A Monu Hangin A Piangthaksaan Teek Khat. Agelh ~ Kap Za Khai (Photoh)

Date:

A Monu Hangin A Piangthaksaan Teek Khat

Agelh ~​​ Kap Za Khai (Photoh)

Thupatna

A tamzaw in Ruth kikhelna le Ruth in a nungta Pasian a sang theihna pen a teeknu Naomi hang hi, ci-in gen​​ thei​​ zel​​ uh hi. Tua bang muhna hangin Naomi pen teek hoih in koih uh a, teek hoih le teek dinmun ding a gensim un, Naomi’ nuntakna tawh na genteh thei zel uh hi. Naomi’ Pasian a upna, a innkuanpihte a makaihzia, a tate a pahtahzia, a mote a pahtahzia hangin Ruth in Pasian a thei bangin hong suak den a, a taktak in Ruth thubu hoihtak, thuk takin sim leng tua bang thuluanna kimu lo bilbel hi. Hih pen a lamdang thu khat ahi hi. Tua sangin a monu Ruth’ nuntakna tungtawnin Naomi a piangthak sansan ahihna kimu zaw hi. Ruth hangin Naomi a piangthak semsemna thute i en ding hi.

Nomi pen zi​​ hoih hi lo hi:​​ 

Hih hun laitak pen nuntak haksat mahmah laitak hi a, Thukhente hun pen kumpi om lo, mi khempeuh in amau ut bang ciat in nungta​​ in gamta​​ uh hi (Thukhen. 17:6; 18:11; 19:1; 21:25).​​ Thukhente hun pen Israel mite’ kha thu le taksa nuntakna a kiam mahmah laitak ahih bangin tua bang hun laitak Pasian in Judah gam bup ah kialpi na tungsak hi. Hih pen Pasian in a thumang lo, a tatsia ama’ mite gim piakna in a neihzel thu ahi hi (Siam. 6:18-20; Thuhilhkik. 8:15; 23-24). Judah gam in kialpi a thuak laitak in Bethlehem khua a teeng Elimelek kici pa in a zi Naomi le a ta tegel tawh Moab gamah a peem dingin pai uh hi. Moab pen Pasian’ gal ahi hi (Thukhen. 23:3-6; Gamlak. 22-25).​​ 

Israel mite cih zong Pasian in ama’ mi dingin a teelngiat minam hi a, amau adingin a vanglian Pasian a neite ahi uh hi​​ (Pai. 20:2; Siam. 11:45; Eze. 34:31). Tua thu thei pipi in Elimelek in Pasian leh​​ Pasian’​​ kamciamna gam nusia in a galte’ gam ahi Moab gamah tai hi. A zi Noami in zong a pasal’ khialna thei pipi-in kham se loin amahmah in zong zuipah lai hi. Thuman le cihtakna thei pipi-in a genkhia lo,​​ a zui dingin a hilh lo zi pen zi hoih kici thei lo hi.​​ Tua ahih manin Naomi pen a pasal adingin zi hoih hi lo a, a tate adingin zong nu hoih hi khollo hi.​​ Bang hang hiam cih leh amau nupa in a ta tegel pen Moab numeite tawh a kiteensak man ahi hi: Pasian in Israel mite pen minam dangte tawh kiteen ding phal lo hi. A diakdiak in Ammon mite le Moab mite tawh kiteen ding phal lo hi (Thuhilhkik. 7:1-11; 23:3-6; Neh. 13:1-3; Ezra 9:1-4).​​ 

Nomi pen teek hoih hi lo hi:​​ 

Tua bangin amau innkuan Moab gamah a teen laitak in Elimelek leh a ta tegel ahi Mahloh le Khilion te’n sihsan in Noami le a mo tegel ahi Ruth le Orpah bek cianlai uh hi.​​ Tua laitak takin Pasian in a mite tungah an a piakna thu Noami in Moab gam panin za ahih manin a mo tegel tawh Bethlehem​​ khua zuanin hong pai hi. A paikawm mah in Noami in a mo tegel​​ tungah, “Na minam, na innkuan le na pasiante kiangah ciahkik un,” ci-in sawl hi.​​ Pasian’ teel minam sungah kihel ahi Noami in Pasian’ galte ahi Moab minam a mo tegel tungah​​ (a tapate’ zi hi na pi-in)​​ itna nei zo lo, Pasian khuavak mu sak nuam lo, a mawhna kisel nuam ahihna kilang mahmah hi.​​ 

Moses in Hobab kiangah, “TOPA in, Note’ tungah kong pia ding hi, a cihna mun zuanin a dingkhia ding ka hi uh hi. Ko hong zui in; nang kong limbawl ding uh hi. Bang hang hiam cih leh Topa in Israel-te hong limbawl ding hong ciam hi (Gamlak. 10:29),” ci-in Israel mi ahi lo ama zi’ sanggampa ahi, Midian mi Reuel’ tapa​​ Hobab​​ tungah itna tawh amau gamah a zuih ding a zawt bangin Naomi in a mo tegel bang hangin zawn lo ahi​​ hiam?​​ Moses in ama hangin a sungte zong Pasian’ ciamsa thupha ngah ding deihsak mahmah hi. Ahi zongin Naomi ahih leh Pasian’ thukham palsat ahihna seelsim nuam ahihna tawh a mo tegel tungah itna nei zo nawn loin a inn tek-ah ciahsak kik hi. Tua sang a dahhuaizaw thu in Naomi in a mo tegel pen pasian manlo a bia dingin a sawlsawl na hi gige hi.​​ Moses pen a sungte adingin mak hoih ahih hangin Naomi ahih leh a mo tegel adingin teek hoih ahih lohna hong kilang mahmah hi.​​ 

Nomi in​​ gilpi bek thupi sa hi:​​ 

A taktak in Naomi Bethlehem ah a ciahkikna pen Pasian a lunggulhna hang hi masa lo a, Pasian in a mite tungah an pia hi, cih thu a zak manin ahi hi. A ciah kawmkawm mahin lampi panin a mo tegel hawlkhia lai hi.​​ Tua kawmkal mahin ama thuak nuntak haksatna pen Pasian hang bekbek hi ci lai hi.​​ Ama genna ah, “Topa in kei hong bawlsia ahih manin note sangin nakpi takin kei ka lunggimzaw hi (vs. 13),”​​ cih leh “Topa in kei hong gimsakin, Vanglianpa in kei tungah gimna hong tungsak (vs. 21)”​​ a ci hi. Ama’ lunggimna le haksatnate pen Pasian in amah a piak hi masa lo a, Naomi mahmah​​ in a​​ teel ahihna a theih hangin, Naomi in a mawhna kitheihmawh bawl in​​ a​​ thuakna​​ khempeuh​​ pen Pasian​​ hangin na ci zawsop hi. “A khialhna a im mite a dau pai lo ding (Pau. 28:13a),” cih hilhna a om bangin Naomi in a tuak ahi hi. Pasian lunggulhna tawh hi lo, gilpi ading hangin Bethlehem ah hong ciahkik Naomi pen a khuapihte in a muh uh ciangin lamdang sa mahmah uh a, “Hihnu Naomi mah ahi hiam? (vs. 19),” ci uh hi.​​ Naomi cih pen “a it huai mi” cih khiatna a neih hangin amin tawh a kituak in Naomi a nungta kei hi. ‘A it huai mi’ hihna panin ‘gim thuak pen mi’ dinmun dongah Naomi a kiamsuk hangin a khialhna le a mawhna hangin a kisik tuan kei hi.

Nomi in Pasian’ mawhsak den hi:​​ 

Bethlehem panin Moab gamah a pasal, a ta tegel le a neihlelam teng tawh a paikhiat hangin, kum sawm khit ciangin a monu Ruth bek tawh hong ciahkik hi. Ama genna bang hi leh, “A dimin ka paikhia a, Topa in a hawmin hong ciahpih kik hi. Topa in kei hong gimsakin, Vanglianpa in kei tungah gimna hong tungsak ahih ciangin bang hangin Naomi hong ci lain a hi uh hiam, a ci hi (vs. 21).”​​ A taktakin Pasian in Naomi tungah thuman in a ta lo hi lo a, Naomi in Pasian’ deihna bangin ta lo, Pasian muanglo ahih manin ama’ bawltawm gimna ama’n in a thuakthuak hizaw hi. Pasian pen a min le a thu bekin thei in a nuntakna sungah nei taktak lo​​ ahihna kilang hi. Tuhun kammal bang hi leh Naomi pen Pasian’ teelsa minam lakah a kihel hangin piangthak lo, cihna hi pah hi. A piangthak taktak mi khat in i bawl khialhna le mawhna hangin i thuakkik thute ah Pasian kimawhsak lo ding hi. Ahi zongin Naomi in a thuak gimnate hangin Pasian tungah mawhsak den hi.

Nomi in a nuntakna siat muh hi:​​ 

“Naomi hong ci nawn kei un; Mara hong ci un; bang hang hiam cih leh Vanglianpa in nakpi takin kei hong gimsak hi (vs. 20),” a cihna in ama nuntakna pen ni dang bang nawn loin “kha mahmah​​ (Mara: bitter)”​​ hi, ci hi. A nuntakna tungah a hehna, a lungkim lohnate kimu thei a, tuate bang hangin thuakkha ka hiam cih ki-et phat ding sangin Naomi in a nuntakna siat muh behlap zaw in Pasian nangawn amah a bawlsiapa in guangbeh lai hi. A taktak in Pasian in Naomi a it mahmah manin Bethlehem ah a nungtasa in a tonpihkik ahihna, tuni ciang dongin Pasian in nuntakna pia lai ahihna Naomi in ngaihsun kha loin phawk lo hi. Hih bangin a mawhna le khialhna kisik thei lo bek tham loin nuntakna a pia pa nangawn a mawhsak den nu Naomi pen Pasian in a hehpihna tawh tuamin thupha pia tamah leh Naomi in mu thei lo, tel thei loin, Pasian’ hehpihna thupha ahi a ngah nuntakna tungah siat muh den mawk hi.

Ruth in Pasian’ hehpihna mu in um hi:​​ 

I gen sa mah bangin Ruth pen Israelte’ gal nam hita mah leh Elimelek le Naomi in a tapa​​ Mahlon’ zi dingin a lak uh namdang mo ahi hi. Thukham dan hi leh Israel mite’ sungah Ruth lut theihna ding thu om lo hi​​ (Thuhilhkik. 7:1-11; 23:3-6). Ahi zongin Ruth in​​ a teeknu a itna tawh​​ Israelte’ Pasian up​​ nopna lungsim kician na nei hi: “Nang kong nusiatna ding ahi a, nang zuihna panin ka ciahkikna ding ahi zongin hong cici nawn kei in; bang hangin hiam cih leh na paina-ah ka pai ding a, na giahna-ah ka giak ding hi. Na mite keima mite hi ding a, na Pasian keima Pasian hi ding hi (1:16),” cih kammal pen Pasian’ hehpihna le itna a theitel taktak mite’ bek ii paukhiat le nuntakpih thu ahi hi.​​ Noami in Ruth a ciahkik ding le milim pasian a biakik dingin a sawlsawl hangin, Ruth in a nungta Pasian mah zuan veve hi. A piangthak lo a teeknu in khualmial sungah a paikik ding a sawlsawl hangin Ruth in Pasian khuavak mah teelngiat hi.​​ 

Pasian’ thukham in Ammon mite le Moab mite pen Pasian’ minam sungah kihel thei lo ding (Thuhilhkik. 23:3), cih thukham om a, tua pen tawntung a kip thukham ahi hi. Tua bang pi-in Ruth in Israel mite sungah koi bangin lut thei ahiam? Pasian’ hehpihna tungah Ruth umin tua sungah amah le amah a ki-apcip man ahi hi. Thukham in lut ding phal lo hitamah leh Pasian’ hehpihna in upna kician a nei mi khempeuh sang ahih manin Ruth in Pasian’ minam sungah a lut thei ahi hi. Minam deidanna nei lo Pasian in mi khempeuh​​ gupna ngahin ama’ thu i theih ding hong deih ahi hi (1 Tim. 2:4).

Ruth hangin Nomi khanglo kik hi:​​ 

Ruth khentatna Naomi in khaktan zo lo ding cih a theih ciangin Naomi in Ruth Bethlehem khua ah ciah pih hi. Naomi in a nuntakna haksatnate hangin Pasian tungah a​​ mawhsak laitak in Ruth in hehpihna le itna na thei hi. Tua hangin Pasian in Ruth tungtawnin ama nasep a kipan dingin hong kithawi ahi hi. Pasian in Ruth pen Boaz’ lo ah ansang tawmsak in Boaz tawh kimusak hi.​​ A piangthak mite adingin a piang khempeuh pen Topa’ deihna hi cih pen hih sungah a thudik ahi hi.​​ Ruth tungah thupiang khempeuh a ngaihsut ciangin Pasian in Ruth tungah thupha pia in ama ading zang nuam ahihna Naomi hong mu thei hi. Tua hangin Naomi kha thu lamah hong khanglo kik ahi hi (Ruth adingin mailam thu geelsak (3:1-4; 18)).​​ 

Ruth hangin Nomi piangthak hi:​​ 

Pasian ii tawntung geelnapi ahi leitung adingin gumpa pen Abraham gui pan hong pai ding cih kamciamna kicingsakna ding thu ah Naomi le Ruth zong mun khat pan kihel ahihna uh thei lo uh hi.​​ Pasian’ geelna tawh Ruth in Boaz tawh hong kithei in zankim kimuhkhopna tungtawnin Ruth pen Boaz’ zi ding ut ahihna kitheihna tawh kizui in Boaz in​​ Elimelek’ neihsate​​ le Ruth lei dingin hong gamtaang hi. Ruth tungtawnin Naomi’ lametna hong khang semsem kik a, kha thu sungah hong khanglo kik hi. Pasian tungah upna le ki-apna in guallelhna panin gualzawhna hong tunsak thei hi. A tawpna ah Boaz in Ruth teenpih a, Obed kici tapa khat hong nei uh hi.​​ Hih thu pen Ruth ading bek tham loin Naomi adingin thupha lianpen hong suak hi. Obed pen Boaz le Ruth adingin Topa’ thupha ahih bangin Naomi adingin zong hi. Obed hangin Bethlehem nupite in Naomi thupha pia uh hi (4:14). Ruth tungtawnin Pasian in Obed kici tapa pia a, Obed sungpan Jessi hong piangkhia in, Jessi pen David’ pa ahi hi (4:22). David’ suanlekhak sungpanin Messiah hong piang hi (Matt. 1:5-17). Ni dangin Pasian tungah a mawhsak den Naomi in Boaz le Ruth hangin Pasian tungah hong lungdam thei ta hi. Obed​​ kici tupa​​ a ngah ciangin Pasian hong phat thei semsem a, ni dang​​ bang nawn loin Pasian’ hehpihna le a thuphate hong teelthei semsem hi. A tawpna ah Naomi pen Ruth’ nuntakna le a upna hangin amah zong thupha a ngah mi, a piangthak mi hong suak ahi hi.

Thukhupna​​ 

Ruth thubu pen a lamdangpi khat cileng kikhial lo ding hi. Hih thubu sungah Pasian in Israel mite bek it in, thupha pia loin Israel mi ahi lo minam dangte (a diakdiak a galte ahi Moab mite) tungah zong it in thupha pia cih thu kimuthei hi. Ruth’ nuntakna in ciangtanna a neilo Pasian’ itna le hehpihna hong lakkhia hi. Thupha ngah le Pasian’ mi i suakna dingin Israel mi hih ding kisam lo a, upna le Pasian’ sungah ki-ap nuntakna bek kisam ahihna Ruth in hong lakkhia hi. A nungta Pasian tungah Ruth upna in ama nuntakna kikhelsak bek tham loin a teeknu Naomi’ nuntakna zong kikhelsak hi. Upna nei nuntakna pen lamdang mahmah hi. Kammal tawh gentheih dingin cinglo thei lo zah dongin tuamdang hi.​​ Tu-in zong Ruth bangin upna le Pasian sungah ki-ap nuntakna a neite’ nuntakna pen Ruth bangin a lamdang Pasian’ hehpihna le itna in hong tuamcip ding a, kam tawh genzawh loh Pasian’ thuphate sang ding uh hi. Pasian’ hehpihna le itna pen amah a umte mi khempeuh ading hi, ci-in Pasian in Ruth’ nuntakna tawh hong lak hi.

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related