NGAL KHAWHANG, KHUASIA MEIDE, PHEISAM (ZOMITE’ CIIN THUCIN-THUTANG). Agelh ~ Pu Thang Siangh

Date:

NGAL​​ KHAWHANG, KHUASIA MEIDE, PHEISAM

 

(ZOMITE​​ CIIN THUCIN-THUTANG)

 

Agelh ~ Pu Thang Siangh

​​ 

Zomi ih Pu ih Pate khang aa kipan a kigen tawntung tudong aa kigen ahi, Ngalkhawhaang kici a lipkhap​​ huai mahmah khat om hi. Leitung minam khempeuh inzong nei hihtuak hi. Eitawh kinai​​ pen ahi Kawl minam ten zong, Bilukyii ci-in kihtak gen mahmah uh hi. Mihing nethei danin kigenciat hi.

 

Europe minamte inzong Ngalkhawhang,​​ taangthu sungah nakgen simsim uh hi. Amau Giants ci uh hi. Giant cihpen agol genna ahi hi. Lim abawl ciangin khetbuuk tawisak hamtang hi. Ama kivaakna hiam hisak hiam i theikei hi. Amul sahin kingsak thelthal hi. Hapak neisak hi. Bangtak an-in ne a, bangtawh kivaak hiam ih theikei hi. Dawi hiam, guh leh tangtawh nungta sahing hiam, kitheilo hi.

 

Minam khempeuh in Ngalkhawhaang taangthu tawmtawm genlo omlo hi. Laibu neu​​ nono, sungah kisimkha zel hi. Khamtungah laibu-in ih bawl​​ zawhloh hangin, gamvaak sabengte leh khualzin zanpai mitampite in tatsat lo-in amau tuahkhak bangin gen tawntung uh hi. Amah pen mihinglim pua,​​ a golmahmah dawi bangpian hinapi thakhat-in a neuno suakpak thei hi. Khat​​ veivei huih bekin kimu hi. Khat​​ veivei gollua kisa alu singdawn ah dawkvava-in taai thei hi.

 

Ka​​ neulai-in ka Pano in honggen ngei hi. Amah pen inntuan’cil hi-a dainawl innthak khat sungah teeng hi. Siakkhang or [pangkhang] kongvang kibulhzo nailo ahih ciangin vang hiuheu-in kikoih hi. Khamtung pen munkham hi-a, pangkhanglam innkhuam​​ sang thei mahmah hi. Pi-7, 8 bang saang thei hi. Khuamphung panin dingto leeng siakkhang tawlet kibanzo lo hi.

 

Zankim ta​​ a, alawmnu naksia daapdaapin ihmu khin hi. Tua laitakin pen khamawk laitak ahi hi. Innsungteng taang pempamin kamu, ci-in gen hi. Siakkhang tawlet​​ ka-etleh, migol mahmah khat singkhuah​​ tawng tawi-in hong dingto hi, ci hi. Innnuai aa vokte hamin gultawnglam kidenna uh hi. Tawlet ah hong lut a, mihing cia hong pha hi, ci hi. A singkhuah tawi tawh nakhempeuh, so, so ci-in kawk kawikawi hi, ci hi. Aman agen ciangin​​ "Ngalkhawhang pau theilopi, so, so bek cithei hilo maw,"​​ cizawlai hi.

 

Tua laitakin kalawmnu aveih ciak deda-in hong pusuak a, laulua kisa ngum zeza-in tawlet panin leengkhia hi. Tua nungah khuamial lua, ziinglua kisa mal neiliang ve aw, ci-in gen hi. Amanbel, ngalkhawhaang natuak uh​​ leh veih peek peuh le​​ uh​​ cin lau-in leengmang pah ding hi, veih kihta mahmah, cilel mawk hi.

 

Khatvei kagangte khat vagiah-omin Ailaam mualah pai hi. A ciah ciangin Mualsuang kiphuhna khawlmun khatah zateepin khawl hi. A galmual ah meidee khat amalam naai a hongtai mu hi. A kuttsan leh amahzong,​​ "nong ngak oo mataw, mataw,"​​ cikik hi. A haatna pen mihing sangin haatzaw, a aw uunzaw ahih​​ manin a lungsim lawngpian hi. Mualsuang kiphut suangpeekpi beelin thau keksa-in napang hi. Taikhatna khawng panin a meidet kimu nawnlo hi. Tawmvei sungin nahthel​​ hon leh singhiang​​ dawn amalam naai-in huihpi in mut heethaat a, khengmai hi. Ciah kawmkawmin laulua ahih ciangin a thau keksa-in aging omna peuh ngat kawikawi a, naaklah liangin inn tung hi. Cikmah aa gamsung laungeilo pen tua ni-in khuasikmul tho laatlaat, lau buang ing ei, ci hi.

 

Gammi

 

Gamtaak gamthuk singlian​​ pipi lakah, ngalkhawhaang hiam, Ape kici zawng gol​​ mahmahte hiam, gammi mahmah hiam bel kitheilo hi. Sabengte leh sangnaupang Camp paiten muzelzel uh hi. Tua pen a omtakpi mah hiam, gamsate leh ganhing dangte mah bangin gamta takpi hiam, ci-in zongzong uh hi.

 

A muhngeina munte ah thaangsiah kawikawi uh hi. Khekhaapte en uh hi. Vompi lian​​ mahmah khekhaap peuh nahi thei hi. Mihingtha tawh ki​​ zolo singmaam phei​​ ciacia kikuaitan khawng, abawl a seemseem omtawh kibang singluang ki​​ kaikhawm khawng, manbu keeksa-in singtungah henin pang uh hi. An tah uh hi. Awging khempeuh man uh​​ hi. Tudongin kiman​​ zolo hi. Among kimu lo hi.


Khuahaang meide or Khuasia meide

 

 

Khuasia meide pen khuahaang​​ meide a ci zong om hi. Khuasia​​ meide pen khat panin kikhen a, a utzahzah pha thei mawk hi. A gaalva panin enleeng mipum mahmah kimu hi. Tua pen dawi in ih mit hong bum hiam, a omtakpi mah hiam, ei theihzawh hilo hi. A zawdiakin Lawki dawibiak hunin a tamzaw tawh kibang hi.

 

Kum-10 pawl kaphaak laitakin ka-uu pen tangvalno hikhin a, a lawmpa khat tawh kisawm den hi. [ Kisawm cih ciangin giakkhawm cihna hi.] Ka innlak pute inn leh ko inn pen lui khat in hong hal a, kigaldot linlian hi. Minutes 20, 30 sung bang kipai ding hi. Khuasia meidee pen nitak nai-9:00 pawlah hong kipan hi. A huansak luiguam ziinglile sungpanin dumdeepi khat hong pusuak hi. Gol tektekin meisel bangin hong taang beba hi. Hong kikhen zuaizuai in lii khawng hong pha leuleu hi. A meitaang tawh innbuppi kimu thei hi. A sawtlo-in mipum mahmah hong kilang hi. Meide kawmin sialkongah tuakin phaitam phungah kahkhiato uh hi. Pawlkhatte innsungah luutin innmai lamah pusuak hi. Tua pen leengtaitai-in gungal dong peuh vatung thei mawkmawk hi.

 

Lawmte tawh nihnih-thumthum tukhawmin innka pan ka-en thei uh hi. Ka uute lawmta saili tawi-in paisawm uh hi. Na en gige un, a phual​​ ah sim ding hi ung, ci uh hi. Ko, ka uu nungak tengtawh kavil gige uh hi. Pi-200 khawng​​ panin kimu lai hi, kanai semsem u ciangin hong neu semsem a, a phual katun u ciangin dumde bek leeng ciaiciai hi, ci-in dumde sinhing nihkhawng tawh hong ciah uh hi.

 

Tua hi-a, dumde pen dawinam aw, tua ahih​​ keileh dawipen dumde kineih maw, tudongin among kiman​​ zolo hi.


Pheisam

 

Dawite zong minam tam​​ mahmah uh hi.​​ Europe​​ minam, Asia nam, Kala​​ nam, cih bangmahin amau zong nam​​ tampi om hihtuak hi. Pheisam pen dawi​​ namte lakah a neupen ahi hi. Ngalkhuahaang pen agolpen ahi hi. Amu a tuak tam mahmah hi. Khutdawh cia pha hi. Keng langkhat neilo hi. Khatveivei ciangkang, khatveivei siktuul kibulh hi. A khe kimlo ahih ciangin Pheisam min kipia ahi hi. Dawi dang banglo hi. Khat peuh in lampi khawngah tuak thei mawkmawk hi.

 

Amah pen dawidante tawh kibanglo hi. Pheisam-siam kici a, mite siam hi. Hausak thei hi. Khawhsa tungah siamnuam diak hi. Amah peen gamsa lian zaangsial khaat, ngalkhaat, cinghpi, a cingte dawi om hi. Tua pen Sakhaal ci uh hi. Sakhaal pen neu​​ mahmah a, pheisam bangmah ahi hi. Ahih hangin aman khekim nei hi.

 

A veengte anteng kaikhawmin a puute beem sungah sung thei hi. Pheisam siamte khang hanhan hi. Ahih hangin Pheisam siam ding ki-ut lualo hi. A neekhun om a, innmang dongin nekik thei leuleu hi. A neeknop ciangin kiseel lua nawnlo hi. Beemkawm khawngah tasuakin in kigawi​​ tuptup hi. A khelkhelin kihil hi.

 

Nidangin Zampite tangvalno thum khawng in pheisam man ngei uh hi. Tua pen thutak maw a kimut​​ mawk cih kathei kei hi. Kei zaakna ah, leithaang siah uh hi. Leithaang pen guamkaanin singmaam kikhung a, tua tungah thaangkhak uh hi, tua pen leithaang kici hi. A zawl kikhungzui a pai zusa vasate matna ahi hi. Pheisam in a thaang na vilsak a, manin a cilgetin khah uh hih tuak hi. Pheisam in leh​​ et kikin nuihsan, ci bilbel hi. Tua tangvalte a si om, lukolh a cina om, ci uh hi. Tua bang aa cil kiget thei pen ganhing taktak hileh kilawm zel hi.

 

Tua ciangin Manglai tan-5 kasimlai-in lawm Tuan Do Kap leh lawmte pawlkhat Tuitawh pan sang hongkah uh hi. Tua ten zong pheisam manngei hihtuak hi. Hih pheisam pen ganhing​​ nam maw dawinam maw tudongin a mong kithei zolo hi.

 

Khanglui Zomite thuciin tuamtuam zomto zelzel ni.

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

 

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related