NI SAWMTHUM-LE-NGA NI
NA THANEEMNA SUNGA OM PASIAN’ THAHATNA
Kote ka thaneem uh a,...ahi zongin Pasian’ vangliatna hangin
note’ na a seem dingin amah tawh ka nungta ding uhhi.
2 Korin 13:4 (NIV)
Nang kong ompih hi; na kisappi pen zong tua mah hi.
Ka vangliatna pen mi thaneemte sungah kilangpenpen hi.
2 Korin 12:9a (LB)
Pasian in mi thaneemte zang nuam hi.
Mikim in thaneemna neitek uhhi. Ci taktak lehang taksa pumpi, lungsim, khuak pilna, leh kha thu, cihte ah paubanna leh cinlahna lompi khat nanei hi. Sum le paai kigakna vai ahihkeileh kizop kithuah lamsang siamlohna vai cihdan nam, nang hong thaneemsak, nang’ cihtheihloh thu omziate zong na tuakkha thei ding hi. Tua sangin thupizaw khat pen hih thute nabangcih hiam, cih hi. A tamzaw ah eite in i thaneemnate i nial hi; i dal hi; i melh hi; i seel hi; i hua hi. Tua in i thaneemnate Pasian’ hong deihsak banga i zattheih ding hong khaktan hi.
Na thaneemnate tawh kisai-in Pasian in muhzia atuamkhat nei hi. Amah’n, “Ka thu ngaihsutte leh ka sepziate no’ aa sangin saangzaw hi”1 ci hi. Tua mah bangin ama sepziate pen khatveivei ei’ lam-etna tawh kikeelki liinlian thei hi. I thahatnate bek Pasian in a zangnuam dingin i ngaihsun a, ahizongin amah’n ama minthanna aadingin i thaneemnate zong zang nuam veve hi. Lai Siangtho in, “Pasian in mi thahatte a maizumsak nadingin a thaneem-a leitung mite’ ngaihsutte...tum ngiatin teel hi”2 ci hi. Na thaneemnate pen a piangkha pakpong hilo hi. Pasian in nang tungtawnin ama vangliatna lahkhiat ding ngimna tawh tuate na nuntakna sungah a om dingin a phalngiat ahihi.
Pasian in i thahatna ahihkeileh ei le ei hizo mawhlo i kisakna, cihte thupi sa ngeilo hi. A taktakin mi thaneemte, tua a thaneemna uh a kipulak mite, Pasian in paktazaw hi. Tua bangin kitangsapna i neihlam i kitheihna pen Jesuh in “kha thu ah a zawngkhal” bangin hong mu hi. Tua lungsim puakzia pen Jesuh’ thupha piaktheihnam lakah a masapen hi.3
A cingtaaklo mi mawkmawkte thaneem uh himah taleh Pasian in vai lianpipi a seem dingin zangnuam ahihlam etsakna limte Lai Siangtho sungah a dimin om hi. A cingtaak mite bek Pasian in zang hileh eite paubanna aneilo kuamah omlo i hih manin bangmah kiseem ngeilo ding hi. Mi thaneemte Pasian in zang, cih thupen eite khempeuh aading a tha-ngahhuai thu ahihi.
Thaneemna, ahihkeileh Paul’ minvawh bangin ci lehang “ling”,4 cih pen mawhna hilo a, an le tui a valin nekna ahihkeileh lungtomna cihdan nam gamtatzia ginalo khatzong hi tuanlo hi. Thaneem cih ciangin na luahsuk ahihkeileh na laihtheihloh cinlahna khatpeuh cihna hi. Tua pen taksa pumpi cinlahna nam ahi pumpi cingtaaklohna, natsau veina, pianpih thazawmna, thazawtna, cihte khatpeuh hi thei hi. Tua banah lungsim lamsang cinlahna nam ahi lungsim meima neihna, khasiat detna, sungpua melpuakzia a namtuam khat neihna, khang kizui-a lungsim damlohna, cihte khatpeuh zong hithei hi. Bek thamlo, talen ahihkeileh khuak pilna lamsang cinlahna khatpeuh zong hi thei lai hi.
Na cinlahnate na ngaihsut ciangin, “Pasian in kei hong zang ngeikei inteh” na ci nuam kha thei ding hi. Ahih hangin eite’ cinlahnate in Pasian’ kicinna sukha zo ngeilo hi. Taktakin, Pasian in mi cingtaaklote sungah ama vangliatna a sunsuk pen nuamsa mahmah hi. Lai Siangtho in, “Eite pen van manpha a kikholna tungman leibelte tawh i kibang hi. Vangliatna taktak ahihleh Pasian kiangpan hongpai hi a, eite kiangpan hilo hi”5 ci hi. Eite pen tungman tawh kibawl leibelte mah bangin tolo-in paubanna i nei a, i kitam baih hi. Himah taleh i thaneemnate tungtawnin Pasian in na hongsep ding i kiphal leh amah in eite hongzang ding hi. Tua bang apian theih nadingin Paul, etteh limin i koih ding kisam hi.
Na thaneemnate kipulak in. Cingtaaklohnate nei na hihlam pulak in. Kineihkhem nawn kei inla nang’ vai tawh kisai-in lungsim siang nei in. Imcip ahihkeileh paulap zongin nanuntak sangin na thaneemnate na khentel theih nadingin hun lazaw in. Tuate laidal tungah na gualsuk thei hi.
Nuntak cidam i neihtheih nadinga kitangsam pulakna a thupi mahmah nih, Thuciam Thak sungah kimu thei hi. Khatna pen Peter’ pulakna hi a, amah’n Jesuh kiangah, “Nang pen a nungta Pasian’ Tapa, Khrih na hihi”6 ci hi. Nihna pen Paul’ pulakna hi a, amah’n milim pasian khat banga amah abia nuam mihonte kiangah, “Kote zong note mah bangin mihing mah ka hi lel uhhi”7 ci hi. Pasian’ hong zatding na ut leh Pasian na theihtel ding leh nang na kitheihtel ding kisam hi. Khristian tampite, a diakdiakin makaite, in a tunga thu nihna ahi “Kote zong mihing mah ka hi lel uh” cih pen mangngilh uhhi. Tua thu na pulak theih nadingin haksat hunkhat natuah akul leh Pasian in nang hongit ahihman in uaikai lo-in tua haksatna hong tungsak ding hi.
Na thaneemnate tawh lungkim in. Paul in, “Kei tungtawnin Khrih’ vangliatna in na aseptheih nadingin ka thaneemnate lungdam takin ka kisialhpih hi. Hihte khempeuh Khrih’ phattuam nading ahihlam thei kahihman in ka thaneemnate tawh ka lungkim mahmah hi”8 ci hi. Hih pen a masa-in a hiatna neilo tawh hong kibang ding hi. Eite i thaneemnate pan asuakta nuam i hi a, tuate tawh alungkim nuam i hikei hi. Ahi zongin lungkimna cih pen Pasian’ hoihna um i hihlam lahkhiatna khat hi. Lungkimna in, “Pasian aw, kei hong it na hihna leh kei aading ahoihpen thei nahihna ka um hi” ci hi.
I pianpih thaneemnate tawh lungkim nading a hang tampi Paul in honggen hi. Khatna ah, tuate in Pasian tungah hong kingasak hi. Paul in Pasian’ hepkhiatsak noploh ama aituam thaneemna thu a genna ah, “Tua ‘ling’ tawh kisai-in ka lungdam mahmah hi...a hang pen ka thaneem hun ciangin ka thahat hi -- ka neih tawm seemseem leh Pasian tungah ka kinga seemseem hi”9 ci hi. Thaneem na kisak simsimin Pasian in ama tungah a kinga dingin hong phawksaksak ahihi.
I thaneemnate in kihihsakna zong khaktan hi. Tuate in hong kiniamkhiatsak hi. Paul in, “Tua hangin ka kihisak kei ding hi. Ka cinlahnate ka kitheih tawntung nadingin pumpi cingtaaklohna khuttawi letsong a ngah ka hihi”10 ci hi. Pasian in thahatna thupi khat i neih leh tuapen i sunglam lungsim hong kepcingsak nadingin thaneemna thupi khat tawh hong kithuahsak pah hi. Cinlahna in i nawhpai luatloh nadingin leh Pasian maiah i matai khakloh nadingin phiittum upapa bangin eite hong uk hi.
Gideon in Midian mite tawh a kido ding ciangin galkap 32,000 a kaihkhop leh Pasian in 300 ciangah khiapsuksak hi. A galte 135,000 pha uh ahihman in galte tawh a kikhaihna uh 450 ah 1 hi a, tua pen guallelhna lianpi khat tuahkhak theih nading tawh kibang hi. Himah taleh Israel mite in amau ahonkhia pen amau thahatna hilo-in Pasian’ vangliatna hizaw ahihlam a theih nadingun Pasian in tu-a bangin a sep ahihi.
I thaneemnate in thu-um mite kikal ah zong kilawmtatna omsak hi. Thahatna in khatkia tangdin nopna (“Kei, kuamah dang kisam ke’ng”) lungsim khangsak ahih hangin i cinlahnate in eite khat le khat i kihuh ding kisam mahmah ahihlam hong lakkhia hi. I nuntakna khauzang a tahneemte i phekkhop ciangin a thakhauh mahmah khauhualpi khat hong piangkhia hi. Vance Havner in, “Khristiante pen vukkhalte bangin kitam baih a, ahi zongin amaute a kibelhkhop uh ciangin mawtaw lam lianpi khat nangawn khaktan zo uhhi” ci-in ciamnuih gen ngei hi.
A thupipen ah, i thaneemnate in thukhualna leh sepkhiatna aading i hihzawhna tha hong khangsak hi. Eite pen midangte’ thaneemnate ah a hehpih thei dingte, a thukhual mahmah dingte, i hihi. Pasian in leitung ah Khrih tawh kisun sepkhiatna nam anei dingin nang hongdeih hi. Tua i cih ciangin midangte in nang’ liamna tungtawnin damna mu ding uh, cihna hi. Na khan sunga sepkhiatna a muibuipen leh na thugenna a hoihpente pen na lungsim natna lianpente sungpan hongpai ding hi. Genkhiat ding haksa nasak penpen leh na maizum penpen thu le late, midangte na damsak theih nadingin a thakhauh penpena Pasian’ hong zatsak ding vanzatte hi teekteek hi.
Thupuak naseem syapipa Hudson Taylor in, “Pasian’ milian a kici khempeuh mi thaneem teng na hi uhhi” ci hi. Moses’ thaneemna pen a lungtomna hi. A lungtom huhau-in Egypt mi khat that kha hi; suangtum panin tui a phul nadingin thu a piakding kimlai a ciangkhut tawh sat hi; Thukham Sawm kigelhna suangpek lei ah dengkham hi. Ahi zongin Pasian in Moses pen “leitung mite lakah a lungneempen mipa”11 dingin puahin laih hi.
Gideon’ thaneemna leuleu pen amah le amah kineumuhna leh lungmuan neih kiuhkeuh lohna hi. Ahi zongin Pasian in “galhang mi thahat”12 khatin laih hi. Abraham’ thaneemna ahihleh launa hi. Amah a kidalna-in a zi pen khatvei bek hilo, nihvei tanghial, a sanggamnu bangin pulak hi. Himah taleh Pasian in Abraham pen “upna neite’ pa”13 dingin laih hi. A ngongtat thei, lungsim kikem zolo Peter pen “suangtum khat,”14 mi’ zi a mawhpih David pen “ka lungsim hong tuakpa,”15 a kihisak “Keektangte” lakah khat ahi Johan pen “Itna Bulphuh Sawltakpi,” cih bangin Pasian in laih hi.
Gualsuk ding hi lehang tampi om lai hi. “Tu-a bangin...Barak, Samson, Jephthah, David, Samuel, leh kamsang khempeuhte’ upna...tangthu teng sutkik ding hi lehang hun saupi bei ding hi...amaute’ thaneemna pen thahatna-in kilaih hi.”16 Pasian pen thaneemna, thahatna-in laihkik kiva mahmah hi. Amah in na thaneemna a lianpen pen la-in laihnuam hi.
Na thaneemnate lungsim siang takin genkhia in. Sepkhiatna (ministry) cih pen kisuahkhiatna tawh kipan hi. Na kidalnate khiasukin na maituam lakhia-in na buainate genkhia lecin Pasian in midangte’ na a sepsak dingin nang hongzang thei seemseem ding hi.
Kisuahkhiatna tawh kisai-in Paul in ama laikhakte sungah etsakna lim hongpia hi. Kineihna omlo-in a kisuahkhiat thute ah ci lehang:
A cinlahnate: “A hoih ka sepnop ciangin ka seem kei a, thusia bawlloh ding ka hanciam ciangin ka bawlkha hamtang hi.”17
A lungsim sukkhaknate: “Ka lungsim sukkhaknate note kiangah kong gen khin hi.”18
A lungkiatnate: “Kote ka tuahsiatna uh lianin ka lunggim mahmah uh a, a nungta zo nawnlo dingin ka kingaihsun uhhi.”19
A launate: “Note kiang kong pai lai-in thaneemin ka lau a, ka liing hi.”20
Maan hi. Kisuahkhiatna pen phuutngam ding akul thukhat himah hi. Na kidalnate khiasuk-a na nuntakna midangte kiangah laakkhiat ding pen lauhuai theikha mah ding hi. Na cinlahnate, na lungsim sukkhaknate, na lungkiatnate, leh na launate, na pholak ciangin mi’ hong simmawh theih ding thu aphu na hihi. Ahi zongin hong gahkhiate tawh tawikhai lehang phuutngam taak hi. Kisuahkhia cih pen lungsim kikhahkhiatna hi. Kilaakkhiatna in lunggimna hong khiapsakin launate hong hepkhiatsak a, hih pen lungsim suahtak nading kahlei a dawl masapen hi.
Pasian in “lungsim kiniamkhiatte hehpihna thupha pia” ahihlam i kikum khin hi. Ahih hangin mi tampite in kiniamkhiatna acihpen theikhial uhhi. Kiniamkhiat cih ciangin nang le nang kiniamkoih ahihkeileh na thahatnate koihdak cihna hilo a, na thaneemnate tawh kisai-in lungsim siang nei cihna hi. Na lungsim siang seemseem leh Pasian’ hehpihna na ngah seemseem ding hi. Midangte kiangpan zong hehpihna na ngah lai ding hi. Kisuahkhiatna cih pen hong it-huaisak cihoihna khat hi a, eimahmah in zong a kiniamkhiatte i pakta hi. Tungtham kineihkhemna in hong kigamlasak a, ahi banga omna in i lungsim hong la hi. Kisuahkhiatna ahihleh kimaingapna, kisungmisuahna (intimacy) a om theih nading zawi hi.
Tua thu hangin Pasian in na thahatnate bek hilo-in na thaneemnate zong hong zatsak nuam hi. Mite in na thahatnate bek hong muhsak uh hileh lungsim thakiam ding uh a, “Aw, himah ei. Amah’n bel seemzo mawk mah ei. Kei bel a tuaci zo ngeilo ding hi mai ning” ci ding uhhi. A khatlam leuleu ah, na thaneemnate kawmkal mah ah Pasian in nang hong zatlam hong mu le-uh tha-ngah ding uh a, “Kei zong Pasian in hong zang thei ngel ve’nteh aw” ci ding uhhi. I thahatnate in kidemna piangsak a, i thaneemnate in khua le tual piangsak hi.
Mite’ hong thupi muhding ahihkeileh mite na huzap zawh ding, koi utzaw cih na khensatloh a phatmawh hunte, na nuntakna sungah na tuakkha ding hi. Mite’ hong thupit muhna pen a gamla panin zong nangah thei a, ahi zongin mite na huzap zawh nadingin amau geinai naneh kul hi. Tua bangin neh lecin na cinlahnate amau hong mutheipan ding uhhi. Tua pen hoih hi. Makaihna thu ah a kitangsam penpen ci-hoihna (quality) pen ciangtaakna (perfection) hilo a, muanhuaina (credibility) hizaw hi. Mite’ muantheih na hih ding kisam a, hong kimuang keileh na nung hong kizuilo ding hi. Muantheih dingin bangci om ding na hi hiam? A cingtaak kineih se lo-in lungsim siang neih ding kisam hi.
Na thaneemnate angtanpih in. Paul in, “Kei bangzahin thaneem cih thu leh tua bang thaneemna ama minthanna aadingin hong zatsat Pasian bangzahin lian cih thu bek mah kong kisial ding hi”21 ci hi. A kipummuan pong leh kua’ zawhtheihloh khat danin na om sangin hehpihna a ngah minu mipa bangin nang le nang kimuzaw in. Na thaneemnate Satan in hong kawk ciangin thukim lel inla na lungsim sungah “i thaneemnate khempeuh hong theitel”22 Jesuh leh “i thaneemna sungah hong huh”23 Kha Siangtho, phatin pahtawi in.
Ahi zongin khatveivei ciangin Pasian in eite nakpi-in hong zattheihzawk nadingin i thahatna khat, thaneemna-in hong laihsak thei hi. Jakob pen mi a ngian-vat-thei (manipulator) khat hi a, tua huhau-in zong a nuntak hunsung teng a galtai den mi khat hi. Zan khat, Pasian tawh kipumlaai a, amah’n “Thupha nong piak mateng hong khah kei ning” ci hi. Pasian in zong, “Hi tahen” ci a, ahi zongin Jakob’ phei matsatin a khelguh kipelhsak hi. Hih thu, a deihnapi bang ahi hiam?
Pasian in Jakob’ thahatna (phei sagolh pen pumpi sungah a thakhauhpen hi) lawnsak a, thaneemna khat suaksak hi. Tua ni-a kipanin Jakob a khel bai ahihman in taimang zo ngeinawnlo hi. A khelbaina in a amah a ut-a ut kei zongin Pasian tungah kingasak hi. Pasian’ thupha piak ding leh nasia takin hong zat ding na ut leh Pasian in mi thaneemte zang ahih mah bangin nang zong na nuntak hun a omlai sung tengah khelbai khat hih ding na utloh hong phamawh ding hi.
SAWMTHUM-LE-NGANI
KA NGIMNA TAWH KIPAWL LUNGNGAIHNA
Lungngaih Ding Thu: Ka thaneemna ka pulak ciangin Pasian in naseem theipen hi.
Phawk Ding Khawkneu: “Ka hehpihna pen nang aadingin kicing hi; ka vangliatna zong thaneemna sungah kicingtaaksak hi.” 2 Korin 12:9a (NIV)
Ngaihsut Ding Thudotna: Ka thaneemnate ipcipna tawh ka nuntakna sungah Pasian’ vangliatna ka ciangtan kha hiam? Midangte ka huh theih nadingin bang vaite ah lungsim siang ka neih ding kisam hiam?
Source:
Laibu Min : Ngimna' Tawsawn Nuntakna (The Purpose-Driven Life)
Laigelh : Rick Warren
Lailet : PLMangno (Power Translation Service) raymang@gmail.com
Laibu bawl kum : 2006
Laisim Mimalkim tungah Zotna :
Hih laibu pen ni 40 sung sim ding ahih manin nikhat in khatta(nikhat aita) Laibu Saal website (www.zomielibrary.com) pan hong suah toto ding hi ung…
Hih laibu, abu ngiatin a deihte’n Lailet, laibu bawl Sia PLMangno' email : raymang@gmail.com ah kidawp thei hi.

