-a, Ammon minam te pianna pa ahi hi. Moab mite ki ci hi. Moab mite I cih pen Ruth, David pianna pi te ahi hi. Pasian in hih Moab minam te sung pan Messiah pian na ding geel hi. Ammon mite pen tulai Jodan minam te ahi hi. Nehemiah in Jerusalem kulhpi a ciankik lai a, Jerusalem a uk Tobiah pen hih Ammon minam te ahi hi. Hih minam te in milim bia hi. Kumpi Solomon in hih minam te khat zi dingin la hi (Kum masa 14:21). Hih minam te in gilo in milim zong nak biak mahmah uh hi. Ammon kumpi Nahash in Israel te tawh kilem na bawl ding a nget in, “Israel mi pasal khempeuh I mittang ka khel khia ding hi” ci in tawng hi (I Sam 11:2). Kamsang Amos in Ammon mite thuak ding agen na khat ah, “Hih Ammon mite in a gamgi uh a keek na dingin naupai numei te a gil uh khei khia hi; tua ahih manin hih mite in mei tawh dan tahna thuak ding” ci-in gen hi (Amos 1:13). Hih pen Ammon mite gitlohna agen ahi hi.
Thukhupna
Topa Jesu tektek in tuhun khangthak thu-um miten hih leitung nuntakzia lunggulh loh nadingin Lot zi lungngaihding hong gen hi (Luke 17:32). Lot leh azi in neihsa hau mahmah kha ding hitaleh, siatna atun ciangin tuate in honkhia theilo banah, khat beek zong a keng theikei hi. Job in zong bangmah kenglo in ka nusungpan ka suak a, bangmah kengloin ka ciahkik ding ci hi (Job 1:21). Leitungah I neihsa khempeuh leitung i om sung zat ding a hong ki kawm hi a, Pasian minthan nading leh anei lote huh na dingin izat khak man leh a hampha i hi hi.
Hih Lot zi leh atanute’ tangthu pen tuhun khangthak ten thuhilhna a zat dingin ahoih tangthu ahi hi. Leitung leh asung a om nate itna in hong mangthang sak ding a, Pasian deihna bangin ih amtat leh tawntung nuntakna I ngah ding hi (1John 2:17)
Dotna:
Lot zi kua minam hi a, Lot tawh bangci ki muh hiam?
Bang hang in ci khuam suak hiam?
Lot tanu te gamtatna bang hi a, deih huai maw/lo cih kikum in
Sodom leh Gomorah mite siatna lianpen bang hiam?
Pasian in Lot nuntakna banghang hon khia hiam?

