Dai Dide! Zan Siangtho! (Silent Night! Holy Night!) : Christian Hymn-te’ Tangthu

Date:

 

​​ Dai Dide! Zan Siangtho!​​ (Silent Night! Holy Night!)

 

(Luke 2:11)

 

Agelh ~ Zam Khat Kham

 

Joseph Mohr​​ (1792-1848)

 

Franz Guber​​ (1787-1863)

 

English Translation: John F. Young​​ (1820-1885)

 

            Hih la aphuakpa Joseph Mohr pen Austria gama khuahoih mahmah Salzburg khua-ah 1792 kum​​ in​​ suak hi. A naupan lai​​ akipan-in Salzburg-a Cathedral of Salzburg choir ah kihelden hi. 1815 kumin Roman Catholic pawlpi sungah priest-in ordination kipia hi. Ordination a ngahkhit ciangin Salzburg kiim-a pawlpi tampi-ah sem kawikawi hi. Hih la bel 1818 kum, Alps mualdung a Tyrol kual-a om Obernorf-a a kilamthak St. Nicholas pawlpi ah assistant priest a sep laitaka aphuah ahi hi.

 

            Father Mohr leh khua sunga sangsiapi leh pawlpi sunga organist a sem Franz Guber te holim theizel uh a, Christmas hymn hoih taktak​​ kiphuak nailo ahihna khawng kikumthei uh hi. Tua banga agenzel uh thu leh apawlpi organ uh hoihlo-a Christmas hunsung kizang theilo ding cih azak sawnsawn ciangin tua kum Christmas Eve Mass-a saktheih ding lakhat phuah hongsawm hi. A citak lua mahmah apawlpi mite alungnop loh ding uh deihlo hi. La khat phuak takpi-a, a lawmpa Franz Guber’ kiangah paipih pah hi. Franz Guber in amuh phet-in,​​ “Father Mohr, hih lian hi ei, mu peetpeet hang ei, Pasian’ min kiphat hen o!”​​ ci pahlian hi.

 

            A sawt lo-in Guber in tua la tawh kituakding a la-aw phuakpah hi. Father Mohr’ phuahsa lamal tawh kituak lua mahmah-a, Christmas Mass laplian sawnsawn hi. Tua nitak-in Father Mohr leh Franz Guber-te in tua lasa uh a, Guber in guitar tumkawm hi. Tua nitaka tua la aza peuhmah in hoihsa lua mahmah uh a, tuni dong mah-in hoih akisa himai hi. A hun asawt semsem teh ngaih semsem zawsop hi.

 

            Mohr ahi a, Guber ahi zongin tua a laphuah un amau’ khua peuhmah kanin leitung​​ buppi-ah kizel inteh, ci-in ngaihsun khangei hetlo uh hi. Ahi zongin Christmas khit phet-in organ puahpa Karl Maurachen hong pai-in a organ sia uh puahsak hi. Amahpen Zillerthal pan hi a, tua kiima organte ama’ bawlsa ngen ahi hi. Mi minthang sim mahmah khat ahi hi. A organ puah aman ciangin a awsuah sin nuama la dawngkhat ngen hi. Joseph Mohr in a piakding la theipak lo-a, a zandeuh a aphuah uh​​ “Dai Dide! Zan Siangtho!”​​ ladal pia hi. Karl Maurachen in a organ puah a sinna-in tuala sa hi. Hoihsa lua mahmah-a dalkhat ngen pahlian hi.

 

            Ama’ hangin Tyrol kual-ah tuala hong kizel pak-a, asawt lo-in Tyrolean Folk Song minthang mahmah khat hongsuak hi. Mi tuamtuam in sa uh a, tuahuna minthang mahmah Strass Children’s Quartet in Germany leh Austria gam sungte-a concert a bawl kawikawina te​​ uh ah​​ asak uh ciangin hong kizel pha mahmah ta hi. 1838 kumin German hymn bu khatah kikhen a,​​ “koipana kua phuah hiam cih a kithei lo hymn”​​ ci-in kigelh hi. Hih la a kiphuah zawh kum 36 a sawt ciangin Germany gam kumpipa Emperor Frederich in za a, Christmas la kiphuak ngei lakah a ngaihpen hi ci-in ciamteh hi. Germany gam sunga Christmas program khempeuh ah a kihel nadingin thupia hi.

 

            America gamah 1839 kumin Tyrolean Singers ahi the Rainers-te in sa uh a, akizak masaknapen ahi hi. A sawtlo-in Mangkam leh kampau tuamtuamin kitei pah zangzang hi. Mangkamin mihing 8 in amau’ siam bangin teingei uh hi. Leitung bupah hih Christmas carol a kisak lohna gam omlo a, mun khempeuh ah a kideihpen la hiden mai hi.

 

            Mangkam​​ a kitei zelzulte lakah John F. Young’ tei penmah kideihpen hi. Amah America gam Pittston, Kennebec county, Maryland ah October 30, 1820 ni-a suak ahi hi. Episcopal pawlpi ah ordination kipia a, Florida State sungah kum tam simsim sung bishop sem hi. Pawlpi sungah a sep sung tawntung biakna late lunglut mahmah a, Mohr’ phuah​​ “Dai Dide! Zan Siangtho!”​​ zong hoihsa mahmah ahih manin Mangkam​​ in letkhia pah hi. 1863 kuma Clark Hollister’ khet Service and Tune Book kici labu sungah kihelpah hi. 1861 kuma kikhen Hymns and Music for the Young kici labu leh ama’ sih khit 1887 kuma Henry Hopkins in a khet Great Hymns of the Church te ama’ editor sepna tungtawna piang labute ahi hi.

 

 

 

Dai di de…. zan siangtho….
Mial khikhe….tawmsimloh
Gal a naungek lupna kiim
Nu siangtho le a ma kiim
(Naungek limtak ih mu)2

Dai di de…. zan siangtho….
Thakhat iin…theihkholhloh
Tuucing te kiim tang pempam
Vantung pan phatna puakkham
(Khazih hongsuak zo hi)2

Dai di de…. zan siangtho….
Mipil ten …van en to..
Lamhilh aksi tangzui in
Lut uh hi biakna lui in
(I Kumpi hongsuak hi)2

Dai di de…. zan siangtho….
Aksi pin.. Hong tan hen

Vantung mite bang in ah

Sa un Kumpi phatna la

(Hong honpa hong suak hi)2

 

 

Source:

Christian Hymn-te’ Tangthu​​ (Laibu)

Agelh leh laibu bawl: Zam Khat Kham

 

Laibu Saal / Zomi eLibrary

www.zomielibrary.com

cinpuzomi@gmail.com

 

Share post:

spot_imgspot_img

Popular

More like this
Related